Poprzednia

ⓘ Kamień Pomorski




Kamień Pomorski
                                     

ⓘ Kamień Pomorski

Kamień Pomorski – miasto w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kamień Pomorski. Uzdrowisko położone na Pobrzeżu Szczecińskim, nad brzegiem Zalewu Kamieńskiego. Druga siedziba archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej i tutejszego dekanatu. Zlokalizowany jest tu port morski z basenem rybacko-żeglarskim.

Kamień to pierwsza znana stolica Pomorza.

Według danych z 1 stycznia 2018 Kamień Pomorski liczył 8 868 mieszkańców.

                                     

1. Położenie

Kamień Pomorski położony jest na Pobrzeżu Szczecińskim Wybrzeże Trzebiatowskie, w rozlewisku cieśniny Dziwny tworzącej Zalew Kamieński. Miasto leży nad dwiema zatokami zalewu: Karpinką od północy i Promną od zachodu, za którą znajduje się Wyspa Chrząszczewska. Miejscowość znajduje się 90 km na północny wschód od Szczecina.

Kamień Pomorski leży w północnej części Pomorza Zachodniego.

Centrum Kamienia Pomorskiego znajduje się 7 km od wybrzeża Morza Bałtyckiego. Miasto ma pośredni dostęp do morza poprzez cieśninę Dziwnę.

                                     

2. Warunki naturalne

Rozlewiska wodne cieśnina Dziwna i jej części: Zalew Kamieński, Zatoka Cicha są wykorzystywane do uprawiania sportów wodnych i czynnego wypoczynku na wodzie.

Miasto położone jest na wysokości 10 m n.p.m.

Pomniki przyrody:

  • wiąz polny pl. Wolności – dwie sztuki
  • dąb ok. 350 lat w wirydarzu katedry
  • żywotnik olbrzymi ok. 500 letni w wirydarzu przy katedrze
  • grupa czterech drzew – lip drobnolistnych Tilia cordata – rosnących przy katedrze wzdłuż muru od strony pl. Katedralnego
  • ostrokrzew ponad 100 lat
                                     

2.1. Warunki naturalne Klimat

Pod względem klimatycznym Kamień Pomorski należy do dzielnicy bałtyckiej. Zaznacza się tu silnie wpływ klimatu morskiego: wilgotność powietrza, długotrwałość zim, amplituda temperatur.

Jak wynika z danych stacji meteorologicznej w Kamieniu Pomorskim, średnia roczna temperatur na tym obszarze waha się w granicach 7–8.3 °C. Najcieplejszy miesiąc to sierpień, a najchłodniejszy – styczeń. Temperatura maksymalna mieści się w granicach 32.1 do 33.1 °C, a minimalna od -18.6 do –19.2 °C. Roczna suma opadów waha się w granicach 550–650 mm. Długość okresu wegetacyjnego wynosi 210–220 dni. Wiatry wieją najczęściej z kierunku płd zach. SW i płn zach. NW.

                                     

3. Uzdrowisko

Na obszarze uzdrowiska znajdują się następujące udokumentowane naturalne surowce lecznicze: złoża torfu leczniczego borowiny, wody lecznicze solanki.

W uzdrowisku prowadzone jest leczenie w następujących kierunkach: choroby reumatyczne, choroby kardiologiczne i nadciśnienie w tym wczesna rehabilitacja, choroby dolnych dróg oddechowych, choroby neurologiczne, choroby ortopedyczno-urazowe, choroby dziecięce.

W Kamieniu Pomorskim znajduje się pięć zakładów lecznictwa uzdrowiskowego:

  • szpital uzdrowiskowy "Mieszko”
  • Zakład Przyrodoleczniczy "Feniks”
  • Sanatorium Uzdrowiskowe "Dąbrówka”.
  • Sanatorium Uzdrowiskowe "Gryf” – pododdział szpitala "Mieszko”
  • Sanatorium Uzdrowiskowe "Chrobry”
                                     

4. Historia

W IX–XI w. była tu osada rybacka i portowa, która otrzymała prawa miejskie w 1274 roku.

W 1176 przeniesiono z Wolina i powołano w Kamieniu Pomorskim biskupstwo, które podlegało arcybiskupowi gnieźnieńskiemu. W latach niepokoju i rywalizacji państw ościennych o Pomorze biskup kamieński uniezależnił się od arcybiskupa gnieźnieńskiego i od ok. 1188 podlegał bezpośrednio Rzymowi.

