Poprzednia

ⓘ Budynek Dyrekcji Kolei w Bydgoszczy




Budynek Dyrekcji Kolei w Bydgoszczy
                                     

ⓘ Budynek Dyrekcji Kolei w Bydgoszczy

Budynek dyrekcji kolei zbudowany jest w stylu historyzmu, w odmianie neorenesansu nawiązującej do manieryzmu niderlandzkiego, z wieżą i dekoracyjnymi szczytami.

Gmach zbudowano na planie wydłużonego prostokąta o wymiarach 94 × 63 m, z czterema ryzalitami w skrzydłach i środkowym od frontu oraz trzema wewnętrznymi dziedzińcami: dwoma większymi kwadratowymi i jednym mniejszym prostokątnym. Korpus nakryty jest wysokimi dachami dwuspadowymi, w ryzalitach zastosowano dachy namiotowe, a w ryzalicie od frontu dwie wieże, zwieńczone hełmami. Elewacja frontowa zdobiona jest detalem kamieniarskim. Szczególnie bogato dekorowany jest portal na osi ryzalitu frontowego.

Gmach posiada piwnice i trzy kondygnacje oraz obszerne, dwupoziomowe poddasze. W budynku zaprojektowano 176 pokoi oraz salę prezydialną o wymiarach 14x8.9 m i wysokości 8.2 m. Posiada ona bogaty wystrój składający się z motywów architektonicznych, malowideł, sztukaterii i rzeźb pochodzących z atelier Otto H. Trennerta. Głównym materiałem budulcowym ścian jest cegła łączona zaprawą wapienno-cementową i oblicowana z zewnątrz czerwoną cegłą licówką. Powierzchnie ścian zewnętrznych urozmaicone są fryzami z żółtej cegły klinkierowej i zielonej, glazurowanej, a boniowanie naroży budynku, gzymsy, portale, ościeża i węgary wykonane są z piaskowca. W ryzalitach bocznych i środkowym znajdują się wejścia do budynku. Każde z nich ujęte jest w bogato zdobiony portal. Cegła oraz piaskowiec służący do oblicowania ścian sprowadzono z Dolnego Śląska.

Zachowana jest pierwotna stolarka okienna o zróżnicowanych formach, z najbardziej dekoracyjnymi oknami sali obrad okna w ryzalicie środkowym, przechodzącymi przez dwie kondygnacje. Wszystkie zryzalitowane części budynku zwieńczone są podobnymi w formie szczytami, przy czym najbardziej rozbudowany jest szczyt ryzalitu środkowego. Flankują go dwie wysokie wieże o baniastych hełmach z ośmiokątnymi latarniami.

Dachy, wsparte na drewnianej konstrukcji, pierwotnie zostały przykryte angielską dachówką, obecnie pokryte są arkuszami blachy ocynkowanej. Połacie dachów urozmaicone są lukarnami z ostrosłupowymi daszkami oraz trójkątnymi świetlikami.

Obok głównego gmachu, przy ul. Królowej Jadwigi znajduje się kolejny budynek, w którym powtórzono stylistykę budynku głównego, upraszczając ją jednak i ograniczając się tylko do pewnych elementów. Przebudowy tego obiektu pozbawiły go stromych dachów i szczytów. W latach 2009-2010 wykonano remont, który obejmował m.in. odtworzenie kształtu spadzistego dachu.

Po oddaniu budynku do użytku w 1889 znajdowały się w nim następujące pomieszczenia:

  • na parterze – kasa główna, oddział techniczny, biuro taryfowe i biuro reklamacji;
  • na II piętrze – izba planowania, oraz biura techniczne, statystyczne i materiałowe.
  • na I piętrze – wydział personalny, kancelaria, sekretariat, biblioteka, kontrola ruchu, miejsce registratury i kalkulacji;
  • w piwnicy – dwa mieszkania dla woźnych, oddział druków i oddział kontroli;

Pośrodku budynku, na I piętrze, nad hallem wejściowym znajdowała się reprezentacyjna sala posiedzeń z 3 wielkimi oknami.

Dzisiaj wnętrze budynku tylko częściowo zachowało pierwotny charakter, głównie poprzez niezmienny układ trójprzęsłowego holu, korytarzy ze sklepieniami krzyżowymi, i reprezentacyjną klatkę schodową z oknami wypełnionymi szkłem z trawionymi motywami herbów Gdańska i Poznania. Reprezentacyjną rolę nadal zachowuje obszerna sala posiedzeń obudowana ozdobną boazerią biegnącą do wysokości ok. 2 m, zwieńczoną zdobionym gzymsem. Do sali prowadzą masywne portale z motywami konsolek, rautów i herm.