Poprzednia

ⓘ Skróty używane w lotnictwie




                                     

ⓘ Skróty używane w lotnictwie

  • ATFM – zarządzanie przepływem ruchu lotniczego Air Traffic Flow Management
  • ACARS – system komunikacji ze statkami powietrznymi w oparciu o wiadomości i potwierdzenia odbioru Aircraft Communication Addressing and Reporting System
  • ATA – rzeczywisty czas przybycia Actual time of arrival
  • ACAS – pokładowy system unikania kolizji Airborne Collision Avoidance System
  • APU – pomocnicza jednostka mocy Auxiliary Power Unit
  • ARL – Agencja Ruchu Lotniczego
  • AUP – plan użytkowania przestrzeni powietrznej Airspace Use Plan
  • ATM – system zarządzania ruchem lotniczym Air Traffic Management
  • AGL – wysokość nad poziomem gruntu Above Ground Level
  • APP – kontrola zbliżania Approach Control
  • ATS – służby ruchu lotniczego Air Traffic Services
  • ADC – centrala aerometryczna Air Data Computer
  • ADI – sztuczny horyzont Attitude Indicator
  • ATC – kontrola ruchu lotniczego Air Traffic Control
  • AMC – komórka zarządzania przestrzenią powietrzną Airspace Management Cell
  • ASM – zarządzanie przestrzenią powietrzną Airspace Management
  • AIP – zbiór informacji lotniczych, zawierających dane o lotniskach, drogach lotniczych i obowiązujących procedurach Aeronautical Information Publication
  • AIS – Dział Informacji Lotniczej Aeronautical Information Service
  • ASIR – prędkość wskazywana przez prędkościomierz bez żadnych poprawek Airspeed Instrument Reading
  • ATZ – strefa ruchu lotniskowego Aerodrome Traffic Zone
  • AFIS – lotniskowa służba informacji powietrznej Aerodrome Flight Information Service
  • A/D – lądowisko Aerodrome
  • ADIRU – Air Data Inertial Reference Unit
  • AAL – wysokość nad lotniskiem Above Aerodrome Level
  • ATR – automat przywracania ciągu Automatic Thrust Restoration
  • ATIS – automatyczny komunikat informacyjny, nadawany na lotnisku Automatic Terminal Information Service
  • AMSL – wysokość bezwzględna nad poziomem morza Above Mean Sea Level
  • A/C – statek powietrzny Aircraft
  • ACC – kontrola obszaru Area Control Centre
                                     

1. C

  • CATO – określenie startu samolotu ze wspomaganiem katapultą Catapult Assisted Take Off
  • CVR – rejestrator rozmów w kokpicie Cockpit Voice Recorder
  • CSAS – Control and Stability Augmentation Systems
  • CAS – skalibrowana prędkość powietrzna Calibrated Air Speed
  • CHT – temperatura głowic cylindrów Cylinder Head Temperature
  • CFIT – kontrolowany lot ku ziemi Controlled Flight Into Terrain
  • CAS – system poprawy sterowności Control Augmentation System
  • CBA – rejon lotów po obu stronach granicy państwa Cross-Border Area
  • CPA – obliczony przez TCAS moment, w którym dwa samoloty znajdą się najbliżej siebie Closest Point of Approach
  • CTA – obszar kontrolowany Control Area
  • CTOL – określenie samolotu o konwencjonalnym sposobie startu i lądowania Conventional Take-off and Landing
  • CATOBAR – określenie samolotu w pełni przystosowanego do startu i lądowania na lotniskowcach Catapult Assisted Take Off But Arrested Recovery
  • CTR – strefa kontrolowana lotniska Controlled Zone
  • CAVOK - informacja przekazywana w depszy METAR - Clouds and visibility OK
                                     

2. E

  • ECAM – scentralizowany, elektroniczny system monitorujący samolot Electronic Centralised Aircraft Monitor
  • EAS – skalibrowana prędkość powietrzna po uwzględnieniu poprawki na ściśliwość powietrza Equivalent Air Speed
  • EFIS – Electronic Flight Instrument System
  • EGT – temperatura spalin Exhaust Gas Temperature
  • EPR – stosunek ciśnień silnika odrzutowego Engine Pressure Ratio
  • EICAS – Engine Indicating and Crew Alerting System
                                     

3. F

  • FIS – Służba Informacji Powietrznej Flight Information Service
  • FUA – elastyczne zarządzanie przestrzenią powietrzną Flexible Use of Airspace
  • FMS – system zarządzania lotem Flight Management System
  • FDR – rejestrator danych lotu Flight Data Recorder
  • F&F – pociski rakietowe typu "odpal i zapomnij” Fire & Forget
  • FBW – dosł. "latanie poprzez kable” Fly-By-Wire
  • FAA – Federalny Zarząd Lotnictwa w USA Federal Aviation Administration
  • FIR – rejon informacji lotniczej Flight Information Region
  • FADEC – całkowicie autonomiczny cyfrowy system sterowania silnika Full Authority Digital Engine/Electronics Control
  • FL – poziom lotu Flight Level
                                     

4. G

  • GPS – najpopularniejszy system nawigacji satelitarnej Global Positioning System
  • GPWS – system ostrzegania o bliskości ziemi Ground Proximity Warning System
  • GND – kontroler ruchu naziemnego Ground Controller
  • GA – lotnictwo ogólne General Aviation
  • GS – prędkość względem powierzchni ziemi Ground Speed
                                     

5. H

  • HOTAS – "ręce na przepustnicy i drążku sterowym” "Hands On Throttle And Stick”
  • HUD – wyświetlacz przezierny prezentujący informacje na specjalnej szybie bez zasłaniania widoku Head-Up Display
  • HSI – wskaźnik sytuacji poziomej Horizontal Situation Indicator
                                     

6. I

  • IFF – wojskowy system identyfikacji swój-obcy Identification, Friend or Foe
  • IAS – prędkość wskazywana przez prędkościomierz z poprawką na błąd laboratoryjny przyrządu Indicated Air Speed
  • ILS – radiowy system nawigacyjny wspomagający lądowanie samolotu Instrument Landing System
  • IFR – lot wykonywany zgodnie z przepisami dla lotów według wskazań przyrządów Instrumental Flight Rules
  • ICAO – Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego International Civil Aviation Organization
  • IEPR – zintegrowany stosunek ciśnień silnika odrzutowego Integrated Engine Pressure Ratio
  • IFATCA – Międzynarodowa Federacja Stowarzyszeń Kontrolerów Ruchu Lotniczego International Federation of Air Traffic Controllers
  • INS – system nawigacji bezwładnościowej Inertial Navigation System
  • IATA – Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Powietrznych International Air Transport Association
                                     

7. L

  • LLZ – stary skrót zastąpiony obecnie skrótem LOC, lokalizator będący elementem ILS LocaLiZer
  • LRI – wskaźnik rezerwy siły nośnej Lift Reserve Indicator
  • LLRA – radiowysokościomierz "krótkiego zasięgu” Low Range Radio Altimeter
  • LOC – lokalizator, element ILS LOCalizer
                                     

8. M

  • MDH – minimalna wysokość względna zniżania Minimum Descent Height
  • MTOW – maksymalna masa startowa Maximum Take-Off Weight
  • MTOM – alternatywne określenie maksymalnej masy startowej Maximum Take-Off Mass
  • MLS – radiowy system nawigacyjny, wspomagający lądowanie, opierający się na mikrofalach Microwave Landing System
  • METAR – format kodowanego raportu o pogodzie, stosowanego w meteorologii lotniczej Meteorological Aerodrome Report
  • MDA – minimalna wysokość bezwzględna zniżania Minimum Descent Altitude
                                     

9. N

  • NFZ – strefa zakazu lotów No-Flight Zone
  • NOTAM – zwięzła depesza informacyjna wydawana na żądanie przez Kierownictwo lotów, skierowana personelu lotniczego Notice To AirMan
  • NOTAR – system używany w śmigłowcach bez wirnika ogonowego NO TAil Rotor
  • NOF – komórka organizacyjna wyznaczona przez dane państwo do prowadzenia międzynarodowej wymiany depesz NOTAM International NOTAM Office
                                     

10. P

  • PANSA – Polska Agencja Żeglugi Powietrznej ang. Polish Air Navigation Services Agency
  • POWL – potencjał siły nośnej skrzydeł Potential Of Wing Lift
  • PCU – układ sterowania mocą Power Control Unit
  • PSR – radar pierwotny Primary Surveilance Radar
  • PAŻP – Polska Agencja Żeglugi Powietrznej
                                     

11. Q

  • QFE – jeden z tzw. kodów Q, oznaczający ciśnienie nad lotniskiem, używany do ustawiania wysokościomierza Field Elevation
  • QDM – jeden z tzw. kodów Q, oznaczający kurs magnetyczny do punktu
  • QFF – jeden z tzw. kodów Q, oznaczający ciśnienie atmosferyczne na poziomie morza
  • QNE – jeden z tzw. kodów Q, oznaczający ciśnienie standardowe 1013.25 hPa 760 mmHg
  • QDR – jeden z tzw. kodów Q, oznaczający kierunek magnetyczny od punktu
  • QNH – jeden z tzw. kodów Q, oznaczający ciśnienie lokalne, sprowadzone do poziomu morza
  • QUJ – jeden z tzw. kodów Q, oznaczający kierunek rzeczywisty do punktu
  • QGH – jeden z tzw. kodów Q, oznaczający procedure podejścia do lądowania według radionamiernika wysokiej częstotliwości VDF
  • QFU – jeden z tzw. kodów Q, oznaczający kierunek magnetyczny używanej drogi startowej
  • QAR – rejestrator szybkiego dostępu Quick Access Recorder
  • QTE – jeden z tzw. kodów Q, oznaczający kierunek rzeczywisty od punktu


                                     

12. R

  • RCDI – alternatywne określenie wariometru Rate of Climb and Descent Indicator
  • RA – tzw. "propozycja rozwiązania” systemu TCAS Resolution Advisory
  • RAT – awaryjna turbina powietrzna Ram Air Turbine
  • RA – radiowysokościomierz Radar Altimeter/Radio Altimeter
  • RVR – widoczność drogi startowej Runway Visual Range
  • RDF – Radio Direction Finding
                                     

13. S

  • STOVL – określenie samolotu zdolnego do krótkiego startu i pionowego lądowania Short Take-off and Vertical Landing
  • STAR – opublikowana procedura dolotowa do lotniska Standard Terminal Arrival Route
  • SIGI – Space Integrated GPS/INS
  • SLAR – pokładowy radar obserwacji bocznej Side Looking Airborne Radar
  • STOBAR – określenie samolotu przystosowanego do startu i lądowania na lotniskowcach, jest to kombinacja STOVL i CTOL Short Take Off But Arrested Recovery
  • STCA – system krótkoterminowego ostrzegania przed kolizją, montowany na lotniskach Short Term Conflict Alert
  • STOL – określenie samolotu zdolnego do krótkiego startu i lądowania Short Take-off and Landing
  • SSR – wtórny radar dozorowania Secondary Surveillance Radar
  • SAS – system poprawy stabilności Stability Augmentation System
                                     

14. T

  • TMA – Rejony kontrolowane lotnisk cywilnych Terminal Manoeuvring Area
  • TWR – kontrola lotniska Tower
  • TAF – depesza zawierająca prognozę pogody dla danego lotniska Terminal Aerodrome Forecast
  • TFR – radar omijania przeszkód terenowych Terrain Following Radar
  • TA – tzw. "propozycja ruchowa” systemu TCAS Traffic Advisory
  • TAWS – system ostrzegania o zbliżającej się powierzchni gruntu Terrain Awareness and Warning System
  • TP – transponder alternatywny skrót
  • TPDR – transponder
  • TAS – prędkość rzeczywista lotu względem opływających statek powietrzny strug powietrza True Air Speed
  • TCAS – pokładowy system zapobiegający zderzeniom statków powietrznych Traffic Alert and Collision Avoidance System
                                     

15. V

  • VFR – zasady lotu z widocznością Visual Flight Rules
  • VTOHL – określenie samolotu zdolnego do pionowego startu, ale konwencjonalnego lądowania Vertical Take Off Horizontal Landing
  • VSI – wariometr Vertical Speed Indicator
  • VOR – rodzaj radiolatarni stosowanej w nawigacji VHF Omni-directional Range
  • VLF – bardzo mała częstotliwość 3-30KHz Very Low Frequency
  • VVI – alternatywne określenie wariometru Vertical Velocity Indicator
  • VDF – radionamiernik wysokiej częstotliwości Very high frequency Direction-Finding station
  • VTOL – określenie samolotu zdolnego do pionowego startu i lądowania Vertical Take-off and Landing
  • V/STOL – określenie samolotu zdolnego do pionowego startu i lądowania w pionie oraz startu i lądowania na krótkich pasach startowych Vertical/Short Take Off and Landing
  • VHF – bardzo wielka częstotliwość 30 – 300MHz Very High Frequency