Poprzednia

ⓘ Szopienice-Burowiec




Szopienice-Burowiec
                                     

ⓘ Szopienice-Burowiec

Szopienice-Burowiec − jednostka pomocnicza Katowic na wschodzie miasta, o typowo przemysłowym charakterze. Położona jest nad rzeką Rawą, 8 km na wschód od centrum miasta. Składa się z dwóch dzielnic – Burowca i Szopienic, a w jej skład wchodzą m.in. kolonie i osiedla Roździeń, Kolonia Wilhelmina, Kolonia Bagno, Kolonia Morawa, Borki i Szabelnia.

                                     

1. Opis

Ta część Katowic ma powierzchnię 8.47 km 2 i 17 139 mieszkańców. Jej północno-zachodnia granica biegnie wzdłuż alei Roździeńskiego. Od północnego wschodu Szopienice graniczą z Sosnowcem, a od wschodu z Mysłowicami. Granica południowa biegnie wzdłuż ulicy Bagiennej, a od zachodu, wzdłuż dawnej linii kolei piaskowej, dzielnica ta sąsiaduje z Zawodziem.

Od 29 września 1997 jest statutową jednostką pomocniczą w zespole dzielnic wschodnich i stanowi 15 jednostkę pomocniczą miasta Katowic. Funkcjonuje tu rada jednostki pomocniczej tzw. "rada dzielnicy", w której skład wchodzi 15 osób. Dla wyboru Rady Miasta dzielnica należy do okręgu nr 2. W latach 2006−2010 przedstawicielami tego okręgu w radzie byli: Adam Depta, Jerzy Forajter, Dariusz Łyczko, Adam Warzecha, Ryszard Willner-Paster, a w latach 2010−2014: Jerzy Forajter, Dariusz Łyczko, Adam Warzecha, Maria Sokół i Elżbieta Zacher.

Na terenie jednostki pomocniczej działa portal informacyjno-kulturalny Szopienice.org, a także funkcjonują lokalne miesięczniki "Roździeń” w latach 1995–2017 i "Miesięcznik Roździeński” od 2018.

                                     

2. Komunikacja

Do tej dzielnicy można dojechać liniami tramwajowymi o numerach: 14, 15, 20 oraz liniami autobusowymi ZTM o numerach: 44, 70, 72, 74, 108, 109, 695, 906N, 920, które zapewniają komunikację z innymi rejonami Katowic oraz Mysłowicami, Siemianowicami Śląskimi, Chorzowem, Sosnowcem i Mikołowem.

                                     

3. Przemysł

  • Zakład Utylizacji Urządzeń Akumulatorowych "Baterpol".
  • Unilever Polska S.A. − produkcja margaryny i pakowanie herbaty.
  • Odlewnia Metali Szopienice sp. z o.o. − wydzielona w 2001 HMN Szopienice S.A. - produkcja półproduktów z miedzi i jej stopów, odlewnictwo żeliwa, staliwa, ołowiu, cynku i cyny oraz stopów metali np. cynkowo-aluminiowych;
  • Huta Metali Nieżelaznych Szopienice S.A. − wyroby walcowane z miedzi i mosiądzu ;
                                     

4. Historia

  • XVI wiek, reformacja − własność wraz z wsią Roździeń mysłowickiej rodziny Salamanów, spokrewnionej z arcybiskupem krakowskim i niedopuszczającej do szerzenia się haseł reformacyjnych na terenie swych posiadłości wskutek konfliktu z Katarzyną Salaman z kuźni musiał w 1595 odejść Walenty Roździeński;
  • 1546 − uruchomienie w Roździeniu jednego z pierwszych w okolicy warsztatów kuźniczych żelaza; stąd pochodził Walenty Roździeński, śląski hutnik i pisarz, autor "Oficcina ferraria abo hutá i warstat z kuźniami szlachetnego dzieła żelaznego", wydanego w Krakowie w 1612;
  • 1784 − liczba mieszkańców Szopienic wynosiła 79 osób;
  • 1360 − wieś, własność Ottona z Pilicy, potwierdzona dokumentem księcia raciborskiego Mikołaja II, dokument ten potwierdza także własność sąsiedniej wsi Roździeń;
  • XVI−XVIII w. - mała osada rolnicza, hodowla zwierząt i wyrąb lasów;
  • 1860−1865 − przy dzisiejszej ulicy Morawa wzniesiono kolonię robotniczą − familoki dla pracowników hut koncernu Georg von Giesches Erben kolonia Morawa;
  • 1430 − zniszczona w czasie wojen husyckich, do połowy XVI wieku wieś niezamieszkana;
  • 1857 − uruchomienie w Roździeniu 4-klasowej szkoły ewangelickiej po rozszerzeniu liczby klas do 7 przeniesiona do dzisiejszej Szkoły Podstawowej nr 55;
  • 1834 − uruchomienie przez Bergwerksgesellschaft Georg von Giesches Erben huty cynku "Wilhelmina" działającej do dziś jako Huta Metali Nieżelaznych Szopienice S.A.;
  • lata 70. XVI wieku − ponowne pojawienie się osadników w Szopienicach;
  • 1934 − połączenie Szopienic i Roździenia w jedną gminę;
  • 1960 − włączenie w granice administracyjne Katowic;
  • 1921 − siedziba Wojciecha Korfantego i Naczelnej Władzy Cywilnej i Wojskowej III powstania śląskiego obecnie VI Liceum im. J. Długosza, ul. Lwowska 2;
  • 1870 − otwarcie stacji Szopienice na linii Kolei Prawego Brzegu Odry łączącej Wrocław z Dziedzicami przez Hajduki ob. Chorzów Batory, Katowice, Bogucice-Zawodzie, Szopienice z Mysłowicami;
  • 1951 − nadanie praw miejskich;
  • 2019 – uchwałą z 24 października 2019 Rada Miasta Katowice placowi położonemu w rejonie ul. Obrońców Westerplatte 13, 15 nadała nazwę "Skwer Ernesta Prittwitza”.
  • 1912 − budowa huty cynku "Uthemann";


                                     

5. Zabytki

W dzielnicy Szopienice-Burowiec znajdują się następujące zabytkowe i historyczne obiekty:

  • Dom mieszkalny wielorodzinny ul. J. Korczaka 37, wzniesiony w stylu historyzmu ceglanego z elementami modernizmu dla koncernu Georg von Giesches Erben.
  • Kamienica ul. J. Hallera 40, wybudowana w stylu historyzmu ceglanego;
  • Dawna piekarnia ul. J. Hallera 42, nie jest objęta ochroną ze względu na utratę cech zabytkowych wskutek przeróbek.
  • Zabytkowy budynek administracyjny tzw. "willa Jacobsena" z początku XX wieku ul. ks. bpa H. Bednorza 60; wpisany do rejestru zabytków 17 czerwca 1982 nr rej.: A/1291/82, granice ochrony obejmują obiekt w ramach ogrodzenia; kamienica jest murowana z cegły.
  • Historyczny budynek ul. Obrońców Westerplatte 9.
  • Murowana kamienica ul. Lwowska 10, róg z ul. Wypoczynkową 1; wzniesiona pod koniec XIX wieku.
  • Zabytkowy budynek ul. J. Hallera 18, wzniesiony w stylu historyzmu ceglanego.
  • Ceglany budynek szkoły ul. ks. bpa H. Bednorza 13, pochodzący z początku XX wieku.
  • Kamienica mieszkalna − dawna kamienica F. Mixy ul. ks. bpa H. Bednorza 22, wybudowana w 1908 dla Franza Mixy, posiada cechy stylu modernizmu i klasycyzmu.
  • Budynek frontowy ul. J. Hallera 34, wzniesiony w stylu historyzmu;
  • Kamienica ul. J. Hallera 44, wzniesiona w stylu modernizmu z elementami secesji;
  • Willa mieszkalna ul. ks. bpa H. Bednorza 5, wybudowana w 1899 w stylu historyzmu, według projektu architekta H. Ritschela.
  • Kamienica mieszkalna z oficyną ul. ks. bpa H. Bednorza 7/7a, wzniesiona pod koniec XIX wieku w stylu historyzmu z elementami neogotyku.
  • Murowana kamienica ul. 11 Listopada 4; wzniesiona na początku XX wieku.
  • Zabytkowa kamienica mieszkalna ul. ks. bpa H. Bednorza 43; wzniesiona w stylu historyzmu ceglanego; w budynku zachowały się formy historycznej stolarki okiennej i drzwiowej, historyczny rodzaj pokrycia dachu dachówka, detal architektoniczny i wystrój elewacji.
  • Secesyjna wieża wodna z 1912 przy ul. J. Korczaka; została wpisana wraz z działką nr 1246/31 do rejestru zabytków 29 października 1990 nr rej.: 14182/90, nr hip. 3−144 Roździeń.
  • Zespół kościelny kościoła św. Jadwigi Śląskiej pl. Powstańców Śląskich 3; został wpisany do rejestru zabytków dnia 30 grudnia 1994 nr rej.: A/1557/94; zespół kościelny obejmuje: kościół parafialny pod wezwaniem świętej Jadwigi z lat 1885−1887 w stylu neogotyckim; kaplicę Ogrójca z 1903, wzniesioną według projektu Ludwika Schneidera w stylu neogotyckim; grupę rzeźb "Adoracja Krzyża" i Pieta z przełomu XIX i XX wieku.
  • Dawny ratusz miasta Szopienice obecnie ośrodek zdrowia oraz delegatura Urzędu Miasta.
  • Kamienice, wziesione w stylu historyzmu ceglanego, przy ulicy Wandy.
  • Murowany budynek dawnego hotelu Klippera ul. Lwowska 5; wzniesiony pod koniec XIX wieku; obecnie mieści się w nim przychodnia specjalistyczna.
  • Zespół zabudowy dawnego browaru i słodowni braci Mokrskich ul. ks. bpa H. Bednorza 2a−6; wpisany do rejestru zabytków 13 listopada 1992 nr rej.: A/1506/92, granice ochrony konserwatorskiej obejmują cały zespół zabudowań wraz z otoczeniem, jego układ przestrzenny, zieleń oraz ciągi komunikacyjne.
  • Kamienica mieszkalna − dawna apteka Graefego ul. ks. bpa H. Bednorza 14, została wzniesiona w 1892 w stylu historyzmu, obiekt projektował architekt H. Ritschel.
  • Zabytkowa murowana kamienica ul. ks. bpa H. Bednorza 49; wzniesiona w stylu historyzmu ceglanego.
