Poprzednia

ⓘ Hel (pierwiastek)




Hel (pierwiastek)
                                     

ⓘ Hel (pierwiastek)

Hel – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 2, z grupy helowców w układzie okresowym. Jest po wodorze drugim najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem chemicznym we wszechświecie, jednak na Ziemi występuje wyłącznie w śladowych ilościach.

Hel na Ziemi występuje głównie w atmosferze 5.2×10 −4 % obj. w powietrzu, pochodzi głównie z rozpadu jąder promieniotwórczych w naturalnych szeregach promieniotwórczych. W litosferze hel występuje również w niektórych złożach gazu ziemnego. W gazach występujących w Stanach Zjednoczonych dochodzi do 1%, w gazach występujących w Europie ilość ta jest bardzo mała z wyjątkiem Polski – do 3%. Praktycznie cały hel, który mógł pierwotnie istnieć na Ziemi, nie mogąc związać się z żadnym innym pierwiastkiem, jako bardzo lekki opuścił atmosferę Ziemi.

Występuje w postaci dwóch izotopów trwałych – 3 He i 4 He. Znanych jest także kilka syntetycznych izotopów nietrwałych T ½ < 1 sekundy, z których najbardziej stabilne są 6 He i 8 He.

Hel jest najmniej aktywnym pierwiastkiem chemicznym, z najwyższą spośród wszystkich pierwiastków energią jonizacji 24.59 eV. Znane są jego związki metastabilne np. HHeF, HeOCsF i LiHe) i krótko żyjące cząsteczki HeNe i jony He + oraz He 2+. Tworzy też stabilne stałe związki międzycząsteczkowe, np. NeHe 2 i He H 2 O. Na przełomie 2016/2017 doniesiono o otrzymaniu pierwszego stałego związku helu, Na 2 He, który jest trwały termodynamicznie pod ciśnieniem powyżej 113 GPa ok. 1.1×10 6 atm. Tworzy kryształy o strukturze fluorytu.

Nie ma żadnego znaczenia biologicznego.

                                     

1. Odkrycie helu

Hel odkryto najpierw na Słońcu, później na Ziemi. Podczas całkowitego zaćmienia Słońca, które miało miejsce 18 sierpnia 1868 roku i było widoczne w Indiach, astronom Pierre Janssen, badając widmo korony słonecznej, zaobserwował pomarańczowy prążek odpowiadający długości fali 587.6 nm, którego nie można było przypisać do żadnego spośród znanych wówczas pierwiastków. Ten sam prążek w widmie Słońca zaobserwował 20 października 1868 r. angielski astronom Norman Lockyer. Lockyer i angielski chemik Edward Frankland nadali nowemu pierwiastkowi – emitującemu falę o długości 587.6 nm – nazwę helium od greckiego boga słońca – Heliosa. Przez wiele lat hel był uważany za pierwiastek, który występuje na Słońcu, ale nie występuje na Ziemi. W roku 1895 William Ramsay otrzymał hel po potraktowaniu kleweitu rudy uranowej kwasem siarkowym. Ramsay przesłał próbkę gazu do Williama Crookesa i Normana Lockyera, którzy zidentyfikowali hel.

                                     

2. Hel stały

Hel jako jedyny pierwiastek pozostaje ciekły nawet w temperaturze zera bezwzględnego pod ciśnieniem atmosferycznym i zestala się dopiero w podwyższonym ciśnieniu. Ma najniższą temperaturę krzepnięcia spośród wszystkich pierwiastków:

Użytkownicy również szukali:

hel pierwiastek zastosowanie, masa helu, neon pierwiastek, właściwości helu,

...
...
...