Poprzednia

ⓘ Antoni Albertrandi




Antoni Albertrandi
                                     

ⓘ Antoni Albertrandi

Antoni Zygmunt Aleksander Albertrandi, inna forma nazwiska: Albertrandy, – malarz klasycystyczny, teoretyk malarstwa i poeta. Brat stryjeczny Jana Chrzciciela Albertrandiego.

                                     

1. Życiorys

Urodził się po roku 1730, w Warszawie, jako syn Franciszka. Pobierał nauki malowania, początkowo u Szymona Czechowicza, a następnie studiował malarstwo poza granicami Polski. Działał na dworze królewskim Stanisława II Augusta, jako współpracownik Marcella Bacciarellego w Malarni Królewskiej w Warszawie. W tym okresie udzielał lekcji prywatnych m.in. Józefie Amelii z Mniszchów Potockiej. Był autorem projektu założenia akademii sztuk pięknych w Warszawie. W roku 1776 został mianowany nadwornym malarzem królewskim i nobilitowany wraz z bratem stryjecznym Janem Chrzcicielem. Malował portrety, rysunki do sztychów, winiety do druków oficyna drukarska M. Grölla oraz obrazy o tematyce religijnej św. Karol Boromeusz i mitologicznej. Większość jego prac malarskich nie zachowała się. Ożenił się z Marianną Kowalską, z którą miał jedyną córkę Franciszkę ożenioną z Wojciechem Laskarysem. Zmarł w roku 1795 w Nowem Neuenburg koło Świecia i tamteż został pochowany kościół bernardynów. Według innych źródeł K. W. Wójcicki Albertrandi dożył 70 lat i zmarł w Warszawie w okresie Księstwa Warszawskiego.

                                     

2. Twórczość

Znane są jego dzieło teoretyczno-krytyczne pt. Bieg teoretyczny malarstwa Warszawa 1787 oraz utwór liryczny poświęcony własnej twórczości plastycznej Wiersz o malarstwie. Pieśni V Warszawa 1790. Były to strofy ukazujące w formie poetyckiej metodyczny szkic o sztuce tworzenia, twórcy i tworzywa w malarstwie. Wyjaśnił w formie literackiej podstawową wiedzę na temat podejścia do obserwacji ciała ludzkiego, ruchu, i metodzie rysowania. Dołączono doń ponadto: Krótki wykład osteologii, myologii tudzież i proporcji ciała ludzkiego wraz z przydatkiem powierzchownych odmian twarzy w każdej namiętności, samym tylko malarzom i snycerzom służący. Prowadzona przezeń korespondencja, w formie rękopisów, zachowała się w Archiwum Głównym Akt Dawnych Archiwum H. Skimborowicza, teka XXII.

                                     

3. Literatura uzupełniająca

  • W. Tatarkiewicz: Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, "Przegląd Historyczny" t. 19 1915, s. 339
  • T. 6, cz. 1: Oświecenie. W: Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1970, s. 559.
  • L. Dembowski: Moje wspomnienia t. 1, powst. przed rokiem 1878, Petersburg 1898, s. 226
  • T. Mańkowski: Galeria Stanisława Augusta, Lwów 1932.
  • J. Fankidejski: Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej diecezji chełmińskiej, Pelplin 1880, s. 264
  • K. W. Wójcicki: Cmentarz Powązkowski p. Warszawą t. 3, Warszawa 1858
  • W. Smoleński: Mieszczaństwo warszawskie w końcu w. XVIII, Warszawa 1917, s. 53
  • T. Mańkowski: O poglądach na sztukę w czasach Stanisława Augusta, "Prace Sekcji Historii Sztuki i Kultury Towarzystwa Naukowego we Lwowie" 1929, s. 54-59
  • Zygmunt Batowski, w: Polski Słownik Biograficzny. T. 1. Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1935, s. 44–45. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ​ISBN 83-04-03484-0 ​
  • E. Rastawiecki: Słownik malarzów polskich t. 1, Warszawa 1850, s. 5-6, 242, 332; t. 2, Warszawa 1851, s. 117
  • S. Ciampi: Notizie di medici, maestri di musica e cantori, pittori, architetti ed altri artisti Italiani in Polonia e Polacchi in Italia, Lucca 1830, s. 87
  • J. U. Niemcewicz: Pamiętniki czasów moich powst. 1823-1837, wersję II wyd. K. Niemcewicz, Paryż 1848, s. 351; wersję I wyd. J. Dihm, t. 2, Warszawa 1957 "Biblioteka Pamiętnikarzy Polskich i Obcych"