Poprzednia

ⓘ Alternatywne i wspomagające metody komunikacji




Alternatywne i wspomagające metody komunikacji
                                     

ⓘ Alternatywne i wspomagające metody komunikacji

Alternatywne i wspomagające metody komunikacji – grupa metod mających na celu umożliwienie komunikowanie się osobom, które nie posiadają umiejętności mowy, bądź posiadają ją w stopniu uniemożliwiającym satysfakcjonującą komunikację.

                                     

1. Definicje

Alternatywna komunikacja

Przeznaczona jest dla osób które nie nabyły umiejętności mówienia lub też ją straciły w wyniku defektów takich jak ubytki neurologiczne stan po udarze mózgu, stan po urazie komunikacyjnym - np. uraz czaszkowo-mózgowy.

Wspomagająca komunikacja

Przeznaczona jest dla osób, których umiejętność mówienia nie zapewnia im skutecznego porozumiewania się z otoczeniem np. mowa niewyraźna lub nie wykształciły jeszcze umiejętności mowy, a wprowadzenie systemu komunikacji ma pomóc w jej rozwoju.

                                     

2. Użytkownicy AAC

Użytkownikami alternatywnych metod komunikacji mogą być osoby z:

  • autyzmem - zaburzenia w komunikowaniu się;
  • mózgowym porażeniem dziecięcym - problemy z kontrolą aparatu artykulacyjnego uniemożliwiające mówienie;
  • innymi chorobami powodującymi problemy z kontrolą aparatu artykulacyjnego np. Stephen Hawking cierpiący na stwardnienie zanikowe boczne był użytkownikiem AAC;

Dobór metody dla użytkownika

Istnieje szereg alternatywnych i wspomagających metod komunikacji. Dla każdego użytkownika dobiera się najodpowiedniejszą dla niego metodę w zależności od jego możliwości i ograniczeń.

Przykładowo:

  • osobom ze słabo rozwiniętą motoryką np. z powodu mózgowego porażenia dziecięcego nie poleca się języka migowego, ale łatwiejsze gesty Makatonu lub systemy oparte na znakach graficznych;
  • osobom z autyzmem, które mają często problemy z praksją poleca się metodę ułatwionej komunikacji;
                                     

3. Przykładowe systemy

Do przykładowych metod zaliczanych do tej kategorii zaliczyć można:

  • systemy znaków manualnych
  • Makaton
  • język migowy
  • fonogesty
  • metoda ułatwionej komunikacji
  • Makaton
  • PCS
  • Bliss
  • PIC
  • TIM Things I Mean
  • Rebus
  • systemy znaków graficznych
  • MÓWik
  • klocki słowne Premacka
  • alfabet Lorma
  • systemy znaków przestrzenno dotykowych
                                     

4. Komunikacja wspomagana i niewspomagana

O komunikacji wspomaganej mówimy gdy osoba posługuje się w czasie komunikowania pomocami: tablicami, książkami lub komunikatorami zawierającymi znakinp. z systemu PCS. Użytkownik AAC wybiera/wskazuje znak lub szereg znaków przekazując w ten sposób komunikat. W komunikacji niewspomaganej ekspresja komunikatu nie wymaga fizycznych pomocy, a osoba samodzielnie produkuje znak np. w języku migowym.

                                     

5. Komunikacja zależna i niezależna

W komunikacji zależnej osoba komunikująca się jest uzależniona od wsparcia drugiej osoby np. w metodzie ułatwionej komunikacji. W drugim przypadku jest to niepotrzebne.

W wielu przypadkach komunikacja staje się komunikacją zależną jeśli potrzeba tłumacza.