Poprzednia

ⓘ Cieplice Śląskie-Zdrój




Cieplice Śląskie-Zdrój
                                     

ⓘ Cieplice Śląskie-Zdrój

Cieplice Śląskie-Zdrój – część miasta, uzdrowisko w Jeleniej Górze w województwie dolnośląskim, w latach 1935–1976 samodzielne miasto.

                                     

1. Podział administracyjny

Dawniej była to wieś, od 1935 roku samodzielne miasto, które w 1976 roku zostało przyłączone do Jeleniej Góry. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

                                     

2. Historia

Według legendy, tutejsze źródła miały zostać odkryte w 1175 przez księcia Bolesława Wysokiego w czasie pogoni za jeleniem podczas polowania. Zranione zwierzę wskoczyło do gorących źródeł, ozdrowiało, a książę miał wybudować w tym miejscu dworek myśliwski. W rzeczywistości miejscowość wzmiankowana została dopiero 18 marca 1281, kiedy to książę Bernard Lwówecki darował joannitom ze Strzegomia miejscowość Calidusfons Ciepłe źródła. W 1318 pojawiły się wzmianki o miejscowym kościele. Od połowy XIV wieku do 1945 roku Cieplice stanowiły własność rodziny Schaffgotschów, którzy od XVII wieku, to jest od spalenia się zamku Chojnik, posiadali w tutejszym pałacu wielokrotnie przebudowywanym główną rezydencję rodu. 9 lipca 1403 roku Gotsche Schoff II sprowadził tu z Krzeszowa cystersów i oddał im tutejszy klasztor, źródło ciepłej wody oraz mieszkańców. Już rok później utworzyli oni w Cieplicach szkołę. Cystersi gospodarzyli tu do sekularyzacji w roku 1810.

Od 1814 do Cieplic zaczęły docierać karetki pocztowe z Jeleniej Góry. W 1880 zastąpiły je dyliżanse. W 1891 dotarła tu linia kolejowa, a w 1897 – tramwaj.

W 1836 powstał teatr zdrojowy, w którym występowali zarówno artyści, jak i goście uzdrowiskowi, a nawet członkowie rodu Schaffgotschów. Z czasem teatr połączono z galerią, która od 1800 roku była miejscem spotkań i rozrywek kulturalno-towarzyskich.

W 1935 roku Cieplice uzyskały prawa miejskie. W 1941 włączono do nich Malinnik wówczas Herischdorf.

Od schyłku października 1944 do kwietnia 1945 w miejscowości znajdowała się filia obozu koncentracyjnego Groß-Rosen, stworzona dla obsługi fabryki Dorries-Füllner, wytwarzającej w tym okresie artylerię i pociski do niej. W obozie więziono około 700 Żydów, w większości węgierskich oraz polskich, z których zmarło ponad 300. Pozostałych więźniów skierowano w kwietniu 1945 r. do budowy kompleksu Riese w rejonie Gór Sowich.

W 1945 roku miasto zostało włączone do Polski, a pozostałych w nim mieszkańców wysiedlono do Niemiec. W 1946 roku wprowadzono urzędowo nazwę Cieplice Śląskie Zdrój, zastępując poprzednią niemiecką nazwę Bad Warmbrunn. Nazwa z dywizem Cieplice Śląskie-Zdrój została zatwierdzona urzędowo przez MSWiA.

2 lipca 1976 roku Cieplice zostały włączone do Jeleniej Góry.

28 maja 2013 władze Jeleniej Góry podpisały umowę z firmą Castellum, która za kwotę ponad 22 mln zł zobowiązała się do zakończenia rozpoczętej w III kwartale 2010 budowy Term Cieplickich – kompleksu basenów z gejzerami, dziką rzeką i zewnętrznym basenem. Kompleks ukończono w lutym 2014, a uroczyste otwarcie nastąpiło 24 marca 2014.

                                     

3. Zabytki

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • zespół pensjonatu, ul. Hirszfelda 15 / PCK 12, z lat 1890–1900
  • dom, ul. Grunwaldzka 31, z drugiej połowy XVIII w.
  • willa, obecnie szkoła, ul. Cieplicka 34 B, z trzeciej ćw. XIX w.
  • pawilon "Norweski” dawne Muzeum Przyrodnicze, w parku, ul. Wolności 268, z 1906 r.
  • kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela, z lat 1712–14, w końcu XVIII w., w początku XX w. Wnętrze utrzymane w stylu barokowym i rokokowym. Uwagę zwraca ołtarz główny z obrazem Michaela Willmanna, ambona z płaskorzeźbami oraz 5 kaplic z ołtarzami. W podziemiach krypta rodowa Schaffgotschów, na dziedzińcu renesansowe płyty nagrobne przedstawicieli radomierskiej linii tego rodu.
  • czworoboczna dzwonnica, z lat 1709–11
  • kościół pw. MB Nieustającej Pomocy, ul. Wolności 213, z końca XIX w.
  • pawilon zdrojowy, w parku Zdrojowym, z końca XVIII w.
  • szkoła rzemiosł artystycznych, ul. Cieplicka 34 A, z lat 1901–02
  • miasto – ośrodek historyczny, z XVII-XIX w.
  • pawilon spacerowy "Kursaal”, obecnie dom zdrojowy "Edward”, Park Zdrojowy 4, z połowy XIX w.
  • klasztor cystersów, ob. pijarów, ul. Cieplicka 9/11, z 1550 r., 1671 r., XIX/XX w., część stanowi ob. siedzibę Muzeum Przyrodniczego oraz Wirtualnego Muzeum Barokowych Fresków na Dolnym Śląsku. Odkryte w czasie remontu barokowe freski wykonane zostały przez lokalnych artystów i nawiązują do reguły zakonnej cystersów
  • pastorówka, z 1744 r., 1930 r.
  • oficyna
  • Park Zdrojowy → zespół pałacowy Schaffgotschów, pl. Piastowski 25/27
  • teatr zdrojowy, w parku Zdrojowym, powstały w 1836 z inicjatywy Schaffgotschów, obecnie Zdrojowy Teatr Animacji
  • pensjonat
  • kościół ewangelicki, z lat 1774–1779, z bogatym wyposażeniem rokokowym i organami
  • Park Norweski z 1906 r.
  • park
  • zespół pałacowy Schaffgotschów, pl. Piastowski 25/27, z XVIII w.
  • oficyna, z początku XIX w.
  • dawny hotel "Stadt Paris”, obecnie dom, pl. Piastowski 24, z 1870 r., na początku XX w.
  • dawny hotel "Pruski”, obecnie dom, pl. Piastowski 20, z 1817 r., po 1930 r.
  • młyn, obecnie dom mieszkalny, ul. Mieszka I 11, z 1783 r.
  • zajazd, ob. hotel "Śnieżka”, pl. Piastowski 28 d. 9, z 1750 r., XX w.
  • park, obecnie park Zdrojowy, z XVIII–XX w.
  • pałac, obecnie dom wczasowy, ul. Jagiellońska 2, z 1734 r., na początku XIX w.
  • pałac, z lat 1784–1809
  • dom, ul. Leśnicza 3, z k. XVIII w.
  • willa, ul. Juszczaka 5, z początku XX w.
  • dawny klasztorny dom kuracyjny "Długi Dom”, ul. Ściegiennego d. Kościelna 5–7, z lat 1689–1693, zbudowany przez cystersów na bazie wcześniejszej budowli z 1537, w 1810 przejęty przez Schaffgotschów i zamieniony na bibliotekę oraz ekspozycję zbiorów broni, sztuki, okazów przyrodniczych i mineralogicznych, po 1945 budynek administracyjny Uzdrowiska Cieplice. Jest to historycznie pierwszy budynek zdrojowy w Cieplicach. W podwórzu źródło "Marysieńka”, nakryte kopułą.
  • pensjonat, obecnie dom dziecka "Dąbrówka”, z 1890 r., 1910 r.
  • zespół pensjonatu, ul. Podgórzyńska 6
  • budynek mieszkalno-gospodarczy, z 1910 r.
  • park, XIX/XX w.
  • zakład leczniczy, ob. rozlewnia wód mineralnych, ul. Ściegiennego d. Traugutta, z drugiej połowy XVIII w., XIX w.
  • pijalnia wód "Marysieńka”, ul. Ściegiennego d. Traugutta, z XVIII w., 1814 r.


                                     

4. Uzdrowisko

W czasach nowożytnych osada stała się znana na Śląsku i poza nim dzięki występującym tu wodom leczniczym, osiągającym temperaturę do 86 stopni Celsjusza najwyższa w Polsce.

W uzdrowisku prowadzone jest leczenie uzdrowiskowe w następujących kierunkach: choroby ortopedyczno-urazowe, choroby układu nerwowego, choroby reumatologiczne, osteoporoza, choroby nerek i dróg moczowych, choroby oka i przydatków oka.

Uzdrowisko oferuje także leczenie okładami borowinowymi. Swoistą terapią są także spacery po okolicy i udział w bogatym życiu kulturalnym cieplickiego kurortu.

Na terenie uzdrowiska znajdują się: 4 szpitale uzdrowiskowe, 6 sanatoriów, 2 zakłady przyrodolecznicze, przychodnia uzdrowiskowa.

Występujące w Cieplicach źródła to:

  • słabozmineralizowane – mineralizacja
                                     
  • Wałbrzych Wrocław 3 Ząbkowice Śląskie Żmigród Dekanat Lubin parafie: Głogów Jelenia Góra filia: Cieplice Śląskie - Zdrój Legnica Lubin Michałów
  • Kudowie - Zdroju pociąg do Buska - Zdroju kartka związana z Polanicą - Zdrojem pozdrowienia z Cieplic - Zdroju błędnie: w Kudowie - Zdrój do Buska - Zdrój z Polanicą - Zdrój
  • Opolno - Zdrój tuż po roku 1945: Opolówka, niem. Bad Oppelsdorf wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie
  • Duszniki - Zdrój niem. Bad Reinerz, cz. Dušníky miasto uzdrowiskowe w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, graniczące z Czechami. Historycznie
  • 1976 roku, kiedy przyłączono Cieplice do Jeleniej Góry funkcjonowało jako Muzeum Przyrodnicze w Cieplicach Śląskich - Zdroju Podwaliną tej instytucji były
  • Mirosław Mielniczuk ur. 7 czerwca 1958 w Cieplicach Śląskich - Zdrój polski polityk, zootechnik, nauczyciel, ekonomista, urzędnik państwowy, od 2006
  • Zdrój Np.: park w Polanicy - Zdroju pociąg do Buska - Zdroju kartka związana z Kudową - Zdrojem pozdrowienia z Cieplic - Zdroju błędnie: w Polanicy - Zdrój

Użytkownicy również szukali:

cieplice zdrój mapa, uzdrowisko cieplice basen,

...
...
...