Poprzednia

ⓘ Cieplice Śląskie-Zdrój



Cieplice Śląskie-Zdrój
                                     

ⓘ Cieplice Śląskie-Zdrój

Cieplice Śląskie-Zdrój – część miasta, uzdrowisko w Jeleniej Górze w województwie dolnośląskim, w latach 1935–1976 samodzielne miasto.

                                     

1. Podział administracyjny

Dawniej była to wieś, od 1935 roku samodzielne miasto, które w 1976 roku zostało przyłączone do Jeleniej Góry. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

                                     

2. Historia

Według legendy, tutejsze źródła miały zostać odkryte w 1175 przez księcia Bolesława Wysokiego w czasie pogoni za jeleniem podczas polowania. Zranione zwierzę wskoczyło do gorących źródeł, ozdrowiało, a książę miał wybudować w tym miejscu dworek myśliwski. W rzeczywistości miejscowość wzmiankowana została dopiero 18 marca 1281, kiedy to książę Bernard Lwówecki darował joannitom ze Strzegomia miejscowość Calidusfons Ciepłe źródła. W 1318 pojawiły się wzmianki o miejscowym kościele. Od połowy XIV wieku do 1945 roku Cieplice stanowiły własność rodziny Schaffgotschów, którzy od XVII wieku, to jest od spalenia się zamku Chojnik, posiadali w tutejszym pałacu wielokrotnie przebudowywanym główną rezydencję rodu. 9 lipca 1403 roku Gotsche Schoff II sprowadził tu z Krzeszowa cystersów i oddał im tutejszy klasztor, źródło ciepłej wody oraz mieszkańców. Już rok później utworzyli oni w Cieplicach szkołę. Cystersi gospodarzyli tu do sekularyzacji w roku 1810.

Od 1814 do Cieplic zaczęły docierać karetki pocztowe z Jeleniej Góry. W 1880 zastąpiły je dyliżanse. W 1891 dotarła tu linia kolejowa, a w 1897 – tramwaj.

W 1836 powstał teatr zdrojowy, w którym występowali zarówno artyści, jak i goście uzdrowiskowi, a nawet członkowie rodu Schaffgotschów. Z czasem teatr połączono z galerią, która od 1800 roku była miejscem spotkań i rozrywek kulturalno-towarzyskich.

W 1935 roku Cieplice uzyskały prawa miejskie. W 1941 włączono do nich Malinnik wówczas Herischdorf.

Od schyłku października 1944 do kwietnia 1945 w miejscowości znajdowała się filia obozu koncentracyjnego Groß-Rosen, stworzona dla obsługi fabryki Dorries-Füllner, wytwarzającej w tym okresie artylerię i pociski do niej. W obozie więziono około 700 Żydów, w większości węgierskich oraz polskich, z których zmarło ponad 300. Pozostałych więźniów skierowano w kwietniu 1945 r. do budowy kompleksu Riese w rejonie Gór Sowich.

W 1945 roku miasto zostało włączone do Polski, a pozostałych w nim mieszkańców wysiedlono do Niemiec. W 1946 roku wprowadzono urzędowo nazwę Cieplice Śląskie Zdrój, zastępując poprzednią niemiecką nazwę Bad Warmbrunn. Nazwa z dywizem Cieplice Śląskie-Zdrój została zatwierdzona urzędowo przez MSWiA.

2 lipca 1976 roku Cieplice zostały włączone do Jeleniej Góry.

28 maja 2013 władze Jeleniej Góry podpisały umowę z firmą Castellum, która za kwotę ponad 22 mln zł zobowiązała się do zakończenia rozpoczętej w III kwartale 2010 budowy Term Cieplickich – kompleksu basenów z gejzerami, dziką rzeką i zewnętrznym basenem. Kompleks ukończono w lutym 2014, a uroczyste otwarcie nastąpiło 24 marca 2014.

                                     

3. Zabytki

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • zespół pensjonatu, ul. Hirszfelda 15 / PCK 12, z lat 1890–1900
  • dom, ul. Grunwaldzka 31, z drugiej połowy XVIII w.
  • willa, obecnie szkoła, ul. Cieplicka 34 B, z trzeciej ćw. XIX w.
  • pawilon "Norweski” dawne Muzeum Przyrodnicze, w parku, ul. Wolności 268, z 1906 r.
  • kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela, z lat 1712–14, w końcu XVIII w., w początku XX w. Wnętrze utrzymane w stylu barokowym i rokokowym. Uwagę zwraca ołtarz główny z obrazem Michaela Willmanna, ambona z płaskorzeźbami oraz 5 kaplic z ołtarzami. W podziemiach krypta rodowa Schaffgotschów, na dziedzińcu renesansowe płyty nagrobne przedstawicieli radomierskiej linii tego rodu.
  • czworoboczna dzwonnica, z lat 1709–11
  • kościół pw. MB Nieustającej Pomocy, ul. Wolności 213, z końca XIX w.
  • pawilon zdrojowy, w parku Zdrojowym, z końca XVIII w.
  • szkoła rzemiosł artystycznych, ul. Cieplicka 34 A, z lat 1901–02
  • miasto – ośrodek historyczny, z XVII-XIX w.
  • pawilon spacerowy "Kursaal”, obecnie dom zdrojowy "Edward”, Park Zdrojowy 4, z połowy XIX w.
  • klasztor cystersów, ob. pijarów, ul. Cieplicka 9/11, z 1550 r., 1671 r., XIX/XX w., część stanowi ob. siedzibę Muzeum Przyrodniczego oraz Wirtualnego Muzeum Barokowych Fresków na Dolnym Śląsku. Odkryte w czasie remontu barokowe freski wykonane zostały przez lokalnych artystów i nawiązują do reguły zakonnej cystersów
  • pastorówka, z 1744 r., 1930 r.
  • oficyna
  • Park Zdrojowy → zespół pałacowy Schaffgotschów, pl. Piastowski 25/27
  • teatr zdrojowy, w parku Zdrojowym, powstały w 1836 z inicjatywy Schaffgotschów, obecnie Zdrojowy Teatr Animacji
  • pensjonat
  • kościół ewangelicki, z lat 1774–1779, z bogatym wyposażeniem rokokowym i organami
  • Park Norweski z 1906 r.
  • park
  • zespół pałacowy Schaffgotschów, pl. Piastowski 25/27, z XVIII w.
  • oficyna, z początku XIX w.
  • dawny hotel "Stadt Paris”, obecnie dom, pl. Piastowski 24, z 1870 r., na początku XX w.
  • dawny hotel "Pruski”, obecnie dom, pl. Piastowski 20, z 1817 r., po 1930 r.
  • młyn, obecnie dom mieszkalny, ul. Mieszka I 11, z 1783 r.
  • zajazd, ob. hotel "Śnieżka”, pl. Piastowski 28 d. 9, z 1750 r., XX w.
  • park, obecnie park Zdrojowy, z XVIII–XX w.
  • pałac, obecnie dom wczasowy, ul. Jagiellońska 2, z 1734 r., na początku XIX w.
  • pałac, z lat 1784–1809
  • dom, ul. Leśnicza 3, z k. XVIII w.
  • willa, ul. Juszczaka 5, z początku XX w.
  • dawny klasztorny dom kuracyjny "Długi Dom”, ul. Ściegiennego d. Kościelna 5–7, z lat 1689–1693, zbudowany przez cystersów na bazie wcześniejszej budowli z 1537, w 1810 przejęty przez Schaffgotschów i zamieniony na bibliotekę oraz ekspozycję zbiorów broni, sztuki, okazów przyrodniczych i mineralogicznych, po 1945 budynek administracyjny Uzdrowiska Cieplice. Jest to historycznie pierwszy budynek zdrojowy w Cieplicach. W podwórzu źródło "Marysieńka”, nakryte kopułą.
  • pensjonat, obecnie dom dziecka "Dąbrówka”, z 1890 r., 1910 r.
  • zespół pensjonatu, ul. Podgórzyńska 6
  • budynek mieszkalno-gospodarczy, z 1910 r.
  • park, XIX/XX w.
  • zakład leczniczy, ob. rozlewnia wód mineralnych, ul. Ściegiennego d. Traugutta, z drugiej połowy XVIII w., XIX w.
  • pijalnia wód "Marysieńka”, ul. Ściegiennego d. Traugutta, z XVIII w., 1814 r.


                                     

4. Uzdrowisko

W czasach nowożytnych osada stała się znana na Śląsku i poza nim dzięki występującym tu wodom leczniczym, osiągającym temperaturę do 86 stopni Celsjusza najwyższa w Polsce.

W uzdrowisku prowadzone jest leczenie uzdrowiskowe w następujących kierunkach: choroby ortopedyczno-urazowe, choroby układu nerwowego, choroby reumatologiczne, osteoporoza, choroby nerek i dróg moczowych, choroby oka i przydatków oka.

Uzdrowisko oferuje także leczenie okładami borowinowymi. Swoistą terapią są także spacery po okolicy i udział w bogatym życiu kulturalnym cieplickiego kurortu.

Na terenie uzdrowiska znajdują się: 4 szpitale uzdrowiskowe, 6 sanatoriów, 2 zakłady przyrodolecznicze, przychodnia uzdrowiskowa.

Występujące w Cieplicach źródła to:

  • słabozmineralizowane – mineralizacja
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →