Poprzednia

ⓘ Grupa Lotos




Grupa Lotos
                                     

ⓘ Grupa Lotos

Grupa Lotos S.A. – polskie przedsiębiorstwo stanowiące jednostkę dominującą dla grupy kapitałowej skupiającej kilkanaście spółek produkcyjnych, handlowych oraz usługowych, głównie z branży poszukiwań, wydobycia oraz przetwórstwa ropy naftowej i dystrybucji produktów ropopochodnych. Najważniejszą jej częścią jest rafineria ropy naftowej zlokalizowana w Gdańsku-Rudnikach, nad Martwą Wisłą – jest to największe przedsiębiorstwo na Pomorzu i druga pod względem przerobu rafineria w Polsce. Spółką matką grupy kapitałowej jest spółka Grupa Lotos S.A., co powoduje, że dla uniknięcia nieporozumień używa się czasem nazw Grupa Lotos S.A. i Grupa Kapitałowa Lotos.

Od 2005 spółka publiczna notowana na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Głównym akcjonariuszem przedsiębiorstwa jest Skarb Państwa 53.19%. Od 2005 znajduje się w indeksie WIG20, od 2009 w Respect Index.

W 2012 r. spółka zajęła drugie miejsca w rankingach: dziennika "Rzeczpospolita” i tygodnika "Polityka”, a także szóste miejsce w rankingu Coface wśród 500. największych firm Europy Środkowo-Wschodniej. Ogólne przychody przedsiębiorstwa w roku 2012 przekroczyły 33.5 mld złotych, przychody ze sprzedaży wyniosły ponad 33.1 mld złotych. W roku 2014 spółka zanotowała prawie 1.5 mld złotych straty, czego główną przyczyną był duży spadek cen ropy w IV kwartale tego roku.

Rafineria zmieniała kilkakrotnie nazwę. Została utworzona jako Rafineria Nafty Gdańsk początkowo z dodatkiem w budowie, następnie zmieniła nazwę na Gdańskie Zakłady Rafineryjne. Do 2003 zakład działał pod nazwą Rafineria Gdańska S.A., a od czerwca 2003 Grupa Lotos S.A., do której zostały przyłączone rafinerie południowe: Czechowice, Jasło i Glimar w Gorlicach oraz Petrobaltic – spółka zajmująca się poszukiwaniem i wydobyciem ropy naftowej.

Na początku 2018 roku rozpoczął się proces fuzji Grupy Lotos z PKN Orlen.

                                     

