Poprzednia

ⓘ Janina Kowalczykowa




                                     

ⓘ Janina Kowalczykowa

Janina Kowalczykowa z domu Gworek – polska lekarka i anatomopatolog.

Jej ojciec Jan Gworek oraz matka Mieczysława z Lelków pracowali jako nauczyciele. Po złożeniu w 1925 roku egzaminu dojrzałości w Państwowym Gimnazjum Żeńskim w Krakowie podjęła studia medyczne na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego. Absolutorium uzyskała 15 grudnia 1930 roku, a dyplom lekarza 26 listopada 1931. W 1932 obroniła pracę doktorską Rzadkie zejścia gruźlicy wewnętrznych gruczołów chłonnych i uzyskała tytuł doktora medycyny poślubiła także dr. Jana Kowalczyka lekarza-chirurga. Od 1931 została asystentką profesora Stanisława Ciechanowskiego w Katedrze Anatomii Patologicznej UJ W czerwcu 1936 roku uzyskała habilitację na podstawie rozprawy Zmiany miejscowe a usposobienie ogólne w nowotworach sztucznie wywołanych oraz stanowisko zastępcy kierownika katedry. W czasie II wojny światowej katedra i zakład działały jako prosektura szpitala Św. Łazarza Vereinigte Staatliche Krankenanstalten. Oficjalnie wszelka dydaktyka i działalność naukowa ustały, ale zatrudnieni na etatach szpitalnych studenci kontynuowali studia na tajnych kompletach. Docent Kowalczykowa aktywnie włączyła się w prace zakonspirowanego uniwersytetu. Przez pierwsze lata udawało się jej ukryć swoją działalność w wyniku jej ujawnienia została aresztowana 18 stycznia 1943 roku w mieszkaniu przy ulicy Dietla 83. Umieszczona w więzieniu Montelupich. Przetransportowana do KL Auschwitz 28 stycznia 1943 i oznaczona numerem 32212. W obozie początkowo pracowała jako sztabowa w bloku 9, następnie jako lekarka w bloku szpitalnym nr 29, po czym przeniesiona została do bloku nr 10 w obozie macierzystym w Oświęcimiu. Została zwolniona 1 sierpnia 1943 z obozu po interwencji Polskiego Czerwonego Krzyża. Miała uczestniczyć jako ekspert anatomopatolog przy ekshumacji polskich oficerów w Katyniu nie wzięła w nich jednak udziału. Do wyzwolenia pracowała tylko w domu, wykonując badania histologiczne dla Instytutu Higieny był to warunek jej zwolnienia z obozu. W latach 1945 - 1970 kierownik Katedry Patomorfologii Collegium Medicum UJ. Od 1948 profesor nadzwyczajny; od 1950 profesor zwyczajny. W latach 1953–1959 była dziekanem Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Krakowie, a w latach 1956–1959 jej prorektorem. Przewodniczyła Komitetowi Nauk Morfologicznych PAN, brała udział w pracach Komisji Biologii Nowotworów PAN. Była członkiem założycielem Polskiego Towarzystwa Anatomopatologów i wieloletnim przewodniczącym oddziału krakowskiego, odznaczona została Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Była jednym z inicjatorów powstania czasopisma "Patologia Polska” i jego redaktorem naczelnym od 1949 do 1970.