Poprzednia

ⓘ Bohdan Smoleń




Bohdan Smoleń
                                     

ⓘ Bohdan Smoleń

Bohdan Smoleń – polski aktor, piosenkarz komediowy, artysta kabaretowy, członek słynnego w okresie PRL kabaretu "Tey” z Poznania, filantrop, założyciel "Fundacji Stworzenia Pana Smolenia”. Przez 5 lat prowadził polonijny program Ludzie listy piszą w TVP Polonia. Nagrał także "Smoleniowe bajanie, czyli całkiem dorosłe bajki” – zbiór przerobionych satyrycznie bajek, np. Bajka o pronitce z płytami, Szklana rura i tym podobne.

                                     

1. Życiorys

Jego rodzicami byli Bronisław Karol 1919–2001 i Elżbieta Smoleń 1926–1980.

Ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Bielsku-Białej. Absolwent Akademii Rolniczej Wydział Zootechniki w Krakowie z 1975. W latach 1968–1977 występował w krakowskim kabarecie Pod Budą był jego założycielem, z którym na Famie w 1972 otrzymał główną nagrodę.

W 1970 ożenił się z Teresą ur. 13 sierpnia 1950, zm. 1 marca 1991. Mieli trzech synów: Macieja ur. 1973, Piotra ur. 1974, zm. 1990 i Bartosza ur. 1979.

Za namową Zenona Laskowika przeniósł się do Poznania i występował przez 7 lat w poznańskim kabarecie "Tey”. Na festiwalu w Opolu w 1981 otrzymał tytuł Mister Obiektywu. W połowie lat 80. w duecie z Krzysztofem Krawczykiem nagrał kilka humorystycznych piosenek. W 1987 wraz z Krzysztofem Jaślarem przygotował komedię antyczną "Wykopaliska”, w której zagrał obok Andrzeja Zaorskiego. Współpracował również z kabaretem "Długi”.

                                     

1.1. Życiorys Cenzura komunistyczna

Twórczość satyryczna Bohdana Smolenia jak również informacje na jego temat takie jak artykuły, recenzje, omówienia twórczości podlegały cenzurze komunistycznej. Tomasz Strzyżewski w swojej książce o peerelowskiej cenzurze publikuje poufną informację na ten temat, zamieszczoną w biuletynie przeznaczonym dla cenzorów z grudnia 1974 roku Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk. Informował on o ingerencji cenzorskiej: "H. Cyganik – po kolejnym spektaklu "Kabaretu pod Budą” w Krakowie – spisał monolog Bohdana Smolenia – głównego i charakterystycznego aktora tego kabaretu, który opublikowano w "ITD” nr 49 pt. "Monolog za kulisami”. W kilku fragmentach dokonano skreśleń – uwaga wydawcy”.

                                     

1.2. Życiorys Okres po upadku PRL

Prowadził z żoną Teresą sklep zoologiczny w Poznaniu. W 1990 Piotr, jeden z jego trzech synów, powiesił się. W 1991 samobójstwo popełniła żona artysty. Po tych wydarzeniach wpadł w depresję i wycofał się na kilka lat z życia publicznego.

Wraz ze Sławomirem Sokołowskim oraz Aldoną Dąbrowską w latach 1995–1997 nagrał trzy humorystyczne płyty, utrzymane w stylu disco polo. Piosenki te były emitowane wówczas w programie Disco Relax. Ostatni Kabaret Bohdana Smolenia ukształtował się w latach 1992–1995. W jego skład, oprócz założyciela, wchodzili: Grzegorz Rekliński, Józef Romek i Marcin Samolczyk. Z programem "Nowy Rząd – Stara Bida” odwiedzali różne miejsca w kraju i za granicą, dając występy dla każdego rodzaju publiczności.

W latach 1999–2015 występował w sitcomie Świat według Kiepskich, w którym wcielał się w postać Listonosza Edzia.

W 2004 przeprowadził się do Baranówka koło Mosiny.

W roku 2007 założył fundację pod nazwą "Fundacja Stworzenia Pana Smolenia”, która zajmuje się hipoterapią dla dzieci.

Zawiesił działalność kabaretową ze względu na zły stan zdrowia. W dużej mierze przyczynił się do niego skrajny nikotynizm artysta przyznał, że palił od młodości kilka paczek papierosów dziennie. Na początku 2008 przeszedł przewlekłe zapalenie płuc. Lekarze podejrzewali również gruźlicę. W grudniu 2008 aktor przeszedł lewostronny wylew. 26 stycznia 2010, tuż po zakończeniu zdjęć do kolejnego sezonu Świata według Kiepskich doznał zawału serca w pokoju hotelowym i trafił do jednego z wrocławskich szpitali, gdzie wykonano mu koronarografię. Aktorowi wszczepiono rozrusznik serca. W październiku tego samego roku artysta przeszedł kolejny, nierozległy wylew. W lutym 2015 trafił do szpitala z powodu infekcji wirusowej i problemów z oddychaniem. Miesiąc później został ponownie hospitalizowany po tym, jak doznał trzeciego wylewu, po którym został sparaliżowany i praktycznie stracił mowę. Od tej pory poruszał się na wózku inwalidzkim. Zaprzestał wtedy występów gościnnych w serialu Świat według Kiepskich.

29 lutego 2016 w Teatrze Kamienica odbył się koncert charytatywny na rzecz Bohdana Smolenia. Zebrane pieniądze zostały przeznaczone na rehabilitację artysty. Zaplanowano również podobne koncerty, m.in. we Wrocławiu i Krakowie. Od marca 2016 aktor przebywał w bydgoskim ośrodku rehabilitacyjnym dla osób po udarach. W kwietniu 2016 w szpitalu w Bydgoszczy przeszedł kolejny udar, po którym ponownie stracił mowę i doznał paraliżu.

Pomimo pogarszającego się stanu zdrowia, nie udało mu się zerwać z nałogiem nikotynowym. Zmarł 15 grudnia 2016 w poznańskim szpitalu, w którym przebywał na skutek poważnej infekcji. Artysta od wielu lat miał problemy z oddychaniem spowodowane chorobą płuc, które infekcja nasiliła, dodatkowo przebyte choroby doprowadziły do osłabienia jego organizmu. Został pochowany 20 grudnia 2016 na cmentarzu w podpoznańskim Przeźmierowie.



                                     

2. Odznaczenia i nagrody

  • 2012: Order Ecce Homo
  • 1997: Złoty Krzyż Zasługi
  • 2016: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – pośmiertnie.
  • 1987: Złota Odznaka Honorowa Towarzystwa Polonia
  • 2014: wyróżnienie w kategorii "Własna działalność społeczna” w ramach plebiscytu "Gwiazdy Dobroczynności”
  • 1972: Główna nagroda na festiwalu FAMA wraz z zespołem "Pod Budą”
  • 2009: Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
  • Główna nagroda na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu za monolog "Aaa tam, cicho być!”
                                     

3. Filmografia

Aktor

  • To my 2000 jako ojciec "Borsuka”
  • Kochankowie mojej mamy 1985 jako Stasio
  • Pan Kleks w kosmosie 1988 – dwie role: jako kierowca Jarząbek i Gubernator Manuel Karmello de Bazar
  • Świat według Kiepskich 1999–2015 – jako listonosz Edzio, szatan, zakonnica
  • Filip z konopi 1981 jako robotnik
  • Cesarskie cięcie 1987 jako Komol

Aktor gościnnie

  • 13 posterunek odc. 8 1997–1998 jako Dzięcioł
  • Niania odc. 56 2007 jako Celestyn
  • 13 posterunek 2 odc. 32 2000 jako Dzieciorób

Polski dubbing

  • 7 krasnoludków – historia prawdziwa 7 Zwerge 2004 jako Mądry Bogdan
  • 7 krasnoludków: Las to za mało – historia jeszcze prawdziwsza 7 Zwerge 2 2007 jako Inteligentny Bogdan
                                     

4. Dyskografia

  • Rzężenia Smolenia, wydany także pod nazwami Śpiewam piosenki, Dzieła wybrane cz. i Mężczyzną być 1988
  • Ani be, ani me, ani kukuryku 1995
  • Amerykańska gra 1996
  • Aaa tam cicho być. 2004
  • Rzężę po raz drugi, spłacę wasze długi
  • 6 dni z życia kolonisty 2003
  • Dorota ma kota
  • Piosenka gubernatora – Pan Kleks w kosmosie 1988
  • Stawiam wciąż na Lecha
  • Na chorobowym 2004
  • Szalałeś, szalałeś 1995
  • Jubileusz, czyli 50 lat wątroby Bohdana Smolenia 1997
  • Widziały gały co brały 1996