Poprzednia

ⓘ Bezpośrednie inwestycje zagraniczne




                                     

ⓘ Bezpośrednie inwestycje zagraniczne

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne – rodzaj inwestycji definiowany jako międzynarodowy transfer kapitału w celu utworzenia w innym kraju podmiotu zależnego i sprawowania nad nim kontroli.

                                     

1. Opis

Według definicji UNCTAD, IMF i OECD BIZ są kategorią międzynarodowych inwestycji, dokonywanych przez rezydenta jednego kraju nazywanym "inwestorem bezpośrednim” lub "firmą matką” z zamiarem sprawowania długotrwałej kontroli w przedsiębiorstwie innego kraju nazywanym "przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji” lub "firmą-córką”. Przez "długotrwałą kontrolę” rozumie się tutaj istnienie długoterminowych relacji pomiędzy inwestorem bezpośrednim i przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji oraz istotny poziom oddziaływania, który daje inwestorowi bezpośredniemu efektywny głos w zarządzaniu przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji. Aby inwestycję uznać za BIZ, minimalny próg zaangażowania kapitałowego inwestora bezpośredniego w przedsiębiorstwie bezpośredniej inwestycji ustalono na poziomie 10%.

Komponentami BIZ są: kapitał zakładowy ang. equity capital, reinwestowane zyski ang. reinvested earnings oraz inny kapitał ang. other capital. Inwestycje w kapitał zakładowy przedsiębiorstwa bezpośredniej inwestycji dokonane przez inwestora bezpośredniego związane są z zakupem akcji, majątku lub aportem rzeczowym w postaci np. maszyn i urządzeń. Reinwestowane zyski, to część lub całość zysków wypracowanych przez przedsiębiorstwo bezpośredniej inwestycji, która nie została wypłacona inwestorowi bezpośredniemu w formie dywidendy, lecz zainwestowana w przedsiębiorstwo bezpośredniej inwestycji. Inny kapitał, to pożyczki wewnątrzkorporacyjne krótko- lub długoterminowe pomiędzy przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji a inwestorem bezpośrednim oraz transakcje związane z obsługą tego długu.

BIZ są to więc długookresowe inwestycje, podejmowane przez przedsiębiorstwo lub osobę fizyczną jednego kraju w przedsiębiorstwo innego kraju, z zamiarem sprawowania kontroli nad nim i czerpania z niego zysku. Przy czym istotą BIZ jest transfer nie tylko kapitału, ale również pracy i wiedzy technologicznej, marketingowej i organizacyjnej.

W Polsce wspieraniem napływu BIZ zajmują się m.in. Polska Agencja Inwestycji i Handlu oraz specjalne strefy ekonomiczne.

                                     

2. Rodzaje inwestycji zagranicznych

W zależności od branży oraz skali biznesu, jak również strategii inwestora w zakresie kontroli nad środkami produkcji wyróżnia się następujące rodzaje inwestycji bezpośrednich:

  • inwestycje kapitałowe – przedmiotem inwestycji jest zwykle działające przedsiębiorstwo o relatywnie większej skali i polega głównie na wkładzie finansowym, choć może być połączone z transferem tzw. know-how.
  • brownfield – mają miejsce w przypadku wykorzystania, przynajmniej częściowego dotychczasowych składników majątkowych, np. budynków, instalacji, urządzeń;
  • greenfield – mają miejsce w przypadku relatywnie mniejszych przedsięwzięć i polegają na budowie przedsiębiorstwa od podstaw, włączając w to przyłączenie do istniejącej infrastruktury;
                                     

3. Formy inwestycji zagranicznych

Teoria inwestycji zagranicznych rozgranicza dwie podstawowe formy: horyzontalne ang. horizontal i wertykalne ang. vertical.

Horyzontalne

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne typu horyzontalnego polegają na ustanowieniu bliźniaczego podmiotu gospodarczego pełniącego podobne funkcje jak podmiot kraju siedziby centrali, czy inwestycje w innych krajach. Tego rodzaju inwestycje mają zazwyczaj miejsce w przypadku sieci handlowo-dystrybucyjnych lub prostych procesów produkcyjnych.

Wertykalne

Inwestycje bezpośrednie typu pionowego wertykalnego mają miejsce w przypadku kooperacji podmiotów zlokalizowanych w różnych krajach, które pełnią swoją unikalną rolę w grupie, np. badania i rozwój, projektowanie, produkcja komponentów, montaż podzespołów, montaż finalny. Pionowy model inwestycji zagranicznych jest przeważnie wykorzystywany przez firmy produkujące bardziej złożone wyroby, np. AGD, środki transportu.