Poprzednia

ⓘ Korsyka




Korsyka
                                     

ⓘ Korsyka

Korsyka – wyspa na Morzu Śródziemnym, położona na zachód od Włoch i na południowy wschód od Francji. Cieśnina Świętego Bonifacego oddziela ją od położonej na południu włoskiej Sardynii. Korsyka tworzy odrębny francuski region administracyjny.

                                     

1. Podział administracyjny

W 1975 wyspę podzielono na dwa departamenty: Korsykę Południową 2A i Górną Korsykę 2B. Wcześniej Korsyka tworzyła jeden departament o numerze 20. Powstałe departamenty są w większym stopniu wyrazem ambicji dwóch największych miast Korsyki – Bastii i Ajaccio – niż rozsądnej polityki regionalnej, bowiem oba mają niewielki potencjał ludnościowy i ekonomiczny.

                                     

2. Geografia

Główną rzeką wyspy jest Golo dł. 89.6 km; dorzecze 926 km²; śr. przepływ 14.1 m³/s.

Wnętrze wyspy jest bardzo górzyste. Ponad 20 szczytów przekracza wysokość 2000 m n.p.m. Ważniejsze 25 szczytów Korsyki

  • Capu Falu 2540 m
  • L’Alcudina 2134 m
  • Capu, a u Tozzu 2007 m
  • Capu Biancu 2562 m
  • Monte Rotondo Monte Ritondu 2622 m
  • Monte Cinto 2706 m n.p.m.
  • Lombarduccio 2261 m
  • Punta Lattiniccia 2413 m
  • Capu Larghja 2503 m
  • Monte Renoso Monte Rinosu 2352 m
  • A Maniccia 2496 m
  • Capu à u Verdatu 2583 m
  • Punta Minuta 2556 m
  • Paglia Orba 2525 m
  • Punta Sellula 2592 m
  • Capu di u Facciatu 2113 m
  • Capu Ciuntrone 2656 m
  • Monte Padru 2390 m
  • Monte Cardo 2453 m
  • Monte d’Oro Monte d’Oru 2389 m
  • Capu â Curia 2041 m
  • Bocca di Frame 2084 m
  • Punta Artica 2327 m
  • Punta Muratellu 2141 m
  • Punta Alle Porta 2313 m

Korsyka jest bardzo słabo zaludniona. Na 1 km² przypada nieco ponad 35 mieszkańców.

                                     

3. Historia

Położenie Korsyki sprawiało, że była ona zawsze ważną bazą operacji militarnych, stąd też toczone były przez wieki walki między państwami włoskimi a Francją o jej zajęcie. Możliwość zjednoczenia z Sardynią była postrzegana jako niebezpieczna ewentualność, zwłaszcza przez Wielką Brytanię, ponieważ dawałoby to zbyt silną pozycję na Morzu Śródziemnym.

W 1282 objęła wyspę w posiadanie Republika Genui, która kontrolowała ją przez pięć wieków z dwiema przerwami; Królestwo Aragonii posiadało ją w latach 1296-1434, a Francja w latach 1553-1559.

W 1736 na wyspie wybuchło nieudane powstanie przeciwko rządom Genui. Powstańcy proklamowali Korsykę monarchią i wybrali na króla Theodora von Neuhoffa. W kwietniu 1755 rozpoczął się kolejny zryw przeciw genueńskiemu panowaniu. W listopadzie tego roku Korsyka ogłosiła niepodległość i proklamowana została Republika Korsykańska. Uchwalono też pierwszą na świecie konstytucję Konstytucja Korsyki, która została napisana w języku włoskim.

W 1768 Genua zrzekła się w zamian za darowanie długów pretensji do wyspy na rzecz Francji, która w tym samym roku wysłała na nią swoje oddziały. Walki trwały do 1769 i skończyły się zwycięstwem Francuzów.

Na Korsyce urodził się Napoleon Bonaparte, którego rodzice należeli do pomniejszej lokalnej arystokracji. W tym czasie była ona pod francuską kontrolą i korsykańscy szlachcice mogli uzyskać francuskie tytuły szlacheckie. Tak też zrobili rodzice Napoleona, którego posłano do francuskich szkół.

Inną ważną postacią na wyspie był Pasquale Paoli 1725–1807 – korsykański generał i patriota, który walczył o niepodległość Korsyki, najpierw przeciwko Genui, a potem Francji.

Korsykaninem był także Giuseppe Fieschi, rewolucjonista, który dokonał zamachu na króla Francji Ludwika Filipa.



                                     

3.1. Historia Sytuacja polityczna

Na wyspie działa kilka ruchów separatystycznych, walczących o niepodległość Korsyki. Najważniejszy z nich to Front Narodowego Wyzwolenia Korsyki Front de Libération Nationale de la Corse, FNLC oraz Armata Corsa. Bardziej umiarkowani lokalni przywódcy są zwolennikami poszerzenia autonomii wyspy: większej promocji języka korsykańskiego, większych uprawnień regionalnego samorządu oraz zwolnień od niektórych podatków państwowych. Francuski rząd obawia się jednak tych dążeń, gdyż mogłoby to zagrozić jedności państwa. Jednocześnie ruchy niepodległościowe nie zdobyły nigdy większości w czasie wyborów na wyspie, co wskazuje na brak odpowiedniego poparcia wśród mieszkańców.

Niektóre organizacje rozpoczęły też akcje terrorystyczne, podkładając bomby oraz dokonując zamachów na ważne osobistości np. 6 lutego 1998 zabito prefekta Claude’a Érignaca, by wymóc na Francji przyznanie niepodległości. Niektóre znane są także z wymuszeń pieniędzy na rzecz ich organizacji. Osoby niepłacące mogą spodziewać się zniszczenia swojego dobytku. Organizacje te prowadzą także akcje zastraszania nie-Korsykan mieszkających na wyspie oraz tych, którzy współpracują z administracją państwową, np. żandarmów.

W 2000 premier Lionel Jospin zgodził się na zwiększenie autonomii w zamian za powstrzymanie przemocy. Przeciwstawiła się temu gaullistowska opozycja we francuskim Zgromadzeniu Narodowym, gdyż według nich doprowadziłoby to do żądań autonomii przez inne regiony kraju np. Bretanii, Prowansji czy Alzacji i być może nawet rozpadu Francji. Proponowana autonomia miała także zawierać ochronę języka korsykańskiego corsu, który podobnie jak inne francuskie języki regionalne były przedmiotem negatywnej polityki francuskiej, zniechęcającej do ich używania.

6 lipca 2003 odbyło się na wyspie referendum w sprawie zwiększenia autonomii oraz modyfikacji zakresu działań niektórych instytucji politycznych, zaproponowane przez premiera Jeana-Pierre’a Raffarina oraz ministra spraw wewnętrznych Nicolasa Sarkozy’ego. Większość głosujących odrzuciła jednak ten projekt.

                                     

4. Gospodarka

Korsyka ma niewielki potencjał gospodarczy. Ludność utrzymuje się głównie z turystyki. Oprócz tego na Korsyce rozwija się rybołówstwo, uprawa winorośli, hodowla owiec i kóz.