Poprzednia

ⓘ Lista laureatów Nagrody Nobla




                                               

Akira Yoshino

Akira Yoshino – japoński chemik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii w 2019 roku wraz z Johnem B. Goodenoughem i M. Stanleyem Whittinghamem za prace nad akumulatorami litowo-jonowymi. W 1970 r. uzyskał licencjat z inżynierii na Kyoto University, a następnie tytuł magistra inżyniera na tej samej uczelni w 1972 roku. Stopień naukowy doktora otrzymał w 2005 roku na Uniwersytecie Osakijskim. Od 1972 roku pracował dla koncernu chemicznego Asahi Kasei, w latach 1994–1997 dla A&T Battery spółki joint venture Asahi Kasei i Toshiby, a od 1997 roku ponownie dla Asahi Kasei. Od 2017 roku Yo ...

                                               

Abdus Salam

Abdus Salam – pakistański fizyk teoretyczny, laureat Nagrody Nobla, profesor fizyki teoretycznej w Imperial College London, założyciel i dyrektor International Centre for Theoretical Physics w Trieście. Ojciec Abdusa Salama był urzędnikiem w Wydziale Edukacji w ubogim rolniczym regionie. Abdus Salam jako czternastolatek przystąpił do egzaminu wstępnego na University of the Punjab i uzyskał na nim najwyższy wynik w historii uczelni. Uzyskał stypendium, które pozwoliło mu na podjęcie studiów w Government College na University of the Punjab obecnie Government College University, Lahore. Studi ...

                                               

Aleksiej Abrikosow

Aleksiej Aleksiejewicz Abrikosow, ros. Алексей Алексеевич Абрикосов – rosyjski fizyk teoretyczny, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki z 2003.

                                               

Samuel Agnon

Samuel Josef Agnon – izraelski prozaik hebrajski i badacz tradycji. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1966. Autor powieści i opowiadań obrazujących środowisko chasydzkie na przełomie XIX i XX wieku.

                                               

Peter Agre

Peter Courtland Agre – amerykański chemik, biochemik i lekarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii za odkrycie akwaporynowych kanałów w błonach komórkowych. Studia chemiczne ukończył w 1970 w Augsburg College w Minneapolis. Po ich zakończeniu spędził kilka miesięcy podróżując samotnie po Azji. Studia medyczne rozpoczął we wrześniu 1970 na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa w Baltimore, a ukończył w 1974. Od 1984 pracuje na tej uczelni jako profesor biochemii i medycyny. Współpracownik redakcji "Journal of Clinical Investigation”, członek Narodowej Akademii Nauk od 2000 i Amerykańskiej Aka ...

                                               

Isamu Akasaki

Isamu Akasaki – japoński fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w 2014 roku. W 2009 otrzymał Nagrodę Kioto w dziedzinie zaawansowanych technologii, zaś w 2011 Medal Edisona przyznawany przez IEEE. W 2014 roku otrzymał wspólnie z Hiroshi Amano i Shūji Nakamurą Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za wynalezienie wydajnej diody emitującej niebieskie światło.

Lista laureatów Nagrody Nobla
                                     

ⓘ Lista laureatów Nagrody Nobla

English version: List of Nobel laureates

Lista laureatów Nagrody Nobla obejmuje osoby i organizacje uhonorowane Nagrodą Nobla, uznawaną za najbardziej prestiżowe wyróżnienie za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie lub zasługi dla społeczeństw i ludzkości, ustanowioną w testamencie fundatora, szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu – Alfreda Nobla.

Nagroda ta przyznawana jest za osiągnięcia w czterech dziedzinach naukowych: fizyce, chemii, fizjologii lub medycynie i literaturze. Ponadto przyznawana jest również Pokojowa Nagroda Nobla za wysiłki na rzecz światowego pokoju.

Każdy z laureatów otrzymuje złoty medal oraz dyplom, ponadto między wyróżnionych w jednej dziedzinie w danym roku rozdzielana jest nagroda pieniężna na rok 2019 Fundacja Nobla przewidziała 9 mln SEK jako wartość pełnej nagrody. Nagrody w dziedzinie fizyki i chemii przyznaje Królewska Szwedzka Akademia Nauk, w dziedzinie fizjologii lub medycyny – Zgromadzenie Noblowskie przy Instytucie Karolinska, w dziedzinie literatury Akademia Szwedzka. Pokojowa Nagroda Nobla przyznawana jest zgodnie z wolą fundatora przez Norweski Komitet Noblowski złożony z pięciu członków powoływanych przez Storting.

Nagroda im. Alfreda Nobla jest wyróżnieniem przyznawanym w dziedzinie nauk ekonomicznych. Nagroda ta ufundowana została w 1968 przez Szwedzki Bank Narodowy z okazji jubileuszu 300-lecia jego istnienia. Nagrodę w tej dziedzinie przyznaje Królewska Szwedzka Akademia Nauk w oparciu o zasady ustanowione wolą fundatora. Pierwsza Nagroda została przyznana w 1969.

                                     

1. Statystyki

Do roku 2018 włącznie Nagrodę otrzymało łącznie 923 laureatów i 27 instytucji, przy czym 4 laureatów zostało odznaczonych dwukrotnie. Ponadto Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca został trzykrotnie wyróżniony Pokojową Nagrodą Nobla 1917, 1944, 1963, zaś Wysoki komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw uchodźców otrzymał nagrodę w tej samej dziedzinie dwukrotnie 1954 i 1981.

W latach 1901-2018 Nagroda Nobla nie została przyznana łącznie 49 razy, przy czym nagroda w dziedzinie fizyki sześciokrotnie, w dziedzinie chemii ośmiokrotnie, fizjologii lub medycyny dziewięciokrotnie, literatury siedmiokrotnie, a pokojowa dziewiętnastokrotnie. Większość z tych przypadków miała miejsce w trakcie II wojny światowej. Ponadto statut Fundacji Nobla mówi, że jeśli w danym roku komitet nie uzna żadnego z kandydatów godnym wyróżnienia, nagroda nie zostaje w tym roku przyznana.

W historii Nagród Nobla do 2018 roku sześć razy zdarzało się, że wyróżniony odmówił przyjęcia nagrody, przy czym czterokrotnie laureaci byli do tego zmuszani przez władze szczegóły w sekcji Uwagi pod tabelą.

Spośród 919 indywidualnych laureatów w gronie nagrodzonych znalazło się 54 kobiety i 865 mężczyzn. Pierwszą kobietą wyróżnioną Nagrodą Nobla była Maria Skłodowska-Curie wyróżniona w dziedzinie fizyki w 1903 i chemii w 1911. Jest też jedną z dwóch osób, obok Linusa Paulinga, która otrzymała nagrodę w dwóch różnych dziedzinach. Do 2017 najwięcej laureatów urodziło się na terenie USA 265 osób.

                                     
  • Lista prezentuje laureatów Nagrody Nobla związanych z Polską. Ich związki z Polską definiowane są poprzez narodowość polską, urodzenie się na terytorium
  • do nagrody w dziedzinie chemii, fizyki i medycyny Lista laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie chemii, podobnie jak analogiczne listy laureatów w innych
  • przyznawane nagrody noblowskie. W przeciwieństwie do innych nagród nominacje do Nagrody Nobla są długie i rygorystyczne, podobnie jak proces wyboru laureatów Z
  • polityki zagranicznej laureatów Pokojowej Nagrody Nobla członków zarządów organizacji, którym przyznano Pokojową Nagrodę Nobla obecnych i byłych członków
  • Nagrody Ig Nobla humorystyczne odpowiedniki Nagród Nobla za prace naukowe, które najpierw śmieszą, a potem skłaniają do myślenia oraz odkrycia, które
  • Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie literatury osoby wyróżnione przez Akademię Szwedzką literacką Nagrodą Nobla Ustanowiona testamentem Alfreda Nobla
  • fundatora zarządza Fundacja Nobla która inwestuje środki w taki sposób, by nagroda mogła być przyznawana corocznie. Laureatów nagrody wybiera Królewska Szwedzka
  • fizjologii lub medycyny. Jest jedną z pięciu Nagród Nobla ustanowionych w testamencie przez Alfreda Nobla zm. w 1896 roku Jak zapisał on w swoim testamencie
  • nagrody to 50 milionów jenów i akcje Kyocery. Jej prestiż wzrasta w dziedzinach nieobjętych zakresem Nagrody Nobla Osobny artykuł: Lista laureatów Nagrody
  • funduszy, z których pochodzą Nagrody Nobla Do 2019 roku przyznano 51 nagród którymi wyróżniono 84 laureatów Najwięcej nagród 7 przyznano w dziedzinie
  • 919 indywidualnych laureatów oraz 27 organizacje wśród nagrodzonych laureatów udział kobiet wynosi 5, 8 Pokojową Nagrodą Nobla wyróżnionych zostało