W 1876 przypadkowo odkryto źródła solankowe, z czasem zaczęto też stosować borowinę z okolicznych torfowisk.

W latach 30. XX wieku w Kamieniu Pomorskim funkcjonował zakład poprawczy św. Anny

W 2013, z uwagi na fakt, że Sąd Rejonowy w Kamieniu Pomorskim miał 6 sędziów, został on przekształcony w 4 wydziały zamiejscowe Sądu Rejonowego w Świnoujściu.

                                     

4.1. Historia Kalendarium

  • 1 stycznia 2014 – wypadek, w którym życie straciło 6 osób, zaś 2 zostały ranne będący pod wpływem narkotyków oraz alkoholu kierowca uderzył w idących chodnikiem ludzi
  • 1965 - wmurowanie w Bramę Wolińską tablicy pamiątkowej ku czci żołnierzy radzieckich poległych w walce o miasto w 1945 roku
  • IX–X wiek – zasiedlone przez plemię słowiańskie osada rybacka i gród Wolinian
  • 1969 - odsłonięcie pomnika na cmentarzu wojennym żołnierzy radzieckich i polskich
  • 1124 – najstarsza zachowana wzmianka o Kamieniu Pomorskim, misja Bolesława Krzywoustego ochrzciła ludność i zbudowała dwa kościoły.
  • XII wiek – miasto posiada fortyfikacje wały, plac targowy u wschodniej bramy, port nad Zatoką Karpinka; następuje szybki rozwój po upadku Wolina
  • 1545 – sekularyzacja biskupstwa – powstaje biskupstwo luterańskie, istniejące do 1648 roku
  • 5 marca 1945 – miasto zostaje zdobyte przez czołgi 2 armii pancernej gwardii I Frontu Białoruskiego, w wyniku czego ulega zniszczeniu 40% zabudowy, w tym prawie całkowicie na Starym Mieście; miasto następnie zostaje przekazane polskiej administracji
  • XVII wiek – miasto staje się własnością najpierw Szwecji 1630-1679, później Brandenburgii 1679, następnie aż do końca II wojny światowej Królestwa Prus
  • 1906 – otwarcie linii kolejowej do Trzebiatowa linia ta w 1945 została rozebrana przez wojska radzieckie
  • XI wiek – był tu duży gród siedziba książąt zachodniopomorskich
  • 7 maja 1946 – urzędowe ustalenie polskiej nazwy miasta
  • 1180 - powstanie mennicy, która biła pierwsze pomorskie monety
  • XIV wiek – Kamień Pomorski przystępuje do związku hanzeatyckiego
  • 1308 - Brandenburczycy palą miasto
  • 1876 – odkryto lecznicze właściwości tutejszych źródeł solankowych – Kamień Pomorski staje się uzdrowiskiem
  • koniec XII wieku - liczne najazdy duńskie
  • 1175 lub 1176 – przeniesienie siedziby biskupstwa z Wolina
  • 13 kwietnia 2009 – pożar hotelu socjalnego, w którym zginęły 23 osoby
  • 1882 – otwarcie linii kolejowej łączącej miasto ze Szczecinem
  • 1274 – nadanie praw miejskich lubeckich
  • XV wiek - zapiaszczenie ujścia Dziwny powoduje upadek miasta
  • 1228 - osiedlenie polskich dominikanów, którzy przybyli z Krakowa
  • lata 60. XX wieku – wyburzenie części ocalałej zabudowy i budowa bloków mieszkalnych


                                     

5.1. Architektura Zabytki

Na obszarze Kamienia Pomorskiego historyczny układ przestrzenny z okresu średniowiecznej lokacji zniszczony w 1945 roku, został w latach 60. XX w. zabudowany wielopiętrowymi blokami. Pomimo tego cały obszar Starego Miasta został wpisany do rejestru zabytków. Zespół katedralny w Kamieniu Pomorskim został zakwalifikowany jako pomnik historii. Miasto znajduje się na szlaku zabytków sztuki romańskiej.

  • Osiedle Katedralne
  • plebania katedralna – budynek kanonii wraz z zabudowaniami gospodarczymi, wzniesiony w XVIII wieku
  • dom dziekana – dworek wzniesiony w XVIII wieku, w latach 1722–1747 mieszkał w nim wynalazca butelki lejdejskiej, Ewald von Kleist
  • konkatedra św. Jana Chrzciciela – romańsko-gotycka bazylika, historyczna katedra diecezji pomorskiej, obecnie świątynia pełni funkcje kościoła parafialnego i konkatedry archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej
  • dom zakrystiana – wzniesiony w XIX wieku, obecnie dom mieszkalny
  • szkoła – wzniesiona w latach 1907–1909, obecnie szkoła podstawowa
  • obwarowania katedralne – pozostałości murów osiedla katedralnego
  • dom zakładu panien – wzniesiony w latach 1691–1694, obecnie dom mieszkalny
  • dom gminy protestanckiej – wzniesiony w 1934 roku, obecnie dom księży emerytów
  • wirydarz katedralny – gotycki wirydarz katedralny z XIII wieku
  • pałac biskupi – renesansowy budynek kurii biskupiej, wzniesiony w XV wieku, gruntownie przebudowany w XVI wieku
  • kanonia – wzniesiona w XVIII wieku, obecnie dom mieszkalny
  • kanonia – obecnie dom sióstr zakonnych
  • obwarowania miejskie – pozostałości murów miejskich
  • kamienice – zabytkowe kamienice przy rynku i ul. Tadeusza Kościuszki
  • gmach sądu – budynek sądu rejonowego i aresztu przy ul. Tadeusza Kościuszki
  • ratusz – gotycki ratusz miejski z trójarkadowym podcieniem od strony wschodniej i bogatym wystrojem elewacji
  • Wieża Piastowska – gotycka baszta z XIV wieku, przylegająca do bramy miejskiej
  • kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – kościół barokowy z XVIII wieku, pierwotnie gotycki, wielokrotnie przebudowywany
  • Stare Miasto
  • Brama Wolińska – gotycka brama miejska z XIV wieku, obecnie siedziba Muzeum Kamieni
  • cmentarzysko słowiańskie z okresu przedchrześcijańskiego
  • Żalnik
  • kościół św. Mikołaja – kościół filialny z XIV wieku, rozbudowany w XVII wieku, pełnił funkcję świątyni dla stanów, które nie mogły brać udziału w nabożeństwach w katedrze

Zabytki nieistniejące

  • kaplica katolicka św Ottona
  • kościół staroluterański


                                     

5.2. Architektura Pomniki i miejsca pamięci narodowej

  • Pomnik Zwycięstwa
  • Obelisk Ewalda von Kleista
  • Obelisk pamięci przedwojennej społeczności żydowskiej Kamienia Pomorskiego – głaz odsłonięty 3 kwietnia 2008 roku
  • Pomnik Rybaka
  • Pomnik Stanisława Staszica
                                     

6. Demografia

Struktura demograficzna mieszkańców Kamienia Pomorskiego według danych z 31 grudnia 2007 roku:

31 grudnia 2012 miasto miało 9190 mieszkańców.

Piramida wieku mieszkańców Kamienia Pomorskiego w 2014 roku.

                                     

7. Gospodarka

Miasto ma status uzdrowiska.

W zachodniej części miasta nad zalewem mieści się port morski Kamień Pomorski, w którym dobrze rozwinięte jest rybołówstwo indywidualne, żeglarstwo i – od kilku lat – turystyka pasażerska. Zanikła funkcja transportowo–przeładunkowa, pomimo istniejącego w porcie potencjału technicznego.

W powiatowym urzędzie pracy w listopadzie 2008 zarejestrowanych było 532 bezrobotnych mieszkańców Kamienia Pomorskiego.

                                     

8. Transport

Przez miasto przechodzi droga wojewódzka nr 107, która łączy miasto z drogą krajową nr 3 oraz biegnie w kierunku wybrzeża Dziwnówek. Na południe od miasta droga ta łączy się z drogą wojewódzką nr 106 łączącą miasto z Golczewem i drogą krajową nr 6. Do miasta prowadzi także droga wojewódzka nr 103, odchodząca z Trzebiatowa.

W mieście znajduje się stacja kolejowa, z której odjeżdżają pociągi do Wysokiej Kamieńskiej i Szczecina.