  • Krzyż na cokole z figurą Ukrzyżowanego ul. J. Hallera 60, pochodzący z trzeciej ćwierci XIX wieku, wzniesiony w stylu neogotyku na murowanym postumencie z niszą, w której stoi figurka Matki Boskiej; na pozostałych postumentach istnieje ornament neogotycki i tablica inskrypcyjna z lat 1871−1971.
  • Zabudowania Huty Metali Nieżelaznych Szopienice.
  • Zabytkowa kamienica ul. J. Korczaka 17; wybudowana w stylu historyzmu ceglanego.
  • Kamienice z oficynami ul. ks. bpa H. Bednorza 9, 11/11a, wybudowane pod koniec XIX wieku w stylu historyzmu.
  • Murowana kamienica ul. Lwowska 7; wzniesiona pod koniec XIX wieku.
  • Dawna Willa Bernhardiego ul. J. Hallera 19; w latach 1873−1887 mieszkał w niej Fryderyk Bernhardi, generalny dyrektor Dyrekcji Kopalń i Hut, należącej do Giesches Erben ; mieszkał tu również dr Emanuel Wilczok − historyk hutnictwa cynkowego.
  • Dawny budynek szkoły ul. J. Korczaka 95, róg ul. Borki; wybudowany w stylu historyzmu ceglanego z elementami neogotyku.
  • Zabytkowe kamienice ul. J. Hallera 56 i 58; kamienice o identycznym, bogatym wystroju ceglanym w stylu historyzmu;
  • Dom handlowy − dawna szkoła katolicka ul. ks. bpa H. Bednorza 1, obiekt wzniesiono w 1875 w stylu historyzmu, przebudowano w latach trzydziestych i czterdziestych XX wieku.
  • Hala sportowa Hutniczego Klubu Sportowego HKS, pochodząca z początków XX wieku ul. Obrońców Westerplatte 44; jej pierwszym właścicielem był Freund; w 2011 halę rozebrano.
  • Kamienica mieszkalna − dawna willa dra Stauba ul. ks. bpa H. Bednorza 16, wzniesiona w 1892 w stylu historyzmu, zaprojektował ją architekt H. Ritschel.
  • Budynek główny Domu Kultury Huty Metali Nieżelaznych w Szopienicach ul. J. Hallera 28, wybudowany w stylu funkcjonalizmu i socrealizmu; obecnie Miejski Dom Kultury Szopienice−Giszowiec; swoją siedzibę mają tu Galeria Antrakt MDK Szopienice, Miejska Biblioteka Publiczna − Filia nr 36 oraz HetMaN Szopienice klub szachowy.
  • Budynek poczty ul. Obrońców Westerplatte 17; wzniesiony w 1930.
  • Zabytkowa kamienica ul. J. Hallera 12, wybudowana w stylu historyzmu.
  • Zabytkowy gmach VI Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Długosza ul. Lwowska 2; wpisany do rejestru zabytków dnia 30 grudnia 1994, nr rej.: 1560/94, wzniesiony w 1906 według projektu Kuntzego budowniczego miejskiego z Opola, w stylu neogotyckim podczas III powstania śląskiego był siedzibą Wojciecha Korfantego i Naczelnej Władzy Cywilnej i Wojskowej.
  • Zespół zabudowy dawnej huty cynku z lat 1908−1912: hala nr 1 pieców destylacyjnych wraz z kominami, budynek muflarni, magazynu blendy, cechowni, wieża ciśnień, portiernia nr 1, wysoka kolejka wąskotorowa na estakadzie; zespół wzniesiono w stylu modernizmu zespół wpisano do rejestru zabytków 30 lipca 1978, nr rej.: A/1227/78.
  • Murowana kamienica ul. Lwowska 12, róg z ul. 11 Listopada 2; wzniesiona pod koniec XIX wieku.
  • Klasztor sióstr Boromeuszek.
  • Zabudowania ul. Wiosny Ludów, ul. Morawa.
  • Willa z pierwszego dziesięciolecia XX wieku, wolnostojąca, modernistyczna ul. J. Kantorówny 20; wpisana do rejestru zabyktów dnia 16 października 1995 nr rej.: A/574/2019.
  • Zabytkowa kamienica ul. J. Hallera 6, obecnie restauracja "Piąta Strona Świata" dawniej bar "Rzepicha"; wybudowana w stylu historyzmu.
  • Zespół hal Przedsiębiorstwa Komunikacji Tramwajowej ul. Wałowa 11; wzniesiony pod koniec XIX wieku.
  • Domy robotnicze połączone od frontu murem ul. J. Korczaka 87/89/91/93; wybudowane w stylu historyzmu ceglanego prostego.
  • Zabytkowa kamienica ul. J. Hallera 32, wybudowanaw stylu historyzmu z elementami modernizmu.
  • Kościół Ewangelicko-Augsburski pw. Zbawiciela ul. ks. bpa H. Bednorza 20; wpisany do rejestru zabytków 30 grudnia 2002 nr rej.: A/76/02, wpis do rejestru zabytków obejmuje budynek kościoła wraz z najbliższym otoczeniem w ramach działki z wyjątkiem ogrodzenia; kościół zaprojektował architekt H. Ritschel, wzniesiono go w latach 1898−1901, w stylu neogotyckim, z cegły klinkierowej. W otoczeniu znajdują się: neogotycka plebania, wybudowana w latach 1907−1908, dawna apteka Graefego, dawna willa dra Stauba.
  • Zespół budynków Szpitala Psychiatrycznego ul. J. Korczaka 27; budynek szpitala obecnie nieużywany, portiernia, park z nagromadzonymi różnorodnymi gatunkami drzew, ogrodzenie; był to dawny szpital koncernu Georg von Giesches Erben), wybudowany w stylu historyzmu ceglanego z elementami modernizmu.
  • Gmach dawnej szkoły ewangelickiej ul. ks. bpa H. Bednorza 15, wybudowany na początku XX wieku, posiada cechy stylów: historyzmu ceglanego, neogotyku, modernizmu.
  • Zabytkowa kamienica wraz z budynkiem gospodarczym ul. Lwowska, wzniesione w drugiej połowie XIX wieku budynek gospodarczy z 1896, murowane.
  • Zabytkowa Szkoła Podstawowa nr 45 imienia Kornela Makuszyńskiego. Pierwotnie pierwsza szkoła filialna została otwarta 1 września 1873; w latach 1898−1900 wybudowano budynek przy ul. Siewnej, w 1908 − przy ul. J. Korczaka. W 1969 dobudowano salę gimnastyczną. W 1960 szkole nadano numer 45; do 1996 nosiła imię Janka Krasickiego. W 2001 nastąpiło tąpnięcie, spowodowane szkodami górniczymi. Ściany i fundamenty budynków szkoły oraz innych zabudowań mieszkalnych przy ul. J. Korczaka popękały. W latach 2009−2010 prowadzony był remont i rozbudowa szkoły. Dwa budynki szkolne jeden z nich dawniej służył przedszkolu zostały połączone przewiązką, dobudowano salę gimnastyczną i nowe sale lekcyjne inwestycja wyniosła 4 205 336, 84 zł.
  • Zamek Prittwitz ul. Krakowska 81-83, pochodzący z końca XIX wieku.
  • Murowana kamienica ul. Lwowska 14, róg z ul. 11 Listopada 1; wzniesiona pod koniec XIX wieku.
  • Budynek szkoły wraz z salą gimnastyczną ul. 11 Listopada 13; wzniesiony w latach pięćdziesiątych XX wieku.
  • Murowana kamienica ul. 11 Listopada 1, 3, 5, 7; wzniesiona w 1908.
                                     

6. Ludzie związani z Szopienicami

  • Józef Rymer − pierwszy Wojewoda Śląski wybrany w 1922 roku.
  • Czesław Białas − sztangista olimpijczyk oraz długoletni trener HKS - Szopienice.
  • Walenty Roździeński − śląski hutnik, właściciel kuźni i poeta.
  • Janusz Sidło − polski lekkoatleta oszczepnik.
  • Marek Seweryn − sztangista, mistrz świata, medalista olimpijski.
  • Edward Szymkowiak − polski piłkarz, bramkarz reprezentacji Polski.
  • Eryk Wyra − polski działacz sportowy.
  • Paweł Wróbel − malarz amator.
  • Kazimierz Kutz − polski reżyser filmowy, polityk.
  • Henryk Bereska − tłumacz, literat.

Użytkownicy również szukali:

burowiec basen, mieszkania na sprzedaż katowice hallera, mieszkanie katowice ul hallera, mieszkanie na sprzedaż szopienice - burowiec, szopienice - burowiec mapa,

...
...
...