Poprzednia

ⓘ Andrzej Łapicki




Andrzej Łapicki
                                     

ⓘ Andrzej Łapicki

Andrzej Łapicki – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser teatralny, profesor i rektor Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie, poseł na Sejm X kadencji.

                                     

1. Życiorys

Uczęszczał do Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie, które zakończył maturą w ramach tajnego nauczania w 1942. Studiował następnie w konspiracyjnym Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej. Uczestniczył w podziemnych przedstawieniach teatralnych, recytując poezję Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i Tadeusza Gajcego, był aktorem Teatru Żołnierskiego Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej. Brał udział w powstaniu warszawskim.

Po II wojnie światowej uzyskał dyplom w Łodzi u Aleksandra Zelwerowicza. W 1945 debiutował w Teatrze Wojska Polskiego w Łodzi jako Kuba w Weselu Stanisława Wyspiańskiego, od 1949 był związany z teatrami warszawskimi – Współczesnym 1949–1964, 1966–1972, Dramatycznym 1964–1966, 1982–1983, Narodowym 1972–1981, Polskim 1983. W 1957 debiutował w Teatrze Dramatycznym jako reżyser w Uśmiechu Giocondy Aldousa Huxleya. W latach 1995–1999 zajmował stanowisko dyrektora artystycznego Teatru Polskiego w Warszawie.

Występował również w Teatrze Telewizji, m.in. w spektaklach: Z gawędy wuja Sławomira Mrożka w reż. Jerzego Gruzy 1961, Do kraju tego Cypriana Kamila Norwida w reż. Maryny Broniewskiej 1962, Cudza żona i mąż pod łóżkiem Fiodora Dostojewskiego w reż. Andrzeja Wajdy 1962, Świadkowie albo nasza mała stabilizacja Tadeusza Różewicza w reż. Adama Hanuszkiewicza 1963, Wiele hałasu o nic Williama Szekspira w reż. Ludwika René 1965, Brat marnotrawny Oscara Wilde’a w reż. Jerzego Gruzy 1968, Rozmyślania przy goleniu Stanisława Dygata w reż. Adama Hanuszkiewicza 1969 oraz w Makbecie Williama Szekspira w reż. Andrzeja Wajdy 1969, Czarownicach z Salem Arthura Millera w reż. Zygmunta Hübnera 1979 i w Kordianie Juliusza Słowackiego w reż. Jana Englerta 1994.

Od 1953 wykładał w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie, od 1979 jako profesor nadzwyczajny, od 1987 jako profesor zwyczajny. W latach 1971–1981 pełnił funkcję dziekana Wydziału Aktorskiego, od 1981 do 1987 i od 1993 do 1996 rektora tej uczelni. Zasiadał w Narodowej Radzie Kultury 1986, w latach 1989–1996 był prezesem Związku Artystów Scen Polskich. Do 1956 pełnił funkcję lektora Polskiej Kroniki Filmowej.

Od początku lat 80. działał w opozycji demokratycznej, należał do "Solidarności”. W czerwcu 1987 witał Jana Pawła II podczas spotkania papieża ze środowiskiem artystów w warszawskim kościele Świętego Krzyża. Był członkiem Prymasowskiej Rady Społecznej i Komitetu Obywatelskiego, z ramienia którego zasiadał w Sejmie kontraktowym w latach 1989–1991 w trakcie kadencji przeszedł do KP Unii Demokratycznej.

Zagrał ponad 200 ról teatralnych, filmowych i telewizyjnych, m.in. w filmach Andrzeja Wajdy i Tadeusza Konwickiego. Reżyserował ponad 100 przedstawień teatralnych i telewizyjnych.

Andrzej Łapicki zmarł nad ranem 21 lipca 2012 w swoim domu w Warszawie. Uroczystości pogrzebowe aktora odbyły się 27 lipca 2012 w warszawskim kościele św. Karola Boromeusza. Prochy artysty zostały złożone w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie kwatera c–5–6.

                                     

2. Życie prywatne

Był synem Borysa Łapickiego profesora i wykładowcy prawa rzymskiego na Uniwersytecie Warszawskim i Uniwersytecie Łódzkim oraz prawnukiem Hektora Łapickiego wojewody mińskiego w czasie powstania styczniowego.

Jego żoną była Zofia Chrząszczewska zm. 22 lipca 2005, z którą miał córkę Zuzannę Grzegorz był adoptowanym synem Zofii z jej poprzedniego związku. 5 czerwca 2009 ożenił się powtórnie – z teatrolog Kamilą Mścichowską, młodszą od niego o 60 lat.

W 2012 Kamila Łapicka opublikowała wspomnienia Andrzeja Łapickiego w formie wspólnie prowadzonych rozmów, zatytułowane Łapa w łapę.

                                     

3. Odznaczenia i nagrody

  • Super Wiktor 1994
  • Medal 10-lecia Polski Ludowej 1955
  • Odznaka honorowa "Za Zasługi dla Warszawy” 1990
  • Nagroda Specjalna miesięcznika "Teatr” za całokształt twórczości artystycznej i triumfalny powrót na scenę w przedstawieniu Iwanow Antona Czechowa w reż. Jana Englerta w Teatrze Narodowym w Warszawie 2008
  • Nagroda na XIX Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu za rolę dyrektora teatru w spektaklu Dwa teatry Jerzego Szaniawskiego w Teatrze Narodowym w Warszawie 1978
  • "Złota Maska” – nagroda w plebiscycie czytelników "Expressu Wieczornego” – dwukrotnie 1964, 1968
  • Medal Komisji Edukacji Narodowej 1973
  • Nagroda Komitetu do Spraw Radia i Telewizji – czterokrotnie 1964, 1970, 1973 i 1979 m.in. za reżyserię słuchowisk radiowych i role w Teatrze Polskiego Radia
  • Nagroda główna na XX Opolskich Konfrontacjach Teatralnych w Opolu za rolę Radosta i reżyserię Ślubów panieńskich Aleksandra Fredry 1995
  • Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego 1967
  • Nagroda na XI Opolskich Konfrontacjach Teatralnych w Opolu za mistrzowską realizację Ślubów panieńskich Aleksandra Fredry w Teatrze Polskim w Warszawie 1985
  • Mistrzowski Laur Teatru Telewizji – przyznany przez redakcję "Tele Tygodnia” za całokształt pracy w Teatrze Telewizji 2003
  • "Złoty Ekran” za inscenizację poezji Jarosława Iwaszkiewicza Żebyś był jak ja, szczęśliwy 1980
  • "Srebrna Maska” – nagroda w plebiscycie czytelników "Expressu Wieczornego” – sześciokrotnie 1963, 1965, 1967, 1969, 1970, 1971
  • Nagroda Ministra Kultury w dziedzinie teatru 2005
  • Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis” 2005
  • Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski 1995
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski 1970
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski 1975
  • Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia w dziedzinie teatru za osiągnięcia w twórczości aktorskiej i reżyserskiej 1973
  • Złoty Krzyż Zasługi 1955
  • Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy 1972
  • Nagroda im. Cypriana Kamila Norwida w kategorii "Dzieło Życia” pośmiertnie, 2012
  • "Feliks Warszawski” za rolę Matwieja Sjemionowicza Szabelskiego w przedstawieniu Iwanow Antona Czechowa w Teatrze Narodowym w Warszawie 2008
  • Nagroda główna na XX Kaliskich Spotkaniach Teatralnych w Kaliszu za rolę Danfertha w Czarownicach z Salem Arthura Millera 1980