Poprzednia

ⓘ Mstisław Rostropowicz




Mstisław Rostropowicz
                                     

ⓘ Mstisław Rostropowicz

Mstisław Leopoldowicz Rostropowicz – radziecki i rosyjski wiolonczelista, dyrygent, pedagog i obrońca praw człowieka.

                                     

1. Życiorys

Urodził się w rodzinie o korzeniach: polskich, rosyjskich, litewskich i niemieckich. Był synem wiolonczelisty, Leopolda Rostropowicza, prawnukiem polskiego ziemianina Hannibala Rostropowicza ze Skotnik. Rodzina Rostropowiczów, z której pochodził pieczętowała się herbem Bogoria.

Jako czterolatek rozpoczął naukę gry na fortepianie, grać na wiolonczeli zaczął w wieku 10 lat. W 1943 r. rozpoczął naukę w Konserwatorium Moskiewskim. W 1960 został profesorem tego właśnie konserwatorium.

Od pierwszych lat powojennych angażował się w działania na rzecz wolności sztuki, wolności słowa i demokratycznych wartości, za co spotykały go prześladowania ze strony komunistycznej władzy. Już w 1948 Rostropowicz porzucił konserwatorium w proteście przeciwko szykanowaniu swojego nauczyciela Dymitra Szostakowicza. W 1970 po raz pierwszy udzielił wsparcia Aleksandrowi Sołżenicynowi, za co najpierw pozbawiono go paszportu i zmuszono do koncertowania wraz z żoną na Syberii. W 1974 opuścił razem z rodziną ZSRR. W latach 1977–1994 był dyrektorem artystycznym National Symphony Orchestra w Waszyngtonie w USA, za co w 1978 roku pozbawiono go wraz z żoną Galiną Wiszniewską radzieckiego obywatelstwa oraz zakazano mu koncertów w kraju. Obywatelstwo radzieckie przywrócono artyście dopiero w 1990. W późniejszych latach Rostropowicz odwiedzał wielokrotnie Rosję, w Berlinie zagrał improwizowany koncert już w dobę po upadku Muru Berlińskiego i opowiedział się po stronie demokracji podczas puczu moskiewskiego w 1991.

Mstisław Rostropowicz uchodził za jednego z najwybitniejszych współczesnych wirtuozów wiolonczeli. W swym obszernym repertuarze uwzględniał także muzykę XX w. Jako dyrygent prowadził orkiestry operowe i symfoniczne. Współpracował z najwybitniejszymi kompozytorami XX wieku. Wielu z nich napisało utwory specjalnie dla niego; wśród nich: Witold Lutosławski Koncert wiolonczelowy, Dymitr Szostakowicz dwa Koncerty wiolonczelowe, Siergiej Prokofjew Koncert wiolonczelowy, Sonata na wiolonczelę i Symfonia-Koncert, Benjamin Britten Symfonia na wiolonczelę i orkiestrę, Sonata wiolonczelowa i trzy Suity.

W 1981 został laureatem prestiżowej duńskiej Nagrody Fundacji Muzycznej Léonie Sonning. W 1984 otrzymał Nagrodę Grammy.

W ostatnich latach życia Rostropowicz mieszkał w Paryżu. Stan jego zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu na początku 2007 – pod koniec stycznia trafił do jednego z paryskich szpitali z rozpoznaniem raka jelita grubego i zaledwie kilka dni później, 6 lutego przewieziono go do Moskwy. Słynnego artystę odwiedził w szpitalu prezydent Rosji Władimir Putin.

Zmarł 27 kwietnia 2007, dokładnie miesiąc po swoich 80. urodzinach. Pogrzeb nastąpił dwa dni później – 29 kwietnia 2007. Po nabożeństwie żałobnym w Soborze Chrystusa Zbawiciela.

Spoczywa na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie.

                                     

2. Rostropowicz a muzyka współczesna

Na zamówienie Mstisława Rostropowicza lub z jego inspiracji powstało – lub też są jemu dedykowane – wiele dzieł; doliczono się 117 utworów, których był pierwszym wykonawcą. Są wśród nich utwory zaliczane do najważniejszych w repertuarze powstałym w XX wieku:

  • trzy Suity na wiolonczelę solo: I op. 72 1964, II op. 80 1967, III op. 87 1971
  • Benjamin Britten
  • Sonata wiolonczelowa op. 65 1960
  • Symfonia na wiolonczelę i orkiestrę op. 68 1963,
  • II Koncert wiolonczelowy g-moll op. 126
  • Dymitr Szostakowicz
  • I Koncert wiolonczelowy Es-dur op. 107
  • Siergiej Prokofjew
  • Concertino g-moll na wiolonczelę i orkiestrę, op. 132 1952
  • Symfonia-Koncert e-moll na wiolonczelę i orkiestrę, op. 125 1950–1952, druga wersja I Koncertu wiolonczelowego e-moll op. 58
  • Sonata C-dur na wiolonczelę i fortepian, op. 119 1949
  • Partita na wiolonczelę, fortepian, klawesyn, gitarę elektryczną i perkusję 1966
  • Boris Czajkowski
  • Suita na wiolonczelę solo 1960
  • Dymitr Kabalewski – Sonata wiolonczelowa op. 71 1962
  • Improwizacja na wiolonczelę solo 1993
  • II Koncert wiolonczelowy 1990
  • II Sonata wiolonczelowa 1994
  • Koncert potrójny 1994
  • Galina Ustwolska – Wielki duet na wiolonczelę i fortepian 1959
  • Alfred Schnittke
  • Koncert wiolonczelowy 1970
  • Witold Lutosławski
  • Wariacja sacherowska 1976
  • II Koncert wiolonczelowy 1982
  • Krzysztof Penderecki
  • Per Slava 1986
  • Astor Piazzolla – Le Grand Tango
  • Andrzej Panufnik – Koncert wiolonczelowy 1991
                                     

3. Rostropowicz jako pedagog

Mstisław Rostropowicz, który nauczał w Konserwatorium Moskiewskim, cieszył się opinią genialnego pedagoga. Na liście jego uczniów znajduje się wielu wirtuozów o międzynarodowej renomie, m.in.: Karina Georgian, Natalia Gutman, Mischa Maisky, Ivan Monighetti.

                                     
  • Saint - Saëns, dyrygenci Herbert von Karajan, Leonard Bernstein, Mstisław Rostropowicz czy Daniel Barenboim, śpiewacy Enrico Caruso, Alfredo Kraus, Claudia
  • także Witolda Lutosławskiego. Z okazji 70. urodzin Paula Sachera, Mstisław Rostropowicz poprosił 12 zaprzyjaźnionych kompozytorów o napisanie okolicznościowego
  • Giulini, James Levine, Lorin Maazel, Riccardo Muti, Seiji Ozawa, Mstisław Rostropowicz Georg Solti, Władimir Spiwakow, Jewgienij Swietłanow i Jurij Tiemirkanow
  • Ojstrach, Murray Perahia, Jean - Pierre Rampal, Światosław Richter, Mstisław Rostropowicz Henryk Szeryng, Emmanuel Pahud, Ingolf Wunder i Krystian Zimerman
  • wzburzenie pewnych środowisk, m.in. protest słynnego wiolonczelisty Mstisława Rostropowicza Hilary i Jackie w bazie IMDb ang. Kontrola autorytatywna  film
  • Rydze rosyjski wiolonczelista, dyrygent i pedagog. Był studentem Mstisława Rostropowicza w Moskiewskim Konserwatorium. W 1974 roku został laureatem głównej
  • skrzypce i fortepian Op. 1 dla Leonida Kogana Sonata dedykowana Mstisławowi Rostropowiczowi 1950 Gdy na choinkach zapalają się ognie Когда зажигаются
  • międzynarodowe konkursy baletowe. Współpracowała ze znanymi artystami Mstisławem Rostropowiczem Mają Plisiecką, Gidonem Kremerem, Eimuntasem Nekrošiusem. Występowała

Użytkownicy również szukali:

...
...
...