Poprzednia

ⓘ Bateria nr 33




                                     

ⓘ Bateria nr 33

33 Bateria artylerii, tzw. "grecka” – polska dwudziałowa bateria artylerii nadbrzeżnej kalibru 105 mm firmy Schneider, ustawiona na wschodnim brzegu Półwyspu Helskiego, na południe od latarni Jastarnia-Bór. Wchodziła w skład Rejonu Umocnionego Hel.

                                     

1. Opis

Bateria składała się z dwóch armat na kołach, ustawionych na odkrytych betonowych działobitniach, oraz dwóch schronów amunicyjnych, o grubości ścian 1 m osobno na 200 pocisków i 200 ładunków miotających. Działobitnie wykonano w formie betonowego okręgu o średnicy 9.60 m. Działobitnie osłonięte były wałem ziemnym o wysokości 1.2 − 1.4 m. Kąt ostrzału na morze wynosił 130°, na większe odległości ogniem pośrednim 360°. Prace budowlane wykonano w 1931 roku, a armaty ustawiono w kolejnym roku.Nieoficjalną nazwę bateria zawdzięcza armatom dalekonośnym firmy Schneider wz. 1925/27, opracowanym dla Grecji, których dwa egzemplarze zakupiła Polska do testów. Armaty miały dwuogonowe łoże z przednią opuszczaną podporą, a koła szprychowe ze stalowymi obręczami rozstawiane były razem z ogonami. Dzięki konstrukcji łoża uzyskiwano duży kąt ostrzału bez zmiany pozycji w zakresie 80°. Maksymalna donośność w zależności od źródeł określana jest od 15.000 m do 15.500 m. Amunicja stosowana była taka sama, jak dla używanych przez Wojsko Polskie armat wz.29.

Pierwotnie bateria miała numer 12, w 1936 roku zmieniony na 33. W starszej literaturze baterii "greckiej” był na ogół przypisywany numer baterii 32, jednak nowsze analizy pozwoliły na prawidłowe zidentyfikowanie jej numeru jako baterii nr 33, co wynika m.in. ze wspomnień dowódców, dokumentów dotyczących przydziału dział i pomiarów działobitni bateria nr 32 była "duńska”.

                                     

2. Bateria podczas kampanii wrześniowej

Dowódcą baterii nr 33 w marcu 1939 roku został por. mar. Adam Rychel, aczkolwiek w rozkazie dziennym z 27 marca 1939 r. jako dowódca wskazywany jest por. mar. Witold Wyrostek. Brak jest konkretnych relacji o ewentualnym udziale tej baterii w walkach z okrętami niemieckimi. W trakcie kampanii działa zostały zdjęte z działobitni i ustawione na stanowiskach polowych w celu wspierania oddziałów lądowych batalionu KOP "Hel” na Helu. Jedno zostało ustawione na wschód od Jastarni, a drugie przed główną linią obrony. Dalszy los armat jest nieustalony.

                                     

3. Bateria po wojnie

Po II wojnie światowej bateria nie została odbudowana, bunkry i działobitnie można było znaleźć przy plaży, przy niebieskim szlaku, pomiędzy stanowiskami 3 BAS Bateria Artylerii Stałej oraz 115 Baterii Przeciwlotniczej MW.

W 1999 roku obiekty baterii – działobitnie i schrony amunicyjne zostały wpisane do rejestru zabytków.

Pod koniec 2011 roku w nie do końca wyjaśnionych okolicznościach, w ramach tzw. "rekultywacji" schrony baterii zostały zasypana.

Użytkownicy również szukali:

...
...
...