Planowana jest organizacja szlaku wodnego Berlin–Szczecin–Bałtyk.

                                     

9. Oświata

Na obszarze miasta znajdują się trzy przedszkola oraz dwie szkoły podstawowe. Ponadto w Kamieniu Pomorskim znajdują się:

  • Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Krzywoustego
  • Publiczne Gimnazjum im. Noblistów Polskich
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Stanisława Staszica.
                                     

10. Kultura i sport

Imprezy cykliczne w Kamieniu Pomorskim:

  • Bieg Szlakiem Zabytków Kamienia Pomorskiego – impreza biegowa organizowana od 2015 roku
  • Bieg Niepodległości – impreza organizowana od 1999 r. 11 listopada.
  • Festiwal Współczesnej Kultury Ludowej – dwudniowa impreza folklorystyczna, odbywająca się zazwyczaj na przełomie lipca i sierpnia na błoniach nad Zalewem Kamieńskim
  • Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej, organizowany od 1964 roku, najstarsza tego typu impreza na Pomorzu Zachodnim
  • Dni Kultury Chrześcijańskiej "Ottonalia” – cykl różnego rodzaju koncertów, wystaw, odczytów oraz imprez rekreacyjnych. Impreza rokrocznie rozpoczyna się 24 czerwca dla upamiętnienia misji chrystianizacyjnej Ottona z Bambergu, który w ten dzień w 1124 r. przybył do Kamienia Pomorskiego.
  • Regaty na Zalewie Kamieńskim – sztandarową imprezą są tu Eliminacje do Mistrzostwa Świata i Europy w klasie Optimist.

Kamieńska drużyna piłki nożnej to MGLKS "Gryf” Kamień Pomorski. Zespół rozgrywa mecze na stadionie przy ul. Wolińskiej. Klub powstał w 1946 r. i obecnie gra w IV lidze grupa zachodniopomorska. Klub posiada barwy niebiesko-biało-czerwone.



                                     

10.1. Kultura i sport Media lokalne

Prasa:

  • "Głos Szczeciński” z piątkowym dodatkiem "Głos Pomorza”
  • "Pomorzanin” dwutygodnik
  • "Dziennik Powiatu Kamieńskiego” tygodnik

Serwisy internetowe:

  • ikamien.pl
  • kamienpomorski.pl
  • kamienskie.info

Stacje radiowe:

  • Radio Szczecin 92.0 i 106.3 FM; siedziba w Szczecinie
  • Radio Złote Przeboje 105.6 FM; siedziba w Wolinie
                                     

11. Wspólnoty wyznaniowe

W Kamieniu Pomorskim działalność religijną prowadzą następujące Kościoły i związki wyznaniowe:

  • Kościół rzymskokatolicki
  • parafia św. Ottona
  • Kościół Ewangelicznych Chrześcijan
  • zbór przy ul. Słonecznej,
  • Świadkowie Jehowy
  • zbór Kamień Pomorski Sali Królestwa ul. Topolowa 21.
                                     

12. Administracja

W latach 1946–1998 miasto należało administracyjnie do województwa szczecińskiego.

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy Kamienia Pomorskiego wybierają do rady miejskiej 10 radnych 10 z 15; pozostałych 5 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Kamień Pomorski. Organem wykonawczym władz jest burmistrz. Siedzibą władz jest ratusz na pl. Stary Rynek.

Burmistrzowie Kamienia Pomorskiego:

  • Andrzej Maciej Jędrzejewski IX 2001 – 2006
  • Stefan Oleszczuk 1990–1994
  • Stanisław Kuryłło od 2014
  • Anatol Kołoszuk 1994–1998
  • Władysław Dwulit V–IX 2001
  • Ryszard Woźniak 1998–2001
  • Bronisław Grzegorz Karpiński 2006 – XI 2014

W mieście znajduje się Starostwo Powiatowe oraz sąd rejonowy.

Mieszkańcy Kamienia Pomorskiego wybierają parlamentarzystów z okręgów wyborczych z siedzibą komisji w Szczecinie, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.

Miasta partnerskie

  • Lünen Niemcy
  • Porvoo Finlandia
  • Bromölla Szwecja
  • Torgelow Niemcy
  • Kowary Polska