Poprzednia

ⓘ Groszowice




Groszowice
                                     

ⓘ Groszowice

Groszowice − część Opola. Datowane na ponad 800 lat, niegdyś gmina do której należały sąsiednie wioski, posiadała rynek oraz budynek urzędu. Obecnie zamieszkiwane przez ponad 3200 mieszkańców. W latach 1956-1964 było osiedlem miejskim, włączonym 1 stycznia 1965 do Opola. Na przełomie lat 80. i 90. XX w. na pograniczu Groszowic oraz Grotowic z "wielkiej płyty" zbudowane zostało osiedle Metalchem, obecnie zamieszkiwane przez ok. 2500 osób. Wybudowanie osiedla wiązało się z powstaniem dużych zakładów przemysłowych Metalchem. Niegdyś Groszowice były znane w Europie z jednej z najstarszych cementowni - zakładu działającego w latach 1872 - 1999 pod nazwą "Cementownia Groszowice”.

                                     

1. Transport

Groszowice leżą nad rzeką Odra. Zlokalizowany jest tu próg wodny - jaz, oraz Śluza Groszowice, przez którą odbywa się transport wodny.

Z centrum Opola do Groszowic można dostać się autobusami MZK linii nr 7, 8, 12, 14, N2; autobusami PKS w kierunku Krapkowice Otmęt, Głubczyce; pociągiem Regio następna stacja po Opolu Głównym, 4 min. w kierunku Strzelce Opolskie, Gliwice, Kędzierzyn-Koźle, Racibórz.

Dworzec PKP Groszowice wraz z bocznicami kolejowymi stanowią ważny węzeł transportu kolejowego towarowego, w przeszłości również osobowego.

Biegnie tędy drogowa trasa wojewódzka 423.

                                     

2. Historia miejscowości

Na terenie obecnych Groszowic wielokrotnie prowadzono badania archeologiczne. W 1963 roku w wyniku badań Zakładu Archeologii Śląska PAN we Wrocławiu odkryto pozostałości osady produkcyjnej z IV/V w n.e. W Muzeum Wsi Opolskiej znajduje się kiilkaset obiektów z wykopalisk z lat 20. XX w ciałopalnych cmentarzyskach kultury łużyckiej w Groszowicach.

Groszowice wzmiankowane były już w 1236 r. jako Grossoviz lub Grossouicz. Nazwa pochodzi od imienia Grosz będącego skróceniem imienia Grodzisław. Wieś ta leżała pomiędzy Nową Wsią Królewską a Grotowicami.

Uroczyste obchody 700- lecia Groszowic odbyły się 18. 08. 1936r. na stadionie w Groszowicach. W latach 30. XX w historię Groszowic spisał burmistrz Leo Kowohl.

W latach 1945-54 siedziba gminy Groszowice. W latach 1956-54 osiedle, od 1965 część Opola.

31 grudnia 1959 do Groszowic włączono kolonię Malina ze zniesionej gromady Malina w tymże powiecie.

W ostatniej ćwierćwieczu XX w. na pograniczu Groszowic i Grotowic powstało osiedle mieszkalne oraz zakłady Metalchem.

                                     

3. Moecke - Kronika Groszowic

W 1937 roku ówczesny organista oraz rektor tutejszej szkoły Heinrich Moecke, zebrał materiały i napisał Kronikę Groszowic. Obejmuje ona historię miejscowości do aktualnych jemu czasów.

                                     

3.1. Moecke - Kronika Groszowic Obiekty na terenie dzielnicy

Znajdują się tu:

  • od 1872 do 1999 roku istniała jedna z pierwszych oraz największych swego czasu w Europie cementowni – "Cementownia Groszowice"
                                     

3.2. Moecke - Kronika Groszowic Cementownia Groszowice

Historia cementowni sięga roku 1872, kiedy to opolski przedsiębiorca - Wattenberger - wybudował tu fabrykę cementu o wydajności 8500 ton, a rok później drugą o wydajności 11300 ton. Trudności finansowe spowodowały, że w roku 1875 zakład został przejęty przez spółkę Groschowitzer Actiengesellschaft fur Portland Cement Fabrikation. Jej prezesami do 1925 roku byli bracia Prądzyńscy: Konstanty i Ferdynand. W 1884 roku wybudowano następną fabrykę, a cementownia weszła w skład nowej spółki - Schlesische Aktien Gesellschaft fur Portland Cement Fabrikation zu Groschowitz bei Oppeln. W 1906 roku wzniesiono czwarty zakład wydajność 350 ton na dobę, a 4 lata później zrezygnowano z produkcji w trzech poprzednich i w miejscu fabryki nr 2 zbudowano nową - z piecem obrotowym na metodę mokrą - o wydajności 150 ton na dobę. Jednocześnie zainstalowano 2 młyny węgla i surowca.

