Poprzednia

ⓘ Dzielnica Cesarska w Poznaniu




Dzielnica Cesarska w Poznaniu
                                     

ⓘ Dzielnica Cesarska w Poznaniu

Dzielnica Cesarska w Poznaniu – ogólna nazwa zespołu reprezentacyjnych zabudowań w Poznaniu, projektowanych przez wybitnych architektów europejskich, znajdujących się w zachodniej części ścisłego centrum miasta, w stylach historycznych. W 2008 uznana została przez prezydenta RP, w ramach historycznego zespołu miasta Poznania, jako pomnik historii.

                                     

1. Historia

Dzielnica powstała w miejscu likwidowanych obwarowań Twierdzy Poznań, na ich zachodnim odcinku, zwłaszcza w szeroko rozumianym rejonie Bramy Berlińskiej. Genezą jej powstania była konieczność poprawy rozwoju przestrzennego miasta, hamowanego jak dotąd poprzez istnienie obwarowań. Kluczowa narada w tej sprawie odbyła się 21 maja 1898, a udział w niej wziął m.in. pruski minister oświecenia Robert Bosse i minister spraw wewnętrznych Erhard von der Recke. Poznań należał wówczas do miast o wyjątkowo niekorzystnej strukturze zabudowy – aż 10% ludności mieszkało stłoczone w suterenach. Nie wpływało to korzystnie na chęć osiedlania się tutaj przez państwowy korpus urzędniczy.

Pierwszy plan rozwoju budownictwa monumentalnego na tym terenie powstał w 1890 radca budowlany Heinrich Grüder. Następną wersję, w 1903 sporządził Joseph Stübben. W 1904 cesarz Wilhelm II Hohenzollern powołał Królewską Komisję Rozbudowy Poznania, która zajęła się realizacją planów. 20 sierpnia 1910 miasto zyskało tytuł Rezydencjonalnego Miasta Poznań, w tym też dniu uroczyście poświęcono Zamek Cesarski.

Według Jana Skuratowicza celem stworzenia zespołu architektonicznego w takiej monumentalnej formie było ukształtowanie syntetycznej praniemieckiej wizytówki nowej stolicy germańskiego wschodu. Wszystkie elementy programu podporządkowano idei der Hebung podniesienia miasta na wyższy poziom.

                                     

2. Zabudowa oryginalna

Na Dzielnicę Cesarską składają się przede wszystkim następujące zabudowania od północy:

  • Ziemstwo Kredytowe Posener Landschaft i Dyrekcja Poczty Oberpostdirektion, 1910, architekt Franz Schwechten,
  • Park Adama Mickiewicza,
  • Collegium Minus dawna Akademia Królewska, 1905-1910, architekt Edward Fürstenau,
  • Akademia Muzyczna dawny Dom Ewangelicki – Evangelisches Vereinhaus, 1907-1908, architekt Johannes z Charlottenburga,
  • Teatr Wielki, 1910, architekt Max Littmann – wzorowany na Villi Rotonda w Vicenzie,
  • Instytut Higieny, 1912, architekt Fritz Teubner,
  • Plac Adama Mickiewicza,
  • Zamek Cesarski wraz z Ogrodem Zamkowym, 1905-1910, architekt Franz Schwechten,
  • Willa Adolfa Landsberga, 1911, architekt Hans Uhl, sztukaterie Martin Samter,
  • Collegium Maius dawna Komisja Kolonizacyjna, 1908-1910, radca budowlany Delius,
  • Park Karola Marcinkowskiego.
  • Park Henryka Wieniawskiego,
  • Niemiecki Bank Listów Zastawnych późniejsze ZETO, 1912-1914, architekci August Raeder i Otto Meister,
  • Collegium Iuridicum dawny Bank Spółek Raiffeisena, 1907, projekt berlińska firma Hartmann & Schlenzig,
                                     

3. Zabudowa późniejsza

W okresie późniejszym przed i po II wojnie światowej zabudowę dzielnicy reprezentacyjnymi gmachami i budowlami kontynuowano. Powstały m.in. od północy:

  • Ławeczka Józefa Kostrzewskiego, 2012.
  • rzeźba Obszar obrazów efemerycznych, 2009, Jan Berdyszak,
  • Uniwersytet Ekonomiczny, 1929-1932, architekt Adam Ballenstaedt,
  • pomnik Edwarda Taylora i Zbigniewa Zakrzewskiego, 2009, 2010, Wiesław Koronowski,
  • Pomnik Adama Mickiewicza, 1960, architekci Bazyli Wojtowicz i Czesław Woźniak,
  • Pomnik Katyński, 1999, Robert Sobociński,
  • buk czerwony Fryderyk Chopin, posadzony w dwusetną rocznicę urodzin muzyka w lutym 2010, z inicjatywy miasta, województwa i Filharmonii Poznańskiej,
  • Ławeczka Heliodora Święcickiego, 2010,
  • gmach NOT, 1960-1963, architekci Henryk Jarosz, Jerzy Liśniewicz i Jan Wellenger,
  • Pomnik Ofiar Czerwca 1956, 1981, wcześniej pomnik Ottona Bismarcka i Pomnik Najświętszego Serca Pana Jezusa,
  • pomnik Ignacego Jana Paderewskiego, 2015, Rafał Nowak,
  • Pomnik kryptologów, 2007, Grażyna i Mariusz Kozakiewicze,
  • Aula Nova, 2006, architekt Jerzy Gurawski,
  • Biblioteka Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej UAM, 2009, architekt Jacek Bułat z zespołem,

Kontynuacją zabudowy Dzielnicy Cesarskiej w kierunku południowym jest dalszy pas gmachów reprezentacyjnych wzdłuż Alei Niepodległości, ul. Towarowej i Parku Marcinkowskiego, m.in. Dyrekcja Kolei w Poznaniu, Collegium Novum czy wysokościowiec Delta.



                                     

4. Kontekst

Zabudowa Dzielnicy Cesarskiej stała się dla mieszkańców Poznania w początku XX wieku wymarzonym miejscem spacerów i rekreacji – wcześniej miasto "okute” umocnieniami twierdzy nie miało podobnych terenów o wysokim standardzie. Jakość architektury, którą zabudowano ten teren postawiło natomiast Poznań w gronie zaplanowanych z rozmachem miast europejskich tamtego okresu.

Użytkownicy również szukali:

poznań blog,

...
...
...