Poprzednia

ⓘ Transport kolejowy




                                               

Historia kolei

Kolej istniała od starożytności w postaci kolei konnych wykorzystujących wyżłobienia w kamiennych płytach dróg, które powstały m.in. na niektórych mocno obciążonych drogach dojazdowych do Rzymu. Transport szynowy z trakcją konną był znany już w Asyrii ponad 2500 lat temu. Najwcześniejszym świadectwem zastosowania transportu szynowego jest Diolkos, dzięki której przemieszczano statki w poprzek Przesmyku Korynckiego począwszy od około 600 p.n.e.

                                               

Metro

Metro – kolej przeznaczona do transportu pasażerów, o zdolności przepustowej umożliwiającej obsługę ruchu o dużym nasileniu oraz charakteryzująca się wyłącznymi prawami drogi, wielowagonowymi pociągami, dużą prędkością i dużym przyspieszeniem, złożonym systemem sygnalizacji, jak również brakiem skrzyżowań jednopoziomowych, w celu umożliwienia wysokiej częstotliwości jazdy pociągów oraz dużego obciążenia peronu. Metro charakteryzują ponadto rozmieszczone blisko siebie stacje, co zwykle oznacza odległość 700–1200 m między stacjami. "Duża prędkość” odnosi się tu do porównania z tramwajami i k ...

                                               

Tramwaj

Tramwaj – pasażerski pojazd drogowy o miejscach siedzących dla więcej niż dziewięciu osób, podłączony do przewodów elektrycznych lub napędzany silnikiem spalinowym oraz poruszający się po szynach. Według innej definicji tramwaje to drogowe pojazdy pasażerskie lub towarowe zaprojektowane do eksploatacji na liniach tramwajowych. Tramwaj może poruszać się zarówno w ruchu mieszanym, po szynach wbudowanych w jezdnię, jak i po wydzielonych torowiskach, również z odcinkami całkowicie bezkolizyjnymi lub podziemnymi. Tramwaje są krótsze i lżejsze niż tradycyjne pociągi, a ich konstrukcja przystosow ...

                                               

Kazakstan temyr żoły

Tory w Kazachstanie podobnie jak w innych byłych republikach radzieckich są szerokotorowe. Rozstaw szyn wynosi 1520 mm. Szerokość ta stosowana jest we wszystkich sąsiednich krajach, oprócz Chin, co ułatwia komunikację międzynarodową. Sieć w 2005 roku miała około 15 000 km torów kolejowych w tym 3000 km zelektryfikowanych 25kV 50Hz AC. KTŻ zarządza 80 000 wagonami wśród nich 50 000 należą do KTŻ.

                                               

Transport kolejowy w Kosowie

Transport kolejowy w Kosowie – system transportu kolejowego w Kosowie. Składa się z linii kolejowych o długości 333.451 km oraz dodatkowych 103.4 km linii towarowych. Łączy wszystkie najważniejsze centra w kraju, z wyjątkiem Djakowicy i Gnjilane. Narodowym przewoźnikiem są Koleje Kosowa.

Transport kolejowy
                                     

ⓘ Transport kolejowy

Transport kolejowy – gałąź transportu lądowego obejmująca trzy podsektory: pasażerski transport kolejowy, towarowy transport kolejowy i infrastrukturę transportu kolejowego.

Kolejowy system transportowy obejmuje infrastrukturę, czyli linie kolejowe, stacje dworce, przystanki, zaplecze techniczne. Drugim elementem systemu jest tabor kolejowy, czyli środki transportu np. lokomotywy i wagony. W systemie tym operują instytucje kolejowe, do których zaliczyć można przewoźników kolejowych i zarządców infrastruktury zarządy kolejowe. W ujęciu gospodarczym przewoźnicy świadczą usługi transportowe zaspokajają popyt z wykorzystaniem infrastruktury kolejowej. Infrastruktura ta jest natomiast zarządzana i udostępniana przewoźnikom przez zarządców infrastruktury.

W węższym znaczeniu transport kolejowy to przemieszczenie towarów lub pasażerów przy użyciu pojazdów kolejowych w obrębie danej sieci kolejowej.

W potocznym użyciu termin kolej może odnosić się do każdego z tych głównych elementów, zwłaszcza linii kolejowej albo przedsiębiorstwa kolejowego.

Kolejowe środki transportu poruszają się po trasie wytyczonej torem kolejowym albo liną, którą poruszają się pociągi lub pojedyncze wagony, czy kabiny. Kolej jest formą transportu sztywnotorowego, tzn. jej pojazdy mogą poruszać się tylko charakterystycznym dla danej technologii torem. Do autobusu torowego zatem termin "kolej” się nie odnosi.

Najszerzej rozpowszechniona w krajach rozwiniętych jest kolej na torze dwuszynowym kolej konwencjonalna, zwykle o rozstawie 1435 mm, zwana też normalnotorową. Kolej konwencjonalna o napędzie mechanicznym rozwijała się od II ćwierci XIX wieku i stanowi formę przemieszczania, której rozwój poprzedził upowszechnienie się wszystkich innych mechanicznych środków transportu.

                                     

1. Rodzaje kolei

Terminologia określająca rodzaje kolei jest dość "nieostra”, a w różnych krajach przyjęły się specyficzne terminy i formy ich interpretacji, funkcjonujące siłą tradycji językowej i form organizacyjnych. Poniższa lista jest próbą ujednolicenia podjętą z perspektywy uniwersalnej.

                                     

1.1. Rodzaje kolei Według rodzaju toru

  • kolej wąskotorowa – rozstaw szyn mniejszy od 1435 mm; ze względu na to, że szersze rozstawy tej grupy spełniają rolę podstawową w niektórych krajach, stosuje się czasem kategorię rozstawu średniego na oznaczenie torów z przedziału 1000 mm –
  • Kolej konwencjonalna – poruszająca się na torach naziemnych złożonych z pary szyn stalowych dawniej żeliwnych lub żelaznych, po których toczą się koła wyposażone w obręcze zabezpieczające przed wykolejeniem. Ze względu na to, że koła toczą się po szynach przy minimalnym tarciu, metoda ta odznacza się stosunkowo małą energochłonnością, tzn. że do przemieszczenia danego ładunku potrzeba jest mniej energii niż w przypadku transportu drogowego. Podstawowy typ kolei konwencjonalnej, której pojazdy poruszają się z wykorzystaniem tarcia między kołem i szyną bez udziału szyny zębatej lub liny, określa się terminem kolej adhezyjna. Głównymi rodzajami kolei konwencjonalnej są zależnie od szerokości toru