Poprzednia

ⓘ Kategoria:Historia społeczna średniowiecza




                                               

Bracia Witalijscy

Bracia Witalijscy – piraci działający na Morzu Bałtyckim na przełomie XIV i XV wieku. Początkowo prowadząc w rejonie bałtyckim działalność kaperską w służbie europejskich władców, z czasem zrezygnowali z listów kaperskich i zajęli się pospolitym piractwem, stając się postrachem Morza Bałtyckiego. Nazwa Likedeelers dosłownie oznaczała równodzielących, dlatego wśród ubogiej ludności mieli opinię "dobrych rozbójników”, podobnie jak Robin Hood czy Janosik.

                                               

Consuetudo bononiensis

Consuetudo bononiensis, consuetudo bononiana, styl boloński – popularny w średniowieczu sposób oznaczania dni w miesiącu, w którym w pierwszej połowie miesiąca dni liczono według liczby porządkowej kolejnych dni, a w drugiej – wstecz, od ostatniego dnia miesiąca. W średniowiecznej Europie stosowano równolegle kilka sposobów na oznaczenie dni w miesiącu. Stosowany współcześnie, znany już w VI w., wywodzący się ze wschodu sposób liczenia dni według liczby porządkowej dni bieżących, nie był dla ówczesnych ludzi oczywisty i zaczął dominować dopiero w XIV-XVI w., w Polsce na przełomie XVI i XVI ...

                                               

Kosezi

Kosezi – warstwa społeczna we wczesnośredniowiecznej Słowenii, drobne rycerstwo zajmujące w drabinie społecznej miejsce pośrednie między szlachtą a wolnymi chłopami. Geneza kosezów nie jest jasna, ukształtowali się przed IX wiekiem prawdopodobnie z dawnej drużyny książęcej. Odgrywali decydującą rolę polityczną w państwie karantańskim, gdzie na zgromadzeniach decydowali o najważniejszych sprawach w państwie. Po śmierci ówczesnego władcy kosezi każdorazowo intronizowali nowego księcia na książęcym kamieniu w Krnskim Gradzie. Kandydata na księcia, ubranego w wieśniaczy strój koseza, wsadzano ...

                                               

Leman (człowiek)

Leman – lennik, zobowiązany do pełnienia służby zbrojnej w zamian z nadane dobra ziemskie. Wtedy, gdy dobra rycerskie były dzielone, oprócz sołtysa występował także inny lennik. Dobra lemańskie czasami wymieniane były obok wsi czynszowej. Nazwa zachowana w nazwach wsi Leman, Lemany, Lemańskie - także Lemany. Nazwa dłużej utrzymała się na Pomorzu Gdańskim, w Prusach lub na Mazowszu przy granicy z Prusami. Nazwa leman pochodzi z języka niemieckiego.

                                               

Możnowładztwo

Możnowładztwo – górna warstwa społeczna w feudalnym społeczeństwie średniowiecznym. Obejmowała ona posiadaczy największych majątków ziemskich. Możnowładcy posiadali dostęp do najwyższych urzędów państwowych i kościelnych. W czasach panowania Bolesława Krzywoustego czołowymi możnowładcami byli palatyn Skarbimir z rodu Awdańców, kanclerz i biskup Michał Awdaniec. W czasach panowania Przemysła I w Wielkopolsce, czołową postacią był Mościc z Wielkiego Koźmina z rodu Ostoja, wojewoda poznański 1242–1252. W czasach panowania Władysława Łokietka czołowymi możnowładcami byli kasztelan krakowski Sp ...

                                               

Ogniszczanin

Ogniszczanin – termin pochodzący z jęz. starosłowiańskiego z XI–XIII w. określający człowieka wolnego o eksponowanej pozycji społecznej, mającego swój dom. W kształtujących się warstwach społecznych wczesnej Rusi Kijowskiej, ogniszczanie byli mieszkańcami grodów, posiadającymi w nich domy ogniska na swą wyłączną i dziedziczoną własność. Pierwotnie ogniszczanie łączyli swe rodziny, tworząc rody. Przy wzroście znaczenia rodu składającego się z wielu "ognisk”, tworzyła się arystokracja "ogniszczan”, pretendująca do nieograniczonej władzy patriarchalnej kapłańsko-wojenno-sądowniczej nad wszyst ...