Poprzednia

ⓘ Kozacy buscy




Kozacy buscy
                                     

ⓘ Kozacy buscy

Kozacy buscy – wojsko kozackie sformowane na południowych kresach rosyjskiej Ukrainy, pełniące służbę wzdłuż rzeki Boh.

                                     

1. Geneza

Buskie wojsko kozackie wywodziło się z pułku kawalerii utworzonego w Turcji podczas wojny z Rosją 1768–1774. Służyli w nim przedstawiciele narodów chrześcijańskich. W 1769 roku pod Chocimiem pułk z bronią w ręku przeszedł na stronę rosyjskich wojsk Piotra Rumiancewa i brał udział w wojnie przeciw Turcji. Straty osobowe w pułku uzupełniano Ukraińcami.

Po wojnie Rumiancew zachęcił kozaków do osiedlenia się, zapewniając, że "pod patronatem państwa rosyjskiego znajdą korzystne warunki do życia i osadnictwa”. Kozacy otrzymali słabo zaludnione ziemie na lewym brzegu Bohu Południowego Bugu przy granicy z Turcją. Ich zadaniem, prócz misji kolonizacyjnej, była służba w charakterze straży granicznej. Buskie wojsko kozackie składało się w tym czasie z dwóch pułków. Drugi pułk, również sformowany w trakcie wojny "nowo zwerbowany”, także składał się z cudzoziemców. Centrum wojska zostały Sokoły obecny Wozniesieńsk, a do słobód kozackich należały: Rakowe Ракове, Nowohryhoriwka Новогригорівка, Arnautiwka w obecnym rejonie wozniesieńskim, Michajłiwka Михайлівка, Trojickie Троїцьке, Fedoriwka dziś Nowa Odessa w obecnym rejonie nowoodeskim, Skarżynka Скаржинка, Nowopietriwskie Новопетрівське w obecnym rejonie czehryńskim i inne.

                                     

2. VI wojna rosyjsko-turecka

W czasie wojny rosyjsko-tureckiej 1787–1792 z kozaków buskich sformowano trzy pułki, które uczestniczyły w kampanii kinburnskiej 1787, w zdobyciu Oczakowa 1788 oraz Izmaiła 1790, walczyły pod Benderami, Akermanem i Kilią.

Za odwagę w czasie szturmu na Oczaków odznaczono Orderem św. Jerzego IV klasy pułkownika 2 Pułku Kozaków Buskich Piotra Michajłowicza Skarżyńskiego Петр Михайлович Скаржинский, za szturm na Izmaił takimże odznaczeniem uhonorowano ppłk. Aleksieja Pietrowicza Orłowa Алексей Петрович Орлов oraz Izmaiła Bej-Atażuchowa Измаил Бей-Атажухов.

                                     

3. Pierwsze rozformowanie

W 1797 roku Buskie Wojsko Kozackie zostało rozwiązane, a kozacy przeniesieni do kategorii chłopów państwowych ros. государственные крестьяне.

Po licznych odwołaniach do cara Pawła i Aleksandra I Buskie Wojsko Kozackie zostało odtworzone w 1803 roku w składzie trzech pułków po 5 sotni każdy, z których jeden rozlokowano nad Dniestrem. Kozacy buscy uzyskali prawo do uzupełnienia swojego stanu uchodźcami z Bałkanów. Dowódcą Buskiego Wojska Kozackiego został generał major Iwan Krasnow Иван Козьмич Краснов.

                                     

4. VII wojna rosyjsko-turecka

Podczas wojny rosyjsko-tureckiej 1806–1812 kozacy buscy wzięli udział w działaniach wojennych w Mołdawii, na Wołoszczyźnie, m.in. ponownie zaatakowali Izmaił. W wyniku wojny granica została przeniesiona z Dniestru na Prut i Dunaj.

                                     

5. Wojny napoleońskie

W czasie wyprawy Napoleona na Rosję w 1812 roku trzy pułki kozaków buskich działały w składzie kozackiego korpusu Matwieja Płatowa. W jednostce Denisa Dawidowa kozacy buscy walczyli pod dowództwem rotmistrza Aleksandra Nikołajewicza Czeczeńskiego Александр Николаевич Чеченский, który wyróżniony został Orderem św. Jerzego IV klasy. Kozacy buscy uczestniczyli w walkach VI koalicji 1813–1814, w tym w zdobyciu Paryża.

                                     

5.1. Wojny napoleońskie Umundurowanie

Utworzone w 1803 roku trzy pułki kozaków buskich zostały umundurowane w charakterystyczne dla rosyjskich wojsk kozackich ciemnoniebieskie kurtki z białymi wyłogami na kołnierzu, mankietach i pagonach oraz ciemnoniebieskie spodnie z białymi lampasami. Biały kolor wyłogów i lampasów był wyróżnikiem kozaków buskich.

W 1812 roku mieli na sobie dwurzędowe kurtki z białymi metalowymi guzikami. Nosili typowe kozackie cylindryczne kołpaki z białym dnem niekiedy w formie "płomienia”, biało-niebieskimi sznurami i biało-czarno-pomarańczowym pióropuszem. Podobnie jak inni kozacy wyposażeni byli w szablę, karabinek, parę pistoletów, bicz i ciemnoniebieską lancę z biało-czarnym końcem. Siodło, podobnie jak pasy i oporządzenie, wykonane były z czarnej skóry. Pod siodłem umieszczano ciemnoniebieskie czapraki z białym obrzeżem.

W 1804 roku w buskich pułkach kozackich wprowadzono sztandary wzorowane na sztandarach kozaków czarnomorskich z 1803 roku, zawierające czerwony krzyż ze złotymi promieniami. Kolor płata był inny w każdym pułku: w 1 – biały, w 4 – czarny.



                                     

6. Likwidacja

W 1817 roku podjęto decyzję o rozwiązaniu wojsk kozackich i zamienieniu ich w osadników wojskowych ros. военные поселения. Niezadowoleni z tego kozacy rozpoczęli powstanie lipiec-wrzesień 1817 roku, do którego stłumienia potrzeba było ponad 10 tys. żołnierzy. Inicjatorzy buntu zostali skazani na śmierć, potem karę zamieniono na "bieg przez rózgi” i wcielenie do regularnej armii.

Z części kozaków buskich obok czugujewskich i ukraińskich sformowano cztery pułki ułanów w ramach Buskiej Dywizji Ułanów.

Użytkownicy również szukali:

ciekawe miejsca w okolicach buska zdrój,

...
...
...