1.1. Historia Kalendarium

  • 5 maja – decyzja Prezydium Rady Ministrów nr 47/71 o budowie rafinerii w Gdańsku
  • 1971
  • 17 kwietnia – pierwszy wpis w dzienniku budowy, czyli początek budowy rafinerii
  • 1 marca – powołanie przedsiębiorstwa Rafineria Nafty "Gdańsk” w budowie
  • 1972
  • 1975
  • 22 lipca – pierwsza dostawa ropy Zakum z ZEA do Portu Północnego tankowcem Kasprowy Wierch
  • 12 grudnia – pierwsze produkty rafinerii – najpierw benzyna, a kilka godzin później nafta i oleje napędowe
  • 1976
  • 1 lipca – zmiana nazwy zakładu na Gdańskie Zakłady Rafineryjne
  • 1977
  • październik – ruszyła produkcja olejów silnikowych
  • 1980
  • czerwiec – uruchomienie produkcji paliwa lotniczego
  • uruchomienie produkcji asfaltów przemysłowych
  • uruchomienie produkcji paliwa lotniczego JET A1
  • 1988
  • 1990
  • sierpień – uruchomienie produkcji oleju mineralnego Lotos, od którego powstała później nazwa całej Grupy Kapitałowej
  • 18 września – Gdańskie Zakłady Rafineryjne stały się spółką akcyjną o nazwie Rafineria Gdańska S.A.
  • 1991
  • 1992
  • kwiecień – uruchomienie pierwszej własnej stacji paliw w Redzie
  • 1996
  • wprowadzenie Systemu Zapewnienia Jakości i otrzymanie certyfikatu ISO 9002
  • zwiększenie mocy przerobowych rafinerii z 2.8 do 3.5 mln ton ropy rocznie
  • 1997
  • 1999
  • 16 grudnia – wdrożenie systemu zarządzania środowiskiem ISO 14001
  • zwiększenie zdolności przerobowych rafinerii z 3.5 do 4.5 mln ton ropy rocznie
  • czerwiec – rozpoczęcie działalności spółki Lotos Serwis
  • styczeń – rozpoczęcie działalności spółek Lotos Oil i Lotos Kolej
  • 3 maja – ugaszenie pożaru zbiornika benzyny. Spłonęło 19 tysięcy metrów sześciennych 19 mln lbenzyny bezołowiowej. Zginęły 3 osoby, a straty wyniosły ponad 12 mln zł. Akcja strażaków trwała kilkanaście godzin i wymagała tzw. ataku pianowego, czyli pokrycia płonącego zbiornika ogromną ilością piany.
  • lipiec – rozpoczęcie działalności spółki Lotos Lab
  • 2003
  • 2 czerwca – zmiana nazwy firmy na Grupa Lotos S.A.
  • marzec – uzyskanie certyfikatu Zintegrowanego Systemu Zarządzania
  • czerwiec – otwarcie w gdańskiej marinie pierwszej pływającej stacji Lotos
  • marzec – rozpoczęcie działalności spółki Lotos Straż
  • 2004
  • kwiecień – rozpoczęcie działalności spółki Lotos Asfalt
  • grudzień – przejęcie stacji Esso i Slovnaftu w Polsce
  • luty – Rząd RP zaakceptował zakup przez Grupę Lotos akcji trzech rafinerii południowych i Petrobalticu
  • maj – zwiększenie zdolności przerobowych rafinerii z 4.5 do 6 mln ton ropy rocznie
  • wrzesień – dołączenie Grupy Lotos do indeksu WIG20
  • 9 czerwca – debiut Grupy Lotos na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie
  • 2005
  • styczeń – powstanie spółek Lotos Czechowice i Lotos Jasło;
  • 2006
  • 9 sierpnia – oficjalne rozpoczęcie rozbudowy rafinerii w ramach Programu 10+ wcześniej nazywanego Program Kompleksowego Rozwoju Technicznego
  • 2007
  • wrzesień – powstanie spółki poszukiwawczo-wydobywczej Lotos Exploration and Production Norge AS
  • październik – wprowadzenie na rynek paliw premium Lotos Dynamic
  • czerwiec – ogłoszenie Strategii Społecznej Odpowiedzialności Grupy Lotos i wydanie pierwszego Raportu CSR
  • luty – uruchomienie programu premiowego Lotos Navigator
  • 2008
  • maj – otwarcie fabryki biokomponentu FAME w Czechowicach-Dziedzicach
  • 2009
  • czerwiec – otwarcie przez Lotos Tank bazy paliwowej w gdańskim porcie lotniczym im. Lecha Wałęsy; otwarcie przez Lotos Asfalt fabryki pap w Jaśle
  • luty – zwiększenie zdolności przerobowych rafinerii z 6 do 10.5 mln ton ropy rocznie
  • 2010
  • 28 marca – zakończenie budowy Programu 10+
  • styczeń – przejęcie litewskiej spółki wydobywczej AB Geonafta;
  • 13 lipca – otwarcie pierwszych stacji paliw segmentu ekonomicznego Lotos Optima
  • 2011
  • listopad – przejęcie pełnej kontroli nad litewską spółką wydobywcza Manifoldas
  • wrzesień – całkowite przejście gdańskiej rafinerii na zasilanie gazem ziemnym
  • grudzień – wejście Lotos Tank na Lotnisko Chopina w Warszawie
  • 12 lipca – uruchomienie w gdańskiej rafinerii instalacji do produkcji ksylenów
  • 2012
  • 27 lutego – podpisanie listu intencyjnego, rozpoczynającego proces fuzji z PKN Orlen
  • 2018
                                     

1.2. Historia Nazwa

Od 1973 zakład nazywał się Rafineria Nafty "Gdańsk”. W 1976 nazwę zmieniono na Gdańskie Zakłady Rafineryjne. 1 października 1991 Gdańskie Zakłady Rafineryjne stały się spółką akcyjną o nazwie Rafineria Gdańska S.A. 2 czerwca 2003 nastąpiła zmiana nazwy firmy na Grupa Lotos S.A. marketingowo wyraz Lotos zazwyczaj zapisywany jest wielkimi literami.

                                     

1.3. Historia Lokalizacja

Decyzja podjęta w latach 70. XX wieku o lokalizacji rafinerii w Gdańsku, czy szerzej w Trójmieście, opierała się na założeniu, że w tym regionie nastąpi wzrost zapotrzebowania na produkty naftowe. Uznano również, że z tego miejsca będzie można tanio transportować produkty naftowe po kraju. Brano pod uwagę także zalety związane z dostępem do morza. Analizy z końca lat 60. dotyczące lokalizacji zakładu wskazywały na pięć możliwych wariantów.

W czerwcu 1971 Wojewódzka Rada Narodowa w Gdańsku wskazała dwie lokalizacje rafinerii. Ministerstwo Przemysłu Chemicznego wspólnie z Komisją Planowania przy Radzie wybrały ostatecznie Płonię Małą – teren na wschód od Gdańska, między Martwą Wisłą a kanałem Rozwójki. Lokalizacja miała swoje zalety. Bliskość Martwej Wisły i Motławy zapewniały rafinerii odpowiednie zasoby wody. Zakład miał możliwość połączenia z Portem Północnym, z uwagi na stosunkowo niewielką odległość około 7 km w linii prostej. Za atut uznać można było także pobliską istniejącą infrastrukturę miejską, drogową i kolejową, tutejsze wyższe uczelnie.

Obecnie główny zakład produkcyjny Grupy Lotos S.A. znajduje się granicach administracyjnych miasta Gdańska. W międzyczasie doszło do przyłączenia zakładów w Jaśle, Czechowicach-Dziedzicach oraz Gargždai Litwa.



                                     

2.1. Działalność Struktura własnościowa

Ważną datą w historii rafinerii gdańskiej było przekształcenie przedsiębiorstwa w spółkę akcyjną. Po jej utworzeniu 1 października 1991 wszystkie akcje należały do polskiego Skarbu Państwa. W drugiej połowie lat 90., aby zarządzać procesem restrukturyzacji w przemyśle naftowym rząd powołał spółkę o nazwie Nafta Polska. Zdecydowano wówczas, że trafi do niej 75% akcji Rafinerii Gdańskiej. W wyniku transakcji rafineria w Gdańsku utraciła status jednoosobowej spółki Skarbu Państwa, ale pozostała w rękach rządu. W 1998 rząd zgodził się na bezpłatne przekazanie 14.98% akcji pracownikom i emerytom Rafinerii Gdańskiej S.A. Przekształcenie rafinerii w spółkę akcyjną i przekazanie części akcji pracownikom nie oznaczało pełnej prywatyzacji. Skarb Państwa – głównie przez państwową spółkę Nafta Polska – zachował większość akcji, co oznaczało, że rząd nadal ma decydujący wpływ na zakład. W latach 90. kolejne rządy wracały do kwestii pełnej prywatyzacji. Bardzo zaawansowane działania podjęto w 1998 i 2003. Prywatyzacja tak dużej firmy, która dodatkowo stanowi znaczący element systemu bezpieczeństwa energetycznego Polski, nie była łatwym zadaniem. Kluczowym wydarzeniem dla spółki było wejście na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie. W marcu 2002 rząd zaaprobował sprzedaż akcji spółki i tym samym podwyższenie jej kapitału w drodze oferty publicznej. Skarb Państwa zachował jednak pełną kontrolę nad firmą. Dzień debiutu na warszawskim parkiecie nadszedł 9 czerwca 2005. Wejście na giełdę przyniosło znaczne korzyści. Grupa Lotos uzyskała z oferty ponad miliard złotych. Zdobyte pieniądze przeznaczyła między innymi na zakup akcji pakietów większościowych rafinerii południowych oraz Petrobalticu, choć większość środków przeznaczono na cele rozwojowe. Rosła kapitalizacja firmy. Do połowy 2011 zwiększyła się do niemal 6 mld zł. Lata 2003–2010 to okres budowy nowej Grupy Kapitałowej Lotos wokół jej zakładu produkcyjnego w Gdańsku i jego konsolidacji z rafineriami na południu kraju oraz spