Poprzednia

ⓘ Litawa




Litawa
                                     

ⓘ Litawa

Litawa – rzeka w Austrii i na Węgrzech, prawy dopływ Dunaju. Długość – 191 km, z tego 167 km w Austrii, 24 km na Węgrzech.

Litawa powstaje z połączenia rzek Schwarza i Pitten koło wsi Haderswoerth w Dolnej Austrii. Następnie płynie na północ przez Kotlinę Wiedeńską i zmienia kierunek na północno-wschodni, płynąc równolegle do Dunaju. Koło miejscowości Nickelsdorf wpływa na terytorium Węgier, wykorzystując bramę Brucker Pforte między Wzgórzami Hainburskimi a Górami Litawskimi. Na Węgrzech wpada do Dunaju Moszońskiego koło miasta Mosonmagyaróvár.

Rzeka ma charakter nizinny. Wody Litawy wykorzystują małe lokalne kanały, z których największy jest Wiener Neustädter Kanal, łączący Wiener Neustadt i Wiedeń. W środkowym biegu wody Litawy napędzają wiele młynów i małych elektrowni wodnych oraz zasilają liczne małe kanały i zbiorniki irygacyjne. Z tego powodu stan wody w rzece w jej dolnym biegu jest bardzo niski.

Z większych miast nad Litawą leżą tylko Wiener Neustadt, Bruck an der Leitha i Mosonmagyaróvár.

Litawa miała nieproporcjonalne do swej wielkości znaczenie polityczne. Dziś na odcinku między miejscowościami Katzelsdorf i Leithaprodersdorf, stanowi granicę krajów związkowych Austrii – Burgenlandu i Dolnej Austrii. Wcześniej od czasu ukształtowania się wschodniej granicy Marchii Wschodniej około 1140 do traktatu w Trianon w 1921 na tym odcinku stanowiła granicę Austrii i Węgier. Od czasu powstania Austro-Węgier w 1867 Litawa stanowiła granicę między Austrią właściwą a pozostającym z nią w unii Królestwem Węgier. Od nazwy rzeki urobiono dwie potoczne nazwy dwóch części monarchii: "Zalitawia” Transleithanien dla Węgier oficjalnie: kraje Korony św. Stefana, leżących z punktu widzenia Wiednia za Litawą, i "Przedlitawia” Cisleithanien – dla pozostałej części monarchii, która nie miała własnej oficjalnej nazwy urzędowo były to "Królestwa i kraje reprezentowane w Radzie Państwa”.

                                     
  • Lit Li, z gr. λίθος lithos skała pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 3. W czystej postaci jest miękkim, srebrnobiałym metalem. Należy do grupy
  • Nadchloran litu LiClO4 nieorganiczny związek chemiczny, sól litowa kwasu nadchlorowego. Jest to biała, krystaliczna substancja, dobrze rozpuszczalna
  • lit pierwiastek chemiczny lit waluta litewska lit żargonowe określenie węglanu litu który jako lek jest stosowany w leczeniu afektywnej choroby
  • Niobian litu LiNbO3 nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu niobowego i litu W temperaturze pokojowej związek ten tworzy bezbarwne kryształy, które
  • Lit oficjalna waluta litewska w latach 1922 1941 oraz 1993 2014 międzynarodowy skrót ISO 4217: LTL 1 lit dzielił się na 100 centów. Od 2 lutego 2002
  • Węglan litu nieorganiczny związek chemiczny, sól litowa kwasu węglowego. Stosowany w produkcji gotowych zapraw budowlanych do przyspieszania wiązania
  • Chlorek litu nieorganiczny związek chemiczny, sól litowa kwasu solnego. Jedna z najbardziej higroskopijnych substancji. Chlorek litu otrzymywany jest
  • Le Molay - Littry miejscowość i gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Calvados. Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 2584 osoby
  • wodorotlenku litu lub węglanu litu z kwasem fluorowodorowym: LiOH aq HF aq LiF H2O Li2CO3 aq HF aq LiF H2O CO2 Fluorek litu wykorzystywany
  • Wodorotlenek litu LiOH nieorganiczny związek chemiczny z grupy zasad. Występuje jako odmiana bezwodna lub monohydrat LiOH H2O Wodorotlenek litu jest