Poprzednia

ⓘ Wielki Gościniec Litewski




Wielki Gościniec Litewski
                                     

ⓘ Wielki Gościniec Litewski

Wielki Gościniec Litewski – jeden z najważniejszych lądowych traktów handlowych Rzeczypospolitej, zwany też w XVIII wieku "Wielkim traktem pocztowym".

Łączył Warszawę z Wilnem, czyli Koronę Polską z Wielkim Księstwem Litewskim. Biegł przez Sulejówek, Okuniew, Stanisławów, Dobre, Liw, Węgrów, Sokołów Podlaski, gdzie rozwidlał się w kierunku na:

  • starszą odnogę Skrzeszew, Frankopol, Wirów i Drohiczyn przeprawa przez Bug
  • nowszą odnogę Granne przeprawa przez Bug, Perlejewo, Pobikry, Rutkę, Ciechanowiec, Brańsk, Bielsk Podlaski, Wojszki, Białystok, Supraśl, Wasilków, Czarną Białostocką, Sokółkę, Kuźnicę Białostocką, Grodno, Rotnicę, Merecz, Orany, do Wilna. Z Wilna szlak prowadził w głąb Wielkiego Księstwa Litewskiego, do Inflant lub Petersburga, zaś z Warszawy do najważniejszych stolic Europy.

Trasa na przełomie wieków zmieniała się, zbaczając z głównego traktu, jednak istnienie kilku wariantów gościńca nie zmieniało w sposób zasadniczy jego biegu. Początki szlaku sięgają XI–XIII wieku, ale czasy jego świetności przypadają na wiek XVIII. Wraz z pojawieniem się regularnej poczty w czasach saskich pojawiły się na szlaku stacje pocztowe, których obowiązek utrzymania spoczywał na leżących wzdłuż Gościńca miastach. W stacjach pocztowych dbano o wysoki poziom usług zarówno kurierskich jak i pasażerskich. Swoje wojaże Wielkim Gościńcem opisywało wielu podróżników. Do najciekawszych należy XVIII-wieczna relacja Georga Forstera z roku 1784, uczestnika morskiej wyprawy Jamesa Cooka, wykładowcy Uniwersytetu Wileńskiego, spisana w jego dzienniku z podróży do Wilna, jaką odbył na zaproszenie Hugo Kołłątaja, a drukowana później w wielu ówczesnych gazetach europejskich.

27 listopada 2009 roku na Zamku Królewskim w Warszawie odbyła się konferencja "Wielki Gościniec Litewski jako szlak turystyczny”, inaugurująca realizację projektu pod tą samą nazwą. Celem projektu jest wykreowanie, wytyczenie i wypromowanie nowego szlaku turystycznego wzdłuż historycznego traktu handlowego i pocztowego wiodącego z Warszawy do Wilna. W celu realizacji przedsięwzięcia, 8 maja 2012 roku w Sokołowie Podlaskim powołano do życia Lokalną Organizację Turystyczną Wielki Gościniec Litewski.

Staraniem Sokołowskiego Towarzystwa Społeczno Kulturalnego na początku roku 2012 ukazał się bezpłatny, ilustrowany, przewodnik pt. Wielki Gościniec Litewski