Poprzednia

ⓘ Komisja Simpsona




Komisja Simpsona
                                     

ⓘ Komisja Simpsona

Królewska Komisja Hope Simpsona prowadziła dochodzenie wyjaśniające przyczyny wybuchu i przebieg zamieszek w Palestynie w 1929. Jej powołanie zostało zalecone przez Raport Komisji Śledczej Shawa z marca 1930.

Końcowy raport Komisji został przygotowany 1 października 1930, i opublikowany 21 października pod tytułem Raport na Temat Imigracji, Osadnictwa Rolniczego i Rozwoju ang. The Report on Immigration, Land Settlement and Development. Ze względu na brak gruntów rolnych w Palestynie, zalecił on ograniczenie żydowskiej imigracji. Równocześnie została opublikowana biała księga Passfielda.

                                     

1. Tło wydarzeń

W dniach 23–31 sierpnia 1929 w wielu miejscach brytyjskiego Mandatu Palestyny wybuchły zamieszki w Palestynie. Do najcięższych starć doszło w Jerozolimie, ale miały miejsce także pogrom w Hebronie i pogrom w Safedzie. W ciągu tygodnia gwałtownych starć zginęło 133 Żydów i 116 Arabów, a rannych zostało 198 Żydów i 232 Arabów.

W celu dokładnego zbadania przebiegu, okoliczności i przyczyn zamieszek, brytyjski Urząd Kolonialny powołał Komisję Śledczą na czele której stanął wybitny prawnik sir Walter Shaw. W marcu 1930 opublikowano Raport Komisji Shawa, który zalecił rządowi ponowne rozpatrzenie swojej polityki względem żydowskiej imigracji i sprzedaży gruntów Żydom w Palestynie. Bezpośrednią konsekwencją Raportu Komisji Shawa było powołanie w 1930 Królewskiej Komisji.

                                     

2. Działalność Komisji

Na czele Królewskiej Komisji stanął sir John Hope Simpson. Przyjechał on do Palestyny w dniu 20 maja 1930. Jego zadaniem było przeprowadzenie dochodzenia w sprawie perspektyw żydowskiej imigracji i rozwoju Palestyny. Pomimo dużej złożoności badanego tematu, sir Simpson stosunkowo krótki czas przebywał w Mandacie Palestyny. Końcowy raport Komisji został przygotowany 1 października 1930, i opublikowany 21 października pod tytułem Raport na Temat Imigracji, Osadnictwa Rolniczego i Rozwoju ang. The Report on Immigration, Land Settlement and Development.

                                     

3. Raport Komisji

Raport przedstawił dogłębną analizę społeczeństwa i gospodarki Mandatu Palestyny, z rozdzieleniem na część społeczeństwa żydowską i arabską. Zauważono, że Żydzi zapłacili wysoką cenę za kupowaną ziemię, i dodatkowo bardzo często płacili niektórym Arabom dodatkowe kwoty finansowe wynikające z umów o najmie itp. Dostrzeżono jednak, że ziemie nabywane przez organizacje żydowskie przestawały być gruntami, z których Arabowie mogli kiedykolwiek później czerpać jakieś korzyści. Nigdy nie mogli mieć żadnej nadziei na dzierżawę gruntów rolnych od Żydów. Grunty te stawały się własnością żydowskich osad rolniczych, i tylko ich mieszkańcy na nich pracowali. Arabowie mogli być tylko zatrudniani jako robotnicy rolni. Takie postępowanie mogło budzić uzasadnione arabskie obawy o niekorzystne oddziaływanie Syjonistów na gospodarkę Palestyny. Ci z Arabów, którzy odsprzedali własną ziemię, albo dzierżawili ziemię odsprzedaną przez właścicieli Żydom, tracili źródło dochodów i obawiali się o swoją przyszłość. Wysiedleni arabscy rolnicy nie mogli znaleźć pozarolniczego zatrudnienia, przez co wśród Arabów pojawił się poważny i powszechny problem bezrobocia. Dodatkową trudnością była polityka żydowskich organizacji, które utrudniały zatrudnianie arabskich pracowników w żydowskich osadach i żydowskich przedsiębiorstwach. Taka polityka była wynikiem działalności światowych organizacji syjonistycznych, inwestujących środki finansowe w rozwój osadnictwa żydowskiego w Palestynie. Nie były one zainteresowane zatrudnianiem Arabów i działalnością na rzecz poprawy warunków życia arabskiej społeczności. Dysponując ograniczonymi środkami, koncentrowano je na społeczności żydowskiej. Raport wskazywał więc, że nie należy oczekiwać poprawy sytuacji ze strony rozszerzenia żydowskiego osadnictwa w Palestynie. Dla Arabów wykluczonych w ten sposób z rynku pracy nie było żadnej alternatywy. W konsekwencji powstała klasa bezrolnych i niezadowolonych osób. Stanowiła ona potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa kraju. Arabscy bezrobotni mogli być w każdej chwili wykorzystani jako polityczne pionki przez arabskich polityków. Może się to objawić w postaci kolejnych rozruchów, jako łatwo dostępna metoda blokowania żydowskiej imigracji.

Raport potwierdzał fakt istnienia nielegalnej żydowskiej imigracji, dodając, że przeciwdziałanie jej będzie trudnym zadaniem. Podkreślał jednak, że należy podjąć kroki w tym celu. Należy również przeciwdziałać wzrostowi liczby arabskich bezrobotnych – ich liczba była mocno zafałszowana przez napływ nielegalnych arabskich imigrantów pochodzących z Emiratu Transjordanii. Regułą postępowania względem zatrzymanych nielegalnych imigrantów miała być zasada natychmiastowej deportacji tych osób do kraju skąd one pochodziły. Specjalnemu nadzorowi mieli podlegać pseudo-turyści, którzy przyjeżdżali do Palestyny na wycieczkę, i pozostawali w kraju na stałe. Podsumowując, raport zalecał podjęcie zdecydowanych kroków w celu powstrzymania nielegalnej imigracji, przy jednoczesnym ograniczeniu wielkości legalnych imigrantów przyjmowanych przez Palestynę.



                                     

4. Konsekwencje

Bezpośrednią konsekwencją Raportu Komisji Simpsona było ogłoszenie białej księgi Passfielda, która ograniczyła wielkość żydowskiej imigracji oraz nałożyła ograniczenia na sprzedaż ziemi Żydom.

Liderzy społeczności żydowskiej uznali raport i kolejną białą księgę jako bardzo niesprawiedliwe dla Żydów. Oskarżyli oni sir Simpsona o zignorowanie wkładu Żydów w rozwój gospodarki kraju. Ze wzrostu gospodarczego korzystali zarówno Żydzi jak i Arabowie. Dodatkowym cytowanym argumentem był fakt, że duża liczba żydowskich lekarzy pomagała rozwiązywać problemy zdrowotne ludności arabskiej. Tak dużego postępu w tej dziedzinie nie udało by się osiągnąć bez wsparcia nowych imigrantów, spośród których wielu było lekarzami.