W roku 1926 cementownia weszła w skład spółki Schlesiche Portland Zement-Industrie A.G. Oppeln. Dwa lata później wybudowano 2 obrotowe piecie o wydajności 200 ton/dobę każdy. W roku 1936 przystąpiono do dalszej rozbudowy stawiając piec obrotowy o wydajności 280 ton/dobę, z wieżą rekuperacyjną, którą w 1938 r. zastąpiono wtryskiem szlamu. Zbudowanie wieży rekuperacyjnych na dwóch pracujących już piecach, spowodowało zmniejszenie zużycia węgla i wzrost wydajności o 40 ton na każdy piec. Wybudowano także młyn surowca cementu oraz młyn susząco-mielący węgla. Po rozbudowie cementownia osiągnęła zdolność produkcyjną 310 ton. W 1941 r. zakład znalazł się w składzie koncernu Verenigte Ost und Mitteldeutsche Zement Aktiengesellschaft.

W styczniu 1945 r. wojska radzieckie przystąpiły do demontażu maszyn i urządzeń, jednak w niejasnych okolicznościach gotowy do odjazdu pociąg z wyposażeniem cementowni nie wyruszył na wschód. Po objęciu zakładu przez administrację polską zdecydowano o szybkim odbudowaniu obiektu, uruchamiając już w grudniu 1945 roku pierwszy piec. W latach 1951-1957 postawiono kolejny piec firmy Schmidt o wydajności 600 ton/dobę, zwiększając tym samym produkcję cementu o kolejne 120 tys. ton/rok oraz uruchomiono wydział produkcji tlenku glinu z prażalnikiem i turbokompresorami osiągając wydajność 4 tys. ton/rok. W okresie 1969-1974 zakład wyposażono w elektrofiltry, koncentrator pieca nr 3 i nowy dział węglowy. Zmodernizowano również linię tlenku glinu.

W latach 1945-1984 cementownia Groszowice wyprodukowała 16.016 tys. ton cementu, osiągając szczytową produkcję w roku 1973 w ilości 509 tys. ton. W roku 1997 zakład został przejęty przez cementownię Górażdże. Rok później podjęto decyzję o jego zamknięciu.

Do roku 1968 cementownia dysponowała własną elektrownią, a wytwarzana energia elektryczna wykorzystywana była na własne potrzeby, na potrzeby pozostałych cementowni, jak i mieszkańców Opola. Do dzisiaj EnergiaPro Opole korzysta z sieci elektrycznej którą wybudowano na potrzeby groszowickiej elektrowni.



                                     

3.3. Moecke - Kronika Groszowic Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej

Wiadomo, że już w 1400 roku w Groszowicach istniała parafia; z 1447 roku pochodzi wzmianka w rejestrze świętopietrza. Przed reformacją parafia należała do archiprezbiratu strzeleckiego, po reformacji do opolskiego, w tym również do kapituły kolegiackiej w Opolu. Obecny neoromański kościół został wybudowany w latach 1880-1883.

Parafia w Groszowicach zmniejszała w ciągu historii swój zasięg: w 1980 roku wyłączono z parafii Grudzice, w 1983 Malinę, natomiast w 2009 odłączono Metalchem wraz z Grotowicami. W osiedlu Metalchem od 2009 roku proboszczem nowej parafii Chrystusa Króla jest ks. Marcin Jakubczyk.

                                     

3.4. Moecke - Kronika Groszowic Osoby związane z Groszowicami

  • Franciszek Ksawery Rudzki 1866–1945 – długoletni proboszcz i działacz społeczny
  • Marian Czura, polsko-niemiecki malarz i reżyser
  • Wiktor Gorzołka 1908–1944 – przywódca polskiej młodzieży na Śląsku Opolskim, redaktor dwutygodnika Związku Polaków w Niemczech "Słowo Śląskie”

Użytkownicy również szukali:

dożynki groszowice 2019, groszowice historia, groszowice jedlnia - letnisko, groszowice parafia, opole groszowice mapa,

...
...
...