Poprzednia

ⓘ J.-H. Rosny




J.-H. Rosny
                                     

ⓘ J.-H. Rosny

J H. Rosny – wspólny pseudonim literacki, którego używali dwaj bracia, francuskojęzyczni pisarze belgijscy: Joseph Henri Honoré Boex oraz Séraphin Justin François Boex.

                                     

1. Życie i twórczość

Obydwaj urodzeni w Brukseli, z reguły uważani są za przedstawicieli literatury francuskiej. W latach 1886-1909 byli autorami wielu opowiadań i powieści o tematyce początkowo obyczajowej, a następnie przygodowej – przedhistorycznej i fantastycznej. Ich pierwszy wspólny utwór Nell Horn z Armii Zbawienia – powieść z obyczajów londyńskich powstał pod widocznym wpływem twórczości Emila Zoli, mieszcząc się w nurcie francuskiego naturalizmu. W 1887 wydali Xipehuzów – opowiadanie, w którego tło przedhistoryczne nowatorsko wplecione zostały elementy fantastyki naukowej. Utwór ten wraz z późniejszymi sprawił, że zaliczani są do twórców-inicjatorów powieści gatunku science-fiction, zwanej ówcześnie "powieścią fantastyczną". W 1892 powstała Vamireh, uważana za pierwszą prawdziwą powieść o czasach przedhistorycznych. Znacznie większą popularność zyskali pisząc Walkę o ogień – powieść z czasów pierwotnych pierwodruk w odcinkach, wydanie książkowe dopiero w 1911, która po przeszło 70 latach doczekała się głośnej ekranizacji przez Jeana-Jacquesa Annauda.

Należeli do sygnatariuszy krytycznego listu otwartego, zwanego "Manifestem pięciu" Manifeste des cinq, skierowanego do Zoli 1887 przez grupę młodych pisarzy-naturalistów. W 1897 przyznano im za twórczość order Legii Honorowej. Od 1896 związani z kręgiem literackim skupionym wokół Edmunda Goncourt, zwanym Akademią Goncourtów, w 1903 powołani byli do jury pierwszej Nagrody Goncourtów.

Po zakończeniu literackiej współpracy w 1908 bądź 1909 r. tworzyli i publikowali osobno jako J-H. Rosny starszy J H. Rosny aîné, Joseph Boex i J-H. Rosny młodszy J H. Rosny jeune, Séraphin Boex. Pierwszy to lepiej znany i wybitniejszy z braci, któremu często błędnie przypisuje się utwory napisane wspólnie. Chronologicznie należą do nich:

  • Nomai 1897
  • Vamireh 1892
  • Daniel Valgraive 1891
  • Nymphée 1893
  • Amour étrusque 1898
  • Le Termite 1890
  • Marc Fane, les âmes perdues 1899
  • Les Corneilles 1888
  • Tornades 1888
  • Eyrimah 1893
  • La Contrée prodigieuse des cavernes 1896
  • La Fauve et ses proies 1899
  • Les Xipéhuz 1887
  • Le Bilatéral 1897
  • Le Crime du docteur 1903
  • Les Profondeurs de Kyamo 1896
  • Un Autre monde 1895
  • La Guerre du feu, roman des âges farouches 1909 – pierwodruk
  • La Sorcière 1887
  • LImpérieuse bonté 1894
  • Le Voyage 1900
  • Le Jardin de Mary 1895
  • LÉpave 1903
  • Scènes préhistoriques 1888
  • La Légende sceptique 1889
  • Nell Horn de lArmée du salut, roman de moeurs londoniennes 1886
                                     

2. Przekłady i wydania polskie wybór

  • Złota igiełka Aiguille dor, 1900
  • Lot w nieskończoność Les Navigateurs de linfini, 1928
  • Osaczona Marta Baraquin Marthe Baraquin, 1910
  • Niepokonana, 1895
  • Kot Olbrzymi Le Félin géant, 1927
  • Walka o ogień La Guerre du feu, 1926
  • Grzesznice, 1928
  • Agonia La Mort de la Terre
  • Doktor Harambur Le Crime du docteur, 1903
  • Vamireh, 1892