Poprzednia

ⓘ Prawosławne seminarium duchowne w Chełmie




Prawosławne seminarium duchowne w Chełmie
                                     

ⓘ Prawosławne seminarium duchowne w Chełmie

Seminarium duchowne zostało otwarte w 1875 z inicjatywy arcybiskupa chełmskiego i warszawskiego Leoncjusza. Jego powstanie miało miejsce w roku ostatecznej kasaty ostatniej unickiej administratury w Imperium Rosyjskim – diecezji chełmskiej i wpisywało się w antyunickie i rusyfikacyjne działania arcybiskupa na ziemiach zaboru rosyjskiego. Szkoła zajęła obiekty po seminarium unickim. Już w roku następnym seminarium ukończył pierwszy rocznik absolwentów w liczbie 28 osób. Za prawidłowe funkcjonowanie placówki odpowiedzialny był biskup lubelski, wikariusz eparchii chełmsko-warszawskiej.

Już siedem lat po otwarciu szkoły arcybiskup Leoncjusz zdecydował o wzniesieniu nowej siedziby seminarium. Grunt pod budowę działka o powierzchni 6.5 ha wykupiono w 1882 od mieszczan Kiwińskiego i Skibińskiego oraz rodziny Czaplińców. Prace budowlane zakończono we wrześniu 1890. W seminarium mieszkało i kształciło się 300 alumnów, którzy mieli następnie działać na terytorium ziemi chełmskiej i uczestniczyć w umacnianiu prawosławia w regionie, co było zarazem elementem akcji rusyfikacyjnej prowadzonej przez carat. Budynek seminarium był obiektem nowoczesnym: zainstalowano w nim kanalizację, wodę bieżącą i centralne ogrzewanie. Wychowankowie szkoły zamieszkiwali na trzecim piętrze, drugie zajmowały sale lekcyjne i biblioteka, pierwsze zaś aula i gabinet rektora. W tylnej części obiektu zlokalizowano kaplicę św. Leoncjusza.

Kształcenie w chełmskim seminarium trwało sześć lat. Do 1882 w kadrze pedagogicznej szkoły dominowali duchowni przybyli przed 1875 z Galicji, byli unici, którzy przyjęli prawosławie w czasie likwidacji diecezji chełmskiej. Następnie do Chełma zaczęli przyjeżdżać wykładowcy narodowości rosyjskiej, którzy ostatecznie zdominowali kadrę szkoły.

Słuchacze chełmskiego seminarium pochodzili z zachodnich guberni Imperium Rosyjskiego ziemie ukraińskie i białoruskie i po ukończeniu szkoły z reguły podejmowali pracę duszpasterską w miejscu pochodzenia, rzadziej w eparchii chełmsko-warszawskiej, a następnie chełmskiej.

W 1914, po wybuchu I wojny światowej, w budynku seminarium rozmieszczono rosyjski szpital wojskowy. Rok później prawosławne duchowieństwo Chełma, w tym personel szkoły, opuściło miasto, udając się na bieżeństwo. Po zakończeniu działań wojennych seminarium nie wznowiło działalności. Kontynuatorem prac szkoły było po I wojnie światowej seminarium prawosławne w Krzemieńcu

Prawosławne seminarium duchowne zostało na nowo otwarte w Chełmie w 1943, dzięki staraniom arcybiskupa chełmskiego i podlaskiego Hilariona Ohijenki i przy wsparciu niemieckich władz okupacyjnych. Działało do 1944, przyjmując wyłącznie kandydatów narodowości ukraińskiej.

                                     

1. Kadra zarządzająca placówką

Rektorzy

  • Hipolit Krynicki, 1875-przed 1889
  • Gedeon Pokrowski, 1889-1891
  • Serafin Ostroumow, 1914-1916
  • Dionizy Waledyński, 1902-1911
  • Eulogiusz Gieorgijewski, 1897-1903
  • Klemens Wiernikowski, 1891-1892
  • Tichon Biełławin, 1892–1897
  • Semen Smereka, 1943-1944 po reaktywacji szkoły.
  • Michaił Dobrianski, przed 1889
  • Warłaam Nowgorodski, 1911-1914

Inspektorzy

  • Włodzimierz Sokołowski-Awtonomow, 1887
  • Antoniusz Sieriedonin, 1892 - 1893
  • Warłaam Nowgorodski, 1909-1911
  • Eleuteriusz Bogojawleński, 1906-1909
  • Arseniusz Timofiejew, 1893-1896
  • Nikifor Laborinski, 1880-do 1887.
  • Serafin Mieszczeriakow, 1888
  • Beniamin Kazanski, 1897-1898
  • Sebastian Wiesti, 1903-1906
  • Smaragd Łatyszenko, 1911-?
  • Klemens Wiernikowski, 1890-1891
  • Dionizy Waledyński, 1901-1902
                                     

2.1. Związani z seminarium Wykładowcy

  • Sofroniusz Smirnow, późniejszy przełożony Ławry Świętogórskiej, w 2008 kanonizowany, spowiednik seminarzystów po 1885
  • Mychajło Kobryn Michaił Kobrin, ukraiński teolog, wykładowca w latach 1899-1915 był również absolwentem seminarium
  • Antoni Chrapowicki, późniejszy pierwszy zwierzchnik Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji, wykładowca seminarium w latach 1886-1887
  • Antonin Granowski, późniejszy zwierzchnik Żywej Cerkwi, wykładowca w latach 1897-1898
  • Daniel Troicki, późniejszy arcybiskup briański, wykładowca seminarium w latach 1913-1915
                                     

2.2. Związani z seminarium Absolwenci

  • Onufry Gagaluk, późniejszy arcybiskup kurski, w 1993 kanonizowany
  • Makary Oksijuk, późniejszy wykładowca Kijowskiej Akademii Duchownej, metropolita warszawski i całej Polski w latach 1951–1960
  • Roman Miedwiedź, duchowny prawosławny, kanonizowany w 2000
  • Ambroży Gudko, późniejszy misjonarz na Ałtaju i w Korei, następnie biskup sarapulski, w 1999 kanonizowany
  • Innocenty Sokal, późniejszy biskup smoleński
  • Bazyli Martysz, późniejszy misjonarz na Alasce i naczelny kapelan polskich żołnierzy wyznania prawosławnego w latach 1919-1934, kanonizowany w 2003
  • Flawian Dmitrijuk, późniejszy biskup swierdłowski
  • Leoncjusz Stasiewicz, mnich prawosławny, w 2000 kanonizowany
  • Neofit Osipow, mnich prawosławny, w 2000 kanonizowany
  • Ireneusz Bekisz, metropolita całej Ameryki i Kanady
  • Ołeh Milkow, ukraiński teolog prawosławny, wykładowca odnowionego seminarium w 1943
  • Jan Kowalenko, polski duchowny prawosławny
  • Mykoła Malużynski, ukraiński teolog prawosławny, wykładowca odnowionego seminarium w 1943