Poprzednia

ⓘ Stanisław Kłodziński (lekarz)




                                     

ⓘ Stanisław Kłodziński (lekarz)

Stanisław Kłodziński – polski lekarz-pulmonolog, działacz społeczny, dokumentalista, więzień niemieckich obozów koncentracyjnych w Auschwitz-Birkenau i Mauthausen-Gusen, świadek w procesach hitlerowskich oprawców wojennych, orędownik głoszenia prawdy o czasach nazizmu i polsko-niemieckiego pojednania, jeden z inicjatorów opracowania Zeszytów Oświęcimskich.

                                     

1. Życiorys

Urodził się w roku odzyskania niepodległości Polski w krakowskiej rodzinie herbu Łada. Przed wybuchem II wojny światowej był studentem medycyny Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uczestniczył w wojnie obronnej 1939 roku w wojskowej służbie medycznej. W czasie okupacji niemieckiej pracował w legalnych strukturach Rady Głównej Opiekuńczej – w sekcji pomocy więźniom "Patronat". Pomagał uwięzionym w więzieniu na Montelupich oraz ich rodzinom – starał się o żywność i lekarstwa. Został aresztowany w 1941 r. – po przechwyceniu przez Niemców adresowanego do niego grypsu więźnia – i uwięziony w KL Auschwitz-Birkenau. Jako więzień nr 20019 był medykiem w bloku 20. Uczestniczył w obozowym ruchu oporu, w czym pomagała znajomość języka niemieckiego. Zapewniał m.in. schronienie więźniów w bloku zakaźnym – jednym z tak chronionych był późniejszy premier PRL Józef Cyrankiewicz. Przygotowywał innym więźniom ucieczki, m.in. organizując pomoc medyczną i żywność. Pod koniec wojny 1945 r. został przewieziony do Mauthausen-Gusen.

Po zakończeniu wojny ukończył w Krakowie studia medyczne i uzyskał doktorat. Nadal pomagał ofiarom niemieckich, hitlerowskich obozów, m.in. organizując wyjazdy lecznicze do sanatoriów w kraju i zagranicą. Był świadkiem w procesach norymberskich.

Zabiegał o wyjaśnienie i upowszechnienie prawdy o czasach wojny oraz o polsko-niemieckie pojednanie. Był jednym z inicjatorów opracowania antologii "Zeszyty Oświęcimskie”. Spotykał się w Oświęcimiu z młodzieżą niemiecką, organizującą Akcje "Znak Pojednania” i "Znak Pokuty”. Jeden z uczestników tych akcji, później autor niemieckich odpowiedników Zeszytów – Jochen August – w pracy "Birkenau – wyzwanie po 60 latach. Zadanie przekazywania pamięci” napisał:

                                     

2. Publikacje

Stanisław Kłodziński jest autorem licznych artykułów na temat chorób i leczenia w obozach koncentracyjnych, zbrodniczych doświadczeń farmakologicznych na więźniach i innych, np.:

  • Apteka w obozie kobiecym w Brzezince, Stanisław Kłodziński, Kraków, 1976, 15
                                     

3. Opinie

Jochen August – autor wielu opracowań na temat nazistowskich obozów koncentracyjnych, wydawanych w Niemczech we współpracy z Muzeum Pamięci w Oświęcimiu – w artykule o konieczności dokumentowania poobozowych problemów, takich jak syndrom KZ, podkreślił rolę obozowych lekarzy:

Anna Początek, autorka rozprawy doktorskiej i książki popularnonaukowej nt. Stanisława Kłodzińskiego napisała m.in.: