Poprzednia

ⓘ Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi




Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi
                                     

ⓘ Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi

Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi – najdłużej funkcjonujące w Łodzi muzeum o profilu historycznym, powstałe w 1959 pod nazwą "Muzeum Historii Ruchu Rewolucyjnego”; samorządowe, gromadzące wszelkiego rodzaju pamiątki z zakresu tradycji niepodległościowych, przede wszystkim z Łodzi, regionu łódzkiego oraz wybiórczo Polski. Jego oddział Radogoszcz specjalizuje się w dziejach okupacji niemieckiej 1939–1945 w Łodzi i okręgu łódzkim. Jako spadkobierca Muzeum Historii Ruchu Rewolucyjnego posiada ważny zbiór dokumentów, zdjęć i sztuk pięknych z okresu PRL, z Łodzi i regionu. Zbiory zawierają również wiele unikatowych materiałów do dziejów Łodzi i okręgu łódzkiego.

                                     

1. Historia

Z dniem 1 stycznia 1990 r., na bazie zbiorów Muzeum Historii Ruchu Rewolucyjnego, ale z gruntownie zmienioną formułą i głównymi celami działania, utworzone zostało "Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi” MTN-Łódź. Szczęśliwie nie doszło wtedy do parcelacji bogatych zbiorów z poprzedniej formuły działania, co obecnie ułatwia historykom nowe badania nad dziejami idei socjalistyczno-komunistycznej w Łodzi i w Polsce oraz dziejów samego miasta.

Funkcjonowała koncepcja – zapisana w statucie Muzeum – utworzenia oddziału pn. "Muzeum Sił Powietrznych” na placu przy ul. Pienistej 74, ale z różnych przyczyn została ona zarzucona.

W latach 1992–2016 m.in. za pośrednictwem muzeum wojewoda pełnił obsługę Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Łodzi.

                                     

2. Dyrektorzy Muzeum

  • Izydor Hałas 1 października 1974 – lata 70. XX w.
  • Piotr Machlański od 1 stycznia 2015 do 31 sierpnia 2017
  • Maria Ojrzyńska lata 70. XX w. – 1986
  • Jacek Wawrzynkiewicz – jako pełniący obowiązki
  • Tadeusz Czapliński 15 grudnia 1969 – 31 sierpnia 1974, nast. kier. oddz. Radogoszcz od 1 września 1974 do śmierci 28 stycznia 1979
  • Henryk Siemiński 1986–1992 – p.o. dyrektora Muzeum; 1992–2014 – dyrektor
                                     

3. Struktura muzeum

Muzeum mieści się dawnym budynku więziennym zbudowanym w latach 1883–1885, przy ówczesnej ul. Długiej dziś Gdańska. Funkcję więzienną budynek spełniał także poprzez okres I wojny światowej, międzywojenny, okupacji niemieckiej więzienie kobiece i po zakończeniu wojny do lutego 1953 również więzienie kobiece. Po likwidacji więzienia i przeniesieniu więźniarek do zakładu karnego przy ul. Sterlinga 16, została w budynku umieszczona Wojewódzka Szkoła Milicji Obywatelskiej, która funkcjonowała przez następne sześć lat. Po likwidacji szkoły budynek został przekazany uchwałą Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi z dn. 8 lipca 1958 tworzącemu się Muzeum Historii Ruchu Rewolucyjnego. W otwarciu uczestniczył ówczesny Przewodniczący Rady Państwa Aleksander Zawadzki.

Poza ekspozycją w głównej siedzibie dwie wystawy stałe: "Drogi do Niepodległej 1791–1921” oraz "Więzienie przy Długiej Gdańskiej w Łodzi 1885–1953”) muzeum posiada dwa oddziały i jeden punkt ekspozycyjny:

  • Martyrologii "Radogoszcz”, ul. Zgierska 147 wystawy stałe: "Łódź i Ziemia Łódzka w latach wojny i okupacji 1939–1945” oraz "Radogoszcz 1939–1945”
  • Kuźnia Romów – niewielka ekspozycja na terenie byłego obozu cygańskiego listopad 1941 – styczeń 1942 na obszarze łódzkiego getta, ul. Wojska Polskiego 84
  • Stacja Radegast przy alei Pamięci Ofiar Litzmannstadt Getto 12

Przy muzeum działają grupy rekonstrukcji historycznych.

Do rejestru zabytków wpisany jest budynek muzeum przy ul. Gdańskiej pod numerem A/20; decyzja z 20 stycznia 1971 oraz obiekty przy ul. Zgierskiej – mauzoleum radogoskie pod numerem A/24; decyzja z 20 stycznia 1971. Również stacja Radegast jest objęta ochroną konserwatorską.