Poprzednia

ⓘ Narodowa Organizacja Kobiet (Polska)




Narodowa Organizacja Kobiet (Polska)
                                     

ⓘ Narodowa Organizacja Kobiet (Polska)

Narodowa Organizacja Kobiet – polska społeczno-polityczna organizacja kobieca o profilu katolickim, związana z Narodową Demokracją, istniejąca w latach 1919-1939.

                                     

1. Powstanie organizacji

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości i równouprawnieniu wyborczym kobiet z mężczyznami pod koniec 1918 roku zawiązała się Narodowa Organizacja Wyborcza Kobiet NOWK, która weszła w skład Centralnego Narodowego Komitetu Wyborczego, stworzonego przez Narodową Demokrację. NOWK prowadziła intensywną agitację wśród kobiet na rzecz udziału w wyborach do Sejmu Ustawodawczego i głosowania na endecję: Każda kobieta leniwa, która w dniu 26 stycznia nie da do urny wyborczej swego głosu służy Żydom i szerzy anarchię. Wkrótce NOWK przekształciła się w Narodową Organizację Kobiet NOK - statut NOK został zatwierdzony 7 maja 1919 roku przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.

                                     

2. Władze i struktura

Władzami NOK były Zarząd Główny i Rada Naczelna, liczące odpowiednio 15 i 18 osób. Ich kadencja trwała 3 lata. W 1931 roku NOK zrzeszała 78 tys. kobiet w niemal 200 oddziałach. Warunkiem ubiegania się o członkostwo było posiadanie przez kobietę polskiego obywatelstwa i pełni praw politycznych.

                                     

3. Idee

Naczelnym hasłem NOK było Bóg i Ojczyzna. Narodowczynie dążyły do uświadomienia politycznego kobiet i pobudzenia ich do aktywności na gruncie zasad chrześcijańskich, narodowych i demokratycznych, wysuwając zawsze na plan pierwszy dobro Rzeczypospolitej jako całości, ponad wszelkie interesy stronnictw, dzielnic i stanów. Wzywały do stosowania segregacji narodowej pod hasłem swój do swego. Broniły wiary i moralności przeciwko wpływom antyreligijnym, wywrotowym, antynarodowym, antyspołecznym i antypaństwowym. Domagały się nadania polskiej oświacie charakteru katolickiego i przeciwstawiały się planowanej przez Komisję Kodyfikacyjną reformie prawa małżeńskiego, która miała wprowadzić do polskiego prawa instytucję cywilnego świeckiego ślubu i rozwodu.

Promowały uczestnictwo kobiet w życiu publicznym zastrzegając, że ich organizacja nie jest partią polityczną i nie zamierza tworzyć odrębnego ugrupowania. Uznawały się za niezależną organizację kobiecą. Narodowczynie opowiadały się za patriarchalnym modelem rodziny i pielęgnowaniem zasad etyki chrześcijańskiej. Wśród swoich zadań wymieniały również obronę praw Kościoła katolickiego, propagowanie oszczędności i gospodarności.

Narodowczynie ceniły karność, którą stosowały zarówno wobec członkiń NOK jak i propagowały jako cechę wartą wyrobienia w narodzie polskim. Członkinie NOK miały być bojowniczkami jasnej i czystej ideologii katolicko-narodowej uzbrojonymi w różaniec, opancerzonymi szkaplerzami Królowej Korony Polskiej.



                                     

4. Działalność

NOK organizowała wiece polityczne, promowała czytelnictwo, prowadziła bursy i przedszkola. Ważną częścią jej aktywności była działalność edukacyjna i charytatywna. Członkinie NOK opowiadały się za równouprawnieniem kobiet w dziedzinie rozwiązań prawnych jak i w praktyce życia codziennego.

                                     

5. Członkinie

Członkinie NOK rekrutowały się najczęściej z warstwy ziemiańskiej i inteligenckiej. Głównymi działaczkami były posłanki Ewelina Pepłowska, Gabriela Balicka-Iwanowska, Irena Puzynianka, Maria Holder-Eggerowa, Wanda Ładzina, Zofia Sokolnicka oraz senatorka Józefa Szebeko pierwsza przewodnicząca NOK, Aleksandra Zarzycka, Aniela Zdanowska, Izabela Dobrzyńska-Rybicka, Maria Buyno Arctowa, Maria Demelówna, Maria Sobańska, Zofia Kirkor-Kiedroniowa, Irena Pannenkowa. W 1929 roku Puzynianka ustąpiła ze stanowiska przewodniczącej z powodu uzależnienia NOK od endecji, czemu się ostro sprzeciwiała.

                                     

6. Współpraca z innymi organizacjami

NOK dołączyła do Polskiej Ligi Przeciwalkoholowej, w której zrzeszone były również Katolicki Związek Polek i Związek Kobiet Pracujących. Organizacja miała liczne koneksje ze Stowarzyszeniem Zjednoczonych Ziemianek. Wraz z 215 innymi organizacjami NOK była członkinią Obywatelskiego Komitetu Wykonawczego Obrony Państwa podczas wojny polsko-bolszewickiej w latach 1919-1921. NOK współtworzyła z innymi organizacjami kobiecymi powstały w 1922 roku Komitet Pomocy Kobiety Polskiej Powracającym Rodakom.

Użytkownicy również szukali:

...
...
...