Poprzednia

ⓘ Świadkowie Jehowy w województwie kujawsko-pomorskim




                                     

ⓘ Świadkowie Jehowy w województwie kujawsko-pomorskim

Świadkowie Jehowy w województwie kujawsko-pomorskim – wspólnota religijna Świadków Jehowy w województwie kujawsko-pomorskim. Liczba głosicieli na terenie województwa wynosi ok. 6616. W grudniu 2019 roku na terenie województwa znajdowały się miejsca zgromadzeń 63 zborów i czterech grup ukraińskojęzycznych).

                                     

1.1. Historia Początki

Działalność Świadków Jehowy na tym terenie zapoczątkowali na początku XX wieku niemieccy współwyznawcy. Grupy w Bydgoszczy), Chełmnie, Dworzysku, Grudziądzu, Strzelnie, Toruniu odwiedzał przedstawiciel niemieckiego biura, pielgrzym Hermann Herkendell 1889–1926. W listopadzie 1911 roku grupy w Bydgoszczy, Grudziądzu, Strzelnie i Toruniu odwiedził Paul Balzereit.

W roku 1914 działała grupa 30 wyznawców w Bydgoszczy, działalność kaznodziejską prowadzono również w Grudziądzu. Wiosną 1916 roku pielgrzym Max Cunow odwiedził grupy w Bydgoszczy, Dworzysku i Strzelnie. W lutym 1917 roku oraz w marcu 1919 roku pielgrzym Karl Wellershaus odwiedził grupy m.in. w Bydgoszczy 3, 4.02.1917; 12–13.03.1919, Strzelnie 5.02.1917, Dworzysku 9–11.03.1919 i Toruniu 14.03.1919.

W latach 20. XX w. istniały duże grupy wyznawców, głównie w Bydgoszczy. W roku 1925 roku działalność kaznodziejską prowadzono w okolicy Inowrocławia. Na przełomie lat 1926 i 1927 kolporterzy na przełomie roku 1926 i 1927 Stefan i Augustyn Raczkowie, Feliks Mucha oraz Stefan Milewski, prowadzili działalność w rejonie Włocławka. 14 i 15 sierpnia 1927 roku w sali Jabłonki przy Dolinie odbyło się pierwsze zgromadzenie w Bydgoszczy. Uczestniczyło w nim około 300 osób, w tym delegaci z Bydgoszczy, Inowrocławia, Krakowa, Poznania, Warszawy. Przemówienia wygłosiło 12 kaznodziejów. W Bydgoszczy zbór składał się z około 60 członków, m.in. Jan Gaca, Faca, Adamski były organista kościoła narodowego, Mira, Witek. W sali tej odbywały się też cykliczne wykłady publiczne. Na początku 1928 roku zebranie odbyło się w domu Ludwika Sabady Sabody w Januszkowie Kujawskim. Uczestniczyły w nim osoby z Dziemionny i Tarkowa. Działalność kaznodziejską prowadzili w okolicy miejscowości Złotniki Kujawskie i Lisewo Kościelne. Sabada powrócił do Polski z Francji, gdzie pracował jako górnik. W roku 1929 działalność kaznodziejską w powiecie rypińskim prowadził kolporter Stefan Materch.

Na początku lat 30. XX wieku zbory działały m.in. w miastach: Bydgoszcz, Inowrocław, Aleksandrów Kujawski, Grudziądz chrzest nowych wyznawców odbywał się w Kanale Trynka i Włocławek oraz w Nowej Wsi Wielkiej i Strzelnie. Działalność kaznodziejską prowadzono również w Toruniu.

W latach 30. XX wieku kler oskarżył Świadka Jehowy rozpowszechniającego publikacje Towarzystwa Strażnica o bluźnierstwo przeciw Bogu. Prokurator Sądu Apelacyjnego w Toruniu wystąpił o uniewinnienie, argumentując: "Świadkowie Jehowy zajmują dokładnie takie samo stanowisko, jak pierwsi chrześcijanie. Nie rozumiani i prześladowani, reprezentują najszczytniejsze ideały w zepsutym i zdegenerowanym świecie”. W tamtych latach pionierzy działali w okolicach takich miast, jak: Bydgoszcz, Brodnica, Chełmno, Kruszwica, Lipno, Radziejów, Świecie i Wąbrzeźno. 15 sierpnia 1930 roku w Bydgoszczy odbyła się kolejna konwencja. Chrzest przyjęło około 35 osób. W marcu 1932 roku w Kwidzynie zorganizowano zgromadzenie w języku niemieckim. W połowie lat 30. XX wieku działalnością objęto całe województwo.

                                     

1.2. Historia Prześladowania w czasie II wojny światowej i w okresie powojennym

W czasie II wojny światowej wielu wyznawców z tego terenu zginęło w hitlerowskich obozach koncentracyjnych. Niektórzy przebywali w niemieckim obozie przesiedleńczym w Potulicach.

Pierwszy powojenny wyznawca w Toruniu przyjął chrzest w obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen. W roku 1945 roku w Toruniu ochrzczone zostały dwie osoby. W tym czasie tamtejszy 11-osobowy zbór objął działalnością okolice Aleksandrowa Kujawskiego. W roku 1946 odbyła się konwencja w Bydgoszczy. W roku 1947 na terenie województwa bydgoskiego działało 25 zborów. W roku 1949 w Bydgoszczy działało 220 głosicieli, a w 11-osobowym zborze w Toruniu w zebraniach uczestniczyło do 40 osób. W roku 1950 Świadkowie Jehowy nie podpisali politycznego sztokholmskiego apelu pokoju.

W następnych dziesięcioleciach w PRL w czasie zakazu działalności – powstawały kolejne zbory.

Romuald Stawski wspomina:

W latach 1956–1969 służba bezpieczeństwa wykryła i zlikwidowała ośrodki produkcji i dystrybucji publikacji. 25 listopada 1958 roku w Bydgoszczy przed Sądem Rejonowym zakończył się proces ośmiorga Świadków Jehowy, oskarżonych o kolportaż "Strażnicy” drukowanej przez nich na powielaczu w jednej z podbydgoskich wsi. Skazani zostali na kary czterech i pół miesiąca aresztu. Pewien funkcjonariusz z Bydgoszczy chełpił się: "Służba wywiadowcza jest tak zorganizowana, że najpóźniej w ciągu sześciu miesięcy zostaje ustalone miejsce zakonspirowanego punktu drukarskiego Świadków Jehowy”. Opinia ta nie była jednak w pełni uzasadniona.

31 maja 1972 roku, kapitan Służby Bezpieczeństwa awansowany 31 maja 1979 do stopnia podpułkownika, inspektor Inspektoratu Kierownictwa SB KW MO w Bydgoszczy, mgr Henryk Skibiński, który przez lata zbierał materiały szkalujące Świadków Jehowy, miał obronić rozprawę doktorską i uzyskać tytuł doktora nauk humanistycznych. Jego rozprawa zatytułowana "Treści i formy propagandy stosowanej przez sektę świadków Jehowy w PRL”, miała stanowić podręcznik dla przedstawicieli prawa ułatwiający zwalczanie Świadków Jehowy. Przed nadaniem stopnia doktora H. Skibiński musiał obronić swoją rozprawę w publicznej dyskusji. W gmachu Uniwersytetu Toruńskiego, wśród publiczności wywodom przysłuchiwało się kilku Świadków Jehowy. Skibiński twierdził m.in., że Świadkowie Jehowy to wrogowie państwa i jego sojuszników, szpiedzy pracujący na rzecz nieprzyjaznego mocarstwa, ludzie przeciwni nauce, transfuzji krwi czy krytycy teorii ewolucji. Wspomniał jednak, że mają opinię obowiązkowych i uczciwych obywateli. Po opinii promotora oraz profesorów recenzentów zaproszono do dyskusji publiczność.

Głos w dyskusji zabrał Jan W. Rynkiewicz, który w obszernym wystąpieniu całkowicie zbił zarzut dotyczący wrogości wobec państwa oraz zarzut szpiegostwa. Wskazał na szereg nieścisłości w rozprawie doktorskiej H. Skibińskiego, a także stronniczość jego argumentacji. Na przykład Skibiński całkowicie pominął fakt, iż w tym czasie sądy odstąpiły od zarzutów szpiegostwa, a nawet zrehabilitowały wielu Świadków Jehowy. Jan Rynkiewicz zwrócił również uwagę na wkład Świadków Jehowy w rozwój chirurgii odbywającej się bez przetaczania krwi, co pan Skibiński również przemilczał. Swoje wystąpienie Rynkiewicz oparł na dokumentach, które komisja przyjęła. W dalszej części Zygmunt Sawicki i Józef Rajchel przedstawili pogląd Świadków Jehowy na stosunek chrześcijan do polityki i konfliktów światowych. Zgromadzona publiczność uważnie śledziła te wystąpienia. Henryk Skibiński w wygłoszonej replice zupełnie stracił panowanie nad sobą wobec czego przewodniczący musiał odebrać mu głos. Mimo oczekujących krewnych i znajomych kapitan SB nie otrzymał tego dnia promocji.

                                     

1.3. Historia Czas "odwilży”, odzyskanie rejestracji prawnej i rozwój działalności

Szczególnie od 70. XX wieku głosiciele w lecie prowadzą grupową wyjazdową działalność kaznodziejską na terenach, gdzie jest mniej wyznawców – tzw. grupy pionierskie wcześniej: obozy pionierskie, ośrodki pionierskie. Organizowano tzw. konwencje leśne. Pod koniec lat 70. XX wieku niektórym wyznawcom udało się wyjechać na kongresy poza granice Polski, w roku 1980 i 1981 do Wiednia. W latach 90. XX wieku i w pierwszym dziesięcioleciu XXI w., delegacje z tutejszych zborów były na kongresach międzynarodowych w Niemczech, Austrii, Francji, Rosji, Czechach, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, na Węgrzech i na Ukrainie.

Od roku 1982 rozpoczęto wynajmować ponownie hale sportowe, a w następnym roku również stadiony na kongresy – najpierw w Bydgoszczy, a w 1991 roku, w latach 2010–2014 i 2017–2018 – w Toruniu, m.in na Motoarenie Toruń, a w latach 2015–2016 Halę Łuczniczka w Bydgoszczy. Zgromadzenia obwodowe odbywały się m.in. w Bydgoszczy, Toruniu i Solcu Kujawskim, obecnie w Sali Zgromadzeń w Malborku, a zbory z Włocławka i okolic korzystają z Sali Zgromadzeń w Łodzi.

Od lat 90. XX wieku powstawały Sale Królestwa w różnych miastach województwa m.in. w 2016 roku w Grudziądzu.

Na "Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej: Kościoły chrześcijańskie w systemach totalitarnych” zorganizowanej w dniach 16–17 czerwca 2011 roku w Toruniu, Grzegorz Jasiński przedstawił wykład "Świadkowie Jehowy na Warmii i Mazurach w latach 1945–1956”. W dniach 19–20 października 2012 r. na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu odbyła się konferencja naukowa "Polskie Kresy Wschodnie i ludzie stamtąd”, na której wygłoszono referat "Swój czy Obcy? Świadkowie Jehowy z Kresów Wschodnich w Białorusi”.

W 2012 roku nastąpiła reorganizacja zborów. W roku 2013 wdrożono program świadczenia publicznego na terenie poszczególnych zborów za pomocą wózków z literaturą biblijną. 7 czerwca 2015 roku w Bydgoszczy zakończyła naukę druga klasa Kursu dla Ewangelizatorów Królestwa w Polsce.



                                     

2. Zbory

Poniższa lista obejmuje zbory zgromadzające się na terenie województwa:

Na terenie miast na prawach powiatu
  • Grudziądz: 4 zbory: Centrum w tym grupa ukraińskojęzyczna, Lotnisko, Południe, Tarpno w tym grupa języka migowego
  • Włocławek: 3 zbory: Południe, Wschód w tym grupa języka migowego, Zazamcze
  • Toruń: 8 zborów: Bielawy w tym grupa ukraińskojęzyczna, Bydgoskie w tym grupa angielskojęzyczna, Chełmińskie, Chrobrego, Na Skarpie w tym grupa rosyjskojęzyczna, Podgórz, Rubinkowo w tym grupa języka migowego, Wschód,
  • Bydgoszcz: 14 zborów: Angielski, Błonie, Fordon, Mariampol, Miedzyń, Migowy, Nowy Fordon, Północ w tym grupa ukraińskojęzyczna, Prądy, Rosyjski, Śródmieście w tym grupa języka romani, Szwederowo, Wyżyny, Zachód
Na terenie powiatów
  • powiat bydgoski: 4 zbory: Białe Błota Sala Królestwa: Kruszyn Krajeński, Brzoza Sala Królestwa: Chmielniki, Koronowo, Solec Kujawski
  • powiat sępoleński: 1 zbór: Sępólno Krajeńskie
  • powiat nakielski: 3 zbory: Nakło–Południe, Nakło–Północ, Szubin
  • powiat świecki: 4 zbory: Świecie–Południe, Świecie–Północ, Nowe nad Wisłą Sala Królestwa: Warlubie, Osie
  • powiat mogileński: 1 zbór: Strzelno
  • powiat radziejowski: 1 zbór: Radziejów
  • powiat rypiński: 1 zbór: Rypin w tym grupa języka migowego
  • powiat golubsko-dobrzyński: 1 zbór: Golub-Dobrzyń
  • powiat włocławski: 2 zbory: Izbica Kujawska, Szpetal Górny
  • powiat inowrocławski: 4 zbory: Inowrocław–Południe, Inowrocław–Wschód, Inowrocław–Zachód, Kruszwica
  • powiat chełmiński: 1 zbór: Chełmno
  • powiat brodnicki: 2 zbory: Brodnica–Południe, Brodnica–Północ w tym grupa ukraińskojęzyczna, Jabłonowo Pomorskie
  • powiat żniński: 2 zbory: Barcin, Żnin
  • powiat lipnowski: 1 zbór: Lipno
  • powiat tucholski: 1 zbór: Tuchola
  • powiat aleksandrowski: 2 zbory: Aleksandrów Kujawski, Ciechocinek
  • powiat wąbrzeski: 1 zbór: Wąbrzeźno
  • powiat grudziądzki: nie ma zborów
  • powiat toruński: 2 zbory: Chełmża Sala Królestwa: Strużal, Czernikowo

Użytkownicy również szukali:

...
...
...