Poprzednia

ⓘ Lodowiec




                                               

Baltoro

Baltoro – lodowiec górski typu dolinnego położony w górach Karakorum, w północnej części Pakistanu. Jego powierzchnia wynosi ok. 755 km², a długość 62 km, co czyni go jednym z najdłuższych z występujących poza strefą okołobiegunową lodowców. Koryto lodowca jest bardzo szerokie, a ściany boczne gwałtownie się wznoszą i są bardzo strome. Podczas przemieszczania się lodowiec utworzył zagłębienia, które służą jako baseny dla licznych jezior polodowcowych.

                                               

Lodowiec Beringa

Lodowiec Beringa – największy i najdłuższy lodowiec w Ameryce Północnej znajdujący się w stanie Alaska, w USA, typu himalajskiego. Lodowiec ma około 5175 km² powierzchni i blisko 190 km długości, kończy się w Jeziorze Wita na południe od Parku Narodowego Wrangla-Świętego Eliasza około 10 km od Zatoki Alaska. Lodowiec Beringa otrzymał nazwę na cześć Vitusa Beringa, duńskiego komandora w służbie rosyjskiej marynarki.

                                               

Lodowiec Khumbu

Lodowiec Khumbu – lodowiec w Himalajach, otoczony przez Mount Everest, Lhotse i Nuptse. W jego dolnej części znajduje się lodospad Ice Fall, będący jednym z najtrudniejszych etapów podróży na sąsiednie szczyty. Lodowiec Khumbu

                                               

Morteratschgletscher

Morteratschgletscher – lodowiec górski w Alpach, o największej powierzchni w masywie Bernina, położony w Szwajcarii. Znajduje się w górnej Engadynie w dystrykcie Maloja w kantonie Gryzonia. Według danych z 2008 r. jego długość wynosi 6.4 km przy deniwelacji ok. 2000 m. Sięga aż po szczyt Punta Perrucchetti 4020 m n.p.m. Jego powierzchnia, wraz z zasilającym go lodowcem Pers, wynosi ok. 15.4 km2. Lodowiec, podobnie jak prawie wszystkie inne lodowce alpejskie, jest obecnie w stanie recesji. W latach 1878-1998 czoło lodowca cofnęło się łącznie o 1.8 km, czyli cofało się rocznie średnio o 17.2 ...

                                               

Oberaletschgletscher

Oberaletschgletscher – lodowiec o długości 9 km i powierzchni 22 km². Lodowiec położony jest w południowej części Alp Berneńskich w kantonie Valais w Szwajcarii.

                                               

Perito Moreno

Perito Moreno – lodowiec w Parku Narodowym Los Glaciares w południowo-zachodniej prowincji Santa Cruz w Argentynie. Jest to jedna z najważniejszych atrakcji turystycznych w argentyńskiej Patagonii. Ma 258 km 2 powierzchni i 30 km długości dane z 2002. Jest jednym z 48 lodowców zasilanych przez Południowy Lądolód Patagoński zlokalizowany w Andach. To pole lodu jest trzecią co do wielkości na świecie rezerwą wody pitnej.

Lodowiec
                                     

ⓘ Lodowiec

Lodowiec – wolno płynąca masa lodu powstałego z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu. Lodowce są największym rezerwuarem wody słodkiej na Ziemi i drugim po oceanach wody na świecie.

Badaniem lodowców zajmuje się glacjologia.

                                     

1. Powstawanie lodowców

Gromadzący się śnieg – pod wpływem panującej temperatury, przy dużej wilgotności powietrza i pod wpływem ciśnienia nadległych warstw śniegu - zmniejsza swą objętość, częściowo krystalizuje i stopniowo przekształca się wpierw w firn, a następnie w lód firnowy i lodowcowy.

Lodowce powstają tam, gdzie ukształtowanie terenu sprzyja gromadzeniu się dużej ilości śniegu, a jednocześnie jest zbyt chłodno lub jest zbyt małe nasłonecznienie, aby cały zgromadzony śnieg topił się w ciągu lata. Warunki takie panują przede wszystkim w strefie podbiegunowej oraz wysokich górach wszystkich stref klimatycznych, powyżej linii wiecznego śniegu. Przebieg tej granicy na Ziemi zależy od klimatu oraz ukształtowania terenu. Najwyżej sięga w strefie międzyzwrotnikowej, w klimacie zwrotnikowym suchym, ze względu na wysoką temperaturę i skąpe opady śniegu. Obniża się tam, gdzie opady śniegu są obfitsze w strefie klimatu równikowego oraz zwrotnikowego morskiego. Obniża się również wraz ze spadkiem temperatury w umiarkowanych szerokościach geograficznych. Najniżej sięga tam, gdzie niskiej temperaturze towarzyszą duże opady śniegu. W wysokich szerokościach geograficznych schodzi do poziomu morza. Ilość zgromadzonego śniegu zależy również od ukształtowania powierzchni, np. na ostrych szczytach i graniach, jak choćby w Tatrach, nie ma warunków do gromadzenia się dużych ilości śniegu. Powstawaniu lodowców sprzyjają płaskie grzbiety i dolinne spłaszczenia.

                                     

2. Ruch lodowca

Miejsce gromadzenia się śniegu, powstawania firnu i lodu lodowcowego, czyli miejsce narodzin i zasilania lodowca nazywa się polem firnowym. Gdy grubość nagromadzonego lodu przekroczy pewną krytyczną wartość kilkanaście, kilkadziesiąt metrów, to wywierane przezeń ciśnienie sprawia, że staje się on plastyczny i zaczyna płynąć. Warstwy cząsteczek lodu lodowcowego są ze sobą względnie słabo związane i gdy ciśnienie będzie większe od tych sił wiążących, to górne warstwy lodu zaczynają płynąć szybciej niż warstwy dolne. Tarcie między lodowcem a podłożem oraz ciepło geotermalne Ziemi zwiększa ilość wody między lodowcem a podłożem, co działa jak smar. Lodowiec spływa w postaci jęzorów poniżej granicy wieloletniego śniegu, wykorzystując doliny górskie i inne obniżenia. Jeżeli dostawa lodu przewyższa ablację topnienie i w związku z tym czoło lodowca przesuwa się ku przodowi - następuje transgresja lodowca. Gdy dopływ nowego lodu jest równoważony stratami wywołanymi ablacją, to czoło lodowca nie zmienia zasięgu; mowa wówczas o postoju lodowca. Gdy dostawa nowego lodu jest mniejsza niż ablacja, zmniejsza się zasięg lodowca - mowa wtedy o regresji, recesji lub cofaniu się lodowca.

W przypadku lodowca górskiego w górnej części lodowca powstaje cyrk lodowcowy, z którego wypływający lodowiec rzeźbi U-kształtną dolinę lodowcową, zaś z niesionego materiału odkładane są moreny.

                                     

3. Efekty działalności lodowców

Działalność erozyjno-akumulacyjna lodowców manifestuje się w rzeźbie glacjalnej, na którą składa się szereg form rzeźby powierzchni ziemi. Znaczne obszary Ziemi podlegały lub obecnie podlegają morfogenezie glacjalnej.

                                     

4. Podział lodowców

Lodowce można podzielić najprościej na

  • lodowce górskie
  • lodowce kontynentalne lądolody

lub pod względem termiki:

  • lodowce ciepłe lodowce umiarkowane
  • lodowce zimne lodowce polarne
  • lodowce mieszane, politermalne subpolarne.
                                     

4.1. Podział lodowców Lodowce zimne

Ich temperatura jest niższa od temperatury topnienia lodu. Składają się z lodu stałego bez wody. Taki lodowiec jest "przymarznięty” do podłoża. Siła z jaką lód jest związany z podłożem jest większa niż siła wiążąca lód, więc lodowce zimne poruszają się za pomocą względnego przemieszczania warstw lodu warstwa przygruntowa jest nieruchoma. Efektem tego jest prawie całkowity brak erozji w przypadku lodowców zimnych – lodowce antarktyczne prawie nie zawierają rumoszu skalnego.

                                     

4.2. Podział lodowców Lodowce ciepłe

Lodowce ciepłe to lodowce, które w całej objętości z wyjątkiem zmieniającej się wraz ze zmianami pór roku temperatury warstwy powierzchniowej mają temperaturę topnienia. Lodowce takie są nasączone wodą w całej objętości. Temperatura takiego lodowca spada wraz z głębokością, bo wraz z głębokością rośnie ciśnienie a zatem spada temperatura topnienia lodu. Ciepło geotermalne topi lodowiec od spodu w tempie rzędu 0.5 cm rocznie i lodowiec przesuwa się, ślizgając się po warstwie wody.

Lądolód Antarktydy jest w dominującej części lodowcem zimnym. Większość pozostałych lodowców jest typu ciepłego.

Lodowiec Zemu
                                               

Lodowiec Zemu

To drugi co do wielkości lodowiec w Himalajach. Znajduje się w Himalajach Sikkimskich na miejscu Sikkimu. Jego długość wynosi 31 km, powierzchnia 130 km2, a jego grubość waha się od 200 do 300 metrów. Kapie z tablicą Kanczendzongi w kierunku wschodnim, na wysokości 4 350 m nad poziomem morza. M.