Poprzednia

ⓘ Wydział Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Jagiellońskiego




Wydział Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Jagiellońskiego
                                     

ⓘ Wydział Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Jagiellońskiego

Wydział Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Jagiellońskiego – dawna nazwa Wydziału Biologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wydział powstał w 1951. Po odłączeniu się w 2017 instytutów reprezentujących nauki o Ziemi, 1 stycznia 2018 nazwa wydziału została zmieniona z Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi UJ na Wydział Biologii UJ.

                                     

1.1. Historia Nauki przyrodnicze na UJ przed założeniem Wydziału

Nauki przyrodnicze, wykładane wtedy na Wydziale Filozoficznym i Wydziale Medycznym, stały od XV w. na Akademii Krakowskiej na bardzo wysokim poziomie. Kluczowym dla usamodzielniania się dyscyplin przyrodniczych było utworzenie w 1780 Katedry Chemii i Historii Naturalnej. Zajmowano się w niej botaniką, zoologią, mineralogią i chemią. Powołano przy niej Gabinet Historii Naturalnej 1782, z którego wywodzą się dzisiejsze muzea przy Instytutach UJ, a także, do dziś istniejący, Ogród Botaniczny 1783.

Burzliwa pierwsza połowa XIX w. odbiła się na działalności krakowskiej Katedry. Wraz z rozwojem nauki usamodzielniały się kolejne Katedry: Botaniki 1847, Geografii 1849, Zoologii i Anatomii Porównawczej 1850 i Mineralogii 1855. Znalazły się one wszystkie w 1850 w posiadającym pełną autonomię Wydziale Filozoficznym UJ.

Uzyskanie autonomii przez Galicję oraz wprowadzenie w 1870 języka polskiego jako wykładowego przyciągnęła do Krakowa wielu młodych, utalentowanych przyrodników, którzy przez pracę na Uniwersytecie pragnęli pracować dla kraju.

W końcu XIX w. powstawały kolejne Katedry, a w 1913 usamodzielnił się pierwszy instytut - Instytut Botaniczny. Pięć lat później powstał Instytut Geograficzny. Znaczne zmiany organizacyjne przyniósł dopiero rok 1945, kiedy Wydział Filozoficzny podzielono na dwie części: Wydział Humanistyczny i Wydział Matematyczno-Przyrodniczy.

                                     

1.2. Historia Historia i struktura Wydziału

W obrębie Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi UJ przez lata rozwijały się nauki przyrodnicze – biologia, geografia, geologia, nauki o środowisku oraz, później, biologia molekularna. Wydział rozpoczął działalność w 1951 r., co zostało prawnie usankcjonowane na początku 1952 r. Dawne katedry istniejące w ramach Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego połączono w Zespoły Katedr, które w późniejszym czasie wyodrębniały się w postaci Instytutów. Dwa instytuty powstały przed wyodrębnieniem się Wydziału i od początku działały w jego obrębie: powstały w 1913 Instytut Botaniczny w 1970 przemianowany na Instytut Botaniki oraz powstały w 1918 Instytut Geografii w 2000 przemianowany na Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej. W 1963 powstał Instytut Zoologii. W 1970 wyodrębnił się Instytut Biologii Molekularnej od 1985 – im. Jana Zurzyckiego, zaś w 1972 – Instytut Nauk Geologicznych. Jako ostatni został powołany do istnienia w 1977 Instytut Biologii Środowiskowej od 1999 – Instytut Nauk o Środowisku. W 2002 usamodzielnił się Instytut Biologii Molekularnej im. J. Zurzyckiego i przekształcił się w osobny Wydział Biotechnologii UJ w 2006 zmienił nazwę na Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii UJ. W marcu 2017 r. instytuty kształcące w zakresie geografii i geologii wydzieliły się tworząc nowy Wydział Geografii i Geologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W związku z tym 1 stycznia 2018 r. nazwa wydziału została zmieniona z Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi UJ na Wydział Biologii UJ.

                                     

2. Dziekani Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi UJ

  • 1964/1965–1968/1969 - Antoni Wrzosek 1908–1983
  • 2012/2013-obecnie - dr hab. Małgorzata Kruczek
  • 1975/1976–1980/1981 - Józef Surowiak
  • 1958/1959–1961/1962 - Antoni Gaweł 1901–1989
  • 1969/1970–1971/1972 - Adam Kulczycki 1906–1984
  • 2005/2006-2011/2012 - prof. dr hab. Kazimierz Krzemień
  • 1962/1963–1963/1964 - Marian Książkiewicz 1906–1981
  • 1981/1982–1986/1987 - Halina Krzanowska 1926–2004
  • 1987/1988–1992/1993 - Czesław Jura
  • 1951/1952–1955/1956 - Stanisław Smreczyński 1899–1975
  • 1972/1973–1974/1975 - Mieczysław Hess 1931–1993
  • 1999/2000–2004/2005 - prof. dr hab. Szczepan Biliński
  • 1993/1994–1998/1999 - prof. dr hab. Antoni Jackowski
  • 1956/1957–1957/1958 - Franciszek Górski 1897–1989
                                     

3. Wybitni nauczyciele akademiccy

Wybitnymi przedstawicielami Wydziału BiNoZ byli m.in.: biolodzy:

  • Jan Zurzycki
  • Maria Skalińska
  • Władysław Szafer
  • Stanisław Smreczyński
  • Jan Kornaś
  • Bogumił Pawłowski
  • Władysław Grodziński
  • Franciszek Górski

i przedstawiciele nauk o Ziemi:

  • Zdzisław Czeppe
  • Mieczysław Klimaszewski
  • Marian Książkiewicz