Poprzednia

ⓘ Przysposobienie Wojskowe Kobiet




Przysposobienie Wojskowe Kobiet
                                     

ⓘ Przysposobienie Wojskowe Kobiet

Przysposobienie Wojskowe Kobiet – paramilitarna organizacja kobieca powstała w 1923 z inicjatywy członkiń dawnych organizacji Związku Strzeleckiego oraz Polskiej Organizacji Wojskowej. Powstała w miejsce rozwiązanej w tym samym roku Ochotniczej Legii Kobiet. Przed wybuchem II wojny światowej PWK miało w swoich szeregach ponad 47 tys. członkiń.

                                     

1. Historia

Ruch PWK zainicjowany został po I wojnie światowej w latach 1919–1922 przez kobiety biorące udział w działaniach wojennych, które nastąpiły wkrótce po niej w tzw. "Wojnach o granice”, mających na celu utworzenie niepodległej Polski po 123 latach rozbiorów. W grudniu 1921 na zjeździe Ochotniczej Legii Kobiet w Poznaniu Maria Wittek zgłosiła wniosek do sztabu generalnego Wojska Polskiego w sprawie dalszego udziału kobiet w pomocniczej służbie wojskowej. Polskie władze wojskowe zaaprobowały ten projekt i skierowały Marię Wittek, Julię Piwońską oraz Marię Podhorską-Moldenhawer na kurs w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie. Po jego ukończeniu zostały one przydzielone do referatu rezerw kobiecych – Referat PWK oficjalnie utworzony w Wydziale PR w Oddziale III Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Organizacja została podporządkowana Ministerstwu Spraw Wojskowych, jej pierwszą inspektorką była Władysława Piechowska.

W 1922 członkinie dwóch polskich organizacji niepodległościowych Związku Strzeleckiego oraz Polskiej Organizacji Wojskowej utworzyły Komitet Społeczny Przysposobienia Kobiet do Obrony Kraju KSPK. Na pierwszym letnim obozie, który odbył się w tym samym roku wyszkolono pierwsze instruktorki oraz rozpoczęto działalność programową. W połowie lat dwudziestych działaczki rozpoczęły budowę struktury regionalnej organizacji tworząc okręgowe referaty PWK oraz lokalne grupy instruktorskie. Instruktorki szkolono na cyklicznych obozach oraz na kursach specjalistycznych odbywających się w szkołach wojskowych np. Centralnej Szkole Wojsk Łączności w Zegrzu.

W 1929 PWK rozpoczęło również tworzenie kół w szkołach żeńskich. Dnia 10 września 1937 dzięki staraniom organizacji przysposobienie do obrony kraju wprowadzono jako przedmiot obowiązkowy do szkół średnich na dwóch ostatnich latach nauki. Dziewczęta w gimnazjach były szkolone w zakresie pomocniczej służby wojskowej: obrony przeciwlotniczej i przeciwgazowej oraz pracy w drużynach ratowniczo-sanitarnych. Dnia 9 kwietnia 1938 Sejm RP wydał ustawę o powszechnym obowiązku wojskowym, która przyznawała kobietom prawa do pełnienia pomocniczej służby wojskowej w zakresie m.in. służby przeciwlotniczej, wartowniczej i łączności, a 11 lutego 1939 Rada Ministrów wydała rozporządzenie o uznaniu PWK za stowarzyszenie wyższej użyteczności publicznej.

Wiele członkiń PWK w szeregach Wojska Polskiego brało czynny udział w II wojnie światowej. Uczestniczyły one w kampanii wrześniowej, a w czasie okupacji działały w polskim ruchu oporu.

                                     

2. Upamiętnienie

  • Od stycznia 2017 roku działa Ogólnopolska Grupa Rekonstrukcji Historycznej Przysposobienia Wojskowego Kobiet, która zajmuje się kultywowaniem tradycji PWK oraz rekonstrukcją mundurów i obyczajów Przysposobienia.
  • Członkinie PWK upamiętnione zostały pomnikiem na koleżeńskim grobie znajdującym się na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Użytkownicy również szukali:

...
...
...