Poprzednia

ⓘ X86




X86
                                     

ⓘ X86

x86 – typ architektur procesorów firmy Intel, należących do kategorii CISC, stosowany w komputerach PC, zapoczątkowany przez i wstecznie zgodny z 16-bitowym procesorem 8086, który z kolei wywodził się z 8-bitowego układu 8085. Nazwa architektury pochodzi od nazw pierwszych modeli z tego typu, których numery kończyły się liczbą 86.

                                     

1.1. Rozwój architektury Intel x86 x86-32 IA-32

Drugie stadium rozwoju typu zapoczątkował w 1985 procesor 80386, w którym dokonano rozszerzenia słowa do 32 bitów, unikając jednak konieczności natychmiastowej wymiany wszystkich komputerów poprzez zachowanie trybów zgodności z poprzednimi rozwiązaniami. Tak zmodyfikowaną architekturę model programowy x86 oznacza się zazwyczaj symbolem IA-32 od Intel Architecture 32 bit lub x86-32.

Model ten z czasem został rozszerzony o nowe technologie, głównie wspierające zastosowania multimedialne, takie jak MMX czy SSE. Procesory oparte na tym modelu do dziś stanowią większość procesorów używanych w komputerach na świecie.

                                     

1.2. Rozwój architektury Intel x86 x86-64 AMD64

Trzecim stadium rozwoju procesorów wywodzących się z architektury x86 są procesory 64-bitowe. Architekturę model programowy takich procesorów, ze względu na wciąż zachowywaną wsteczną kompatybilność z pierwowzorami o architekturze x86, oznacza się symbolem x86-64. Rozwiązanie to zostało wprowadzone jednak przez firmę AMD, a dopiero później zaadaptowane przez Intela jako Intel 64 wcześniej EM64T.

Zaznaczyć należy, że procesory o architekturze IA-64 nie należą do typu x86.

                                     

2. Technologie

  • HT – technologia wielowątkowości współbieżnej
  • MMX – rozszerzenie architektury 80386 wykorzystujące rejestry koprocesora dla instrukcji SIMD, pierwsza istotna zmiana z punktu widzenia software od pojawienia się 80386, stosowany w układach Pentium MMX i późniejszych
  • 3DNow! – zaproponowane przez AMD rozszerzenie MMX, stosowane i rozwijane konsekwentnie w procesorach od K6 w górę
  • SSE, SSE2, SSE3 – rozszerzenie MMX, nowe rejestry dla instrukcji SIMD, wprowadzane sukcesywnie wraz z rozwojem linii Pentium II i III
                                     

3.1. Przedstawiciele Procesory produkowane przez firmę Intel

  • i586
  • Pentium OverDrive do płyt 486
  • 8086 i 8088
  • 80286 wersje do 25 MHz, pierwotnie 8 MHz w PC AT
  • 80386 później nazwany 80386DX i 80386SX Intel 33 MHz, konkurenci do 40 MHz, obecnie także wersje przemysłowe 80386ZX do 300 MHz jako kontrolery jednoukładowe
  • Pentium MMX do 233 MHz i 266 MHz w wersji Mobile
  • i486 później nazywany i486DX i 486SX oraz układy i486DX2 i iDX4
  • 80186 i 80188, rzadko stosowane w komputerach osobistych, kilka nowych instrukcji, generalnie brak większych różnic programowych w stosunku do 8086)
  • Pentium
  • Pentium Pro
  • Pentium II
  • Celeron tańsze wersje procesorów Intela
  • Pentium III
  • i686
  • Xeon serwerowe wersje procesorów
  • Xeon wersje serwerowe
  • Pentium 4
  • Układy Pentium D 4 Dual Core wyposażone w x86-64
  • Układy Pentium 4 D, Pentium 4 EE i Xeon wyposażone w x86-64
  • Pentium 4 EE – Extreme Edition wersje z cache L3, ze zwiększonym cache L2 lub innymi usprawnieniami – dla najbardziej wymagających użytkowników


                                     

3.2. Przedstawiciele Procesory produkowane przez firmę AMD

  • AMD 80386 SX/DX/SE/DE w tym wersje 40 MHz
  • Idealnie wierne kopie układów x86, aż do i486 włącznie
  • AMD 80486 SX/DX/DE2/DX2/DX4 w tym wersje pracujące do 50/150 MHz i 40/160 MHz
  • K5
  • AMD Am5x86
  • AMD K5
  • AMD K6-2
  • AMD K6-III
  • AMD K6
  • K6
  • AMD K6-III+
  • AMD K6-2+
  • K7
  • Athlon XP
  • Sempron
  • Athlon
  • Duron
  • Opteron
  • Athlon 64
  • Athlon X2
  • Athlon 64 FX
  • Athlon 64 X2
  • Sempron
  • K8
  • K10
  • Phenom
  • Ryzen
  • Zen
  • Ryzen Threadripper
  • Epyc
  • Athlon
                                     

3.3. Przedstawiciele Obecnie

  • mogący emulować x86, ogólnego przeznaczenia – Эльбрус-4С
  • x86 – np. Эльбрус-8С
  • Procesory Elbrus
  • KX-7000 ze zintegrowanym GPU zapewniającym rozdzielczość do 4096 × 2304 pikseli przy 60 Hz przez DisplayPort lub HDMI. Wszystkie chipy VIA Zhaoxin mają być wolne od Meltdown i Spectre.
  • specjalizowane do zastosowań bez użycia chłodzenia aktywnego np. VIA QuadCore E-Series
  • Procesory VIA
  • Zhaoxin

ZhaoxinShanghai Zhaoxin Semiconductor Co., Ltd. 兆芯, Zhào xīn) en to chiński producent procesorów, produkujący procesory na podstawie licencji spółki utworzonej przez firmę VIA i administracji Szanghaju. Procesory są wspierane w Linuxie od jądra w wersji 5.3.

                                     

3.4. Przedstawiciele Historyczne

  • Układy zgodne z 386 i 486, w tym wersja 486DLC dla komputerów 386
  • Cyrix MII
  • Firmy Cyrix
  • Cyrix 6x86
  • Cyrix 5x86
  • Media GX
  • C3
  • Nano
  • Firmy VIA
  • C7
  • mP6
  • Firmy Rise Technology
  • Firmy NEC
  • V30
  • V20
  • Firmy IBM
  • Procesory typu 386 i 486 w tym wersje SLV dla notebooków oraz na licencji Cyrixa – odpowiedniki Cyrix 6x86
  • Procesory piątej generacji, programowo zgodne z i386, sprzedawane jako Nx 5x86
  • Firmy NexGen
  • Seria układów UMC U5 szybsze klony 486SX
  • Firmy UMC
  • Firmy IDT
  • IDT WinChip
  • 80286 wersje do 25 MHz
  • Siemens i Harris
                                     

4. Porównanie z różnymi architekturami

68000

Wg. Volkera Werticha, autora między innymi słynnej gry The Settlers, procesory x86 były dużo słabsze niż seria 68K. Zamiast 16 rejestrów było ich zaledwie kilka. Było bardzo mało rozkazów, co sprawiało, że kodowanie na x86 w porównaniu do Amigi było koszmaremautor przeniósł m.in. grę z Amigi na zgodne z IBM PC. Wersja na Amigę bez problemu wówczas obsługiwała 8000 osadników bez zwolnień w prędkości gry, mimo wymagania zaledwie 68000, jako procesora.

Użytkownicy również szukali:

windows x86 co to znaczy, x64 czy x86 jak sprawdzić,

...
...
...