Poprzednia

ⓘ Kraina Mazursko-Kurpiowska




Kraina Mazursko-Kurpiowska
                                     

ⓘ Kraina Mazursko-Kurpiowska

Kraina Mazursko-Kurpiowska – kraina wydzielana w systemie regionalizacji geobotanicznej Władysława Szafera obejmująca zachodnią część Działu Północnego. W systemie krain-przyrodniczo leśnych Mroczkiewicza jej zakres zbliżony jest do dzielnic Pojezierza Mazurskiego i Równiny Mazurskiej wchodzących w skład Krainy Mazursko-Podlaskiej wraz z dzielnicą Równiny Kurpiowskiej Krainy Mazowiecko-Podlaskiej.

                                     

1. Położenie

Kraina Mazursko-Kurpiowska dzieli się na dwa okręgi: Pojezierza Mazurskiego i Kurpiowsko-Piski. Pierwszy obejmuje wschodnią część Pojezierza Mazurskiego głównie Kraina Wielkich Jezior Mazurskich i Pojezierze Ełckie, a drugi jego część południowo-wschodnią Równina Mazurska i przyległą część nizin środkowopolskich Równina Kurpiowska, pomiędzy Pisą a Orzycem. Na północy sięga granicy państwowej, na południu Narwi. Od zachodu graniczy nieostro z okręgiem olsztyńskim Krainy Pojezierze Olsztyńskie, od południa z okręgami północnomazowieckim i warszawskim Krainy Mazowieckiej, od wschodu z okręgiem północnopodlaskim Krainy Podlaskiej, Krainą Biebrzańską i Krainą Suwalsko-Augustowską. W pierwszym okręgu przeważa krajobraz morenowy pojezierny, podczas gdy w drugim sandrowy.

                                     

2. Szata roślinna

Dla lasów Krainy Mazursko-Kurpiowskiej charakterystyczna jest dominacja świerka pospolitego. Inne częstsze gatunki drzew to sosna zwyczajna, grab pospolity i lipa drobnolistna. Buk zwyczajny występuje jedynie wyspowo, a zachodnia granica krainy jest w przybliżeniu zbieżna ze wschodnią granicą jego zasięgu. Trzy większe kompleksy leśne to Puszcza Borecka, Puszcza Piska i Puszcza Kurpiowska Zielona. Zespoły leśne obu okręgów nieco się różnią.

Dla krainy, a zwłaszcza okręgu pojeziernego, charakterystyczne są torfowiska o dużym zróżnicowaniu typologicznym. Najczęstsze są torfowiska niskie i przejściowe, ale występują też wysokie, choć typowe wysokie torfowiska ombrogeniczne są w granicach tej krainy rozproszone i rzadkie. Zdarzają się także torfowiska źródliskowe. Torfowiska przechodzą w lasy i bory bagienne, a w wyniku osuszenia w łąki.

Roślinność wydm ma charakter typowy dla ogólnopolskiej roślinności wydm śródlądowych. Roślinność kserotermiczna porasta zwykle południowe zbocza dolin jeziornych i rzecznych. Niektóre gatunki trzmielina brodawkowata czy głóg jednoszyjkowy są rzadsze niż w podobnych zbiorowiskach reszty Polski, gdyż są tu an skraju zasięgu występowania.

Roślinność jezior ma charakter od oligotroficznego zubożałe florystycznie w porównaniu do Pomorza postacie jezior lobeliowych i dystroficznego po najczęstsze jeziora eutroficzne. Z brzegami jezior i rzek związane są zbiorowiska szuwarowe, łopuszyny itp.

Południowa i zachodnia granica krainy jest jednocześnie granicą działów bałtyckiego i północnego, co wiąże się ze zbieganiem się granic zasięgu gatunków o charakterze atlantyckim buk zwyczajny z jednej, a borealnym z drugiej strony, mimo że niektóre z gatunków północnych mają zasięg szerszy sięgający Pomorza lub wyspowo w górach lub węższy częstsze na Suwalszczyźnie, a niektóre gatunki południowo-zachodnie można spotkać również w obrębie krainy. W obrębie okręgu pojeziernego krainy występuje ponad 160 gatunków uważanych za borealne, podczas gdy na Pojezierzu Olsztyńskim, Równinie Kurpiowskiej czy w Kotlinie Biebrzy sto pięćdziesiąt kilka, a dalej na zachód i południe poniżej 140.