Poprzednia

ⓘ Gubernia sankt-petersburska




Gubernia sankt-petersburska
                                     

ⓘ Gubernia sankt-petersburska

Gubernia sankt-petersburska – historyczna jednostka administracyjna Rosji, gubernia ze stolicą w Sankt Petersburgu, obejmująca tereny na północnym zachodzie europejskiej części Imperium Rosyjskiego.

                                     

1. Nazwa

Jako jedna z ośmiu guberni, na które Piotr I Wielki podzielił państwo rosyjskie w 1708 roku powstała gubernia ingermanlandzka ze stolicą w Szlisselburgu, nazwana tak od używanej wtedy nazwy Ingermanlandia na określenie Ingrii po rosyjsku nazywanej też Iżora. W związku z rozwojem Petersburga, gubernia ingermanlandzka w 1710 r. została przekształcona w sankt-petersburską ros. Санкт-Петербургская губерния poprzez zmianę nazwy i przeniesienie siedziby władz gubernialnych.

Później konsekwentnie przemianowywano gubernię wraz ze zmianami nazwy jej stolicy:

  • w 1924 na leningradzką ros. Ленинградская губерния.
  • w 1914 na piotrogrodzką ros. Петроградская губерния,
                                     

2. Administracja

Na czele guberni stał gubernator. W latach 1719-1781 gubernia dzieliła się na 11 prowincji z wojewodami na czele, prowincje dzieliły się na dystrykty z komisarzami ziemskimi, w miastach wprowadzono magistraty o kompetencjach sądowych i administracyjnych. W 1727 zlikwidowano dystrykty i w ich miejsce utworzono ujezdy. Caryca Katarzyna II Wielka odebrała gubernatorom władzę sądowniczą oraz nadzór nad wojskiem, na czele ujezdów postawiła isprawników wybieranych przez szlachtę.

                                     

3. Obszar

Obszar guberni petersburskiej częściowo pokrywał się z obecnym obwodem leningradzkim. W związku ze zmianami w podziale terytorialnym Rosji kilkakrotnie zmieniały się granice i powierzchnia guberni.

                                     

4. Demografia

Spis przeprowadzony w Rosji w roku 1897 wykazał, że gubernie zamieszkiwało 2 112 033. Według spisu podział narodowościowy przedstawiał się następująco:

  • Inni - 41 331 2.28%
  • Rosjanie w spisie jako Rosjanie występowali też Ukraińcy i Białorusini - 1 741 395 82.4%
  • Finowie - 130 413 6.1%
  • Estończycy - 64 116 3%
  • Łotysze - 10 251 0.47%
  • Polacy - 45 009 2.1%
  • Żydzi - 16 061 0.75%
  • Niemcy - 63 457 2.9%

Ludność guberni w ujezdach według deklarowanego języka ojczystego 1897

Według rosyjskiego spisu z 1897 roku, w guberni umiejętność czytania i pisania posiadało 62% ludności powyżej 9 roku życia.

Od 1914 gubernia piotrogrodzka, od 1924 - gubernia leningradzka. Gubernia leningradzka istniała do 1 sierpnia 1927 r., kiedy została zlikwidowana postanowieniem Prezydium WCIK.

                                     

5. Literatura

  • Отечественная история. XIX век. Атлас. Москва: АСТ-Пресс, 1998. ISBN 5-7805-0306-0.
  • Ludwik Bazylow: Historia Rosji. Wrocław: Ossolineum, 1985. ISBN 83-04-01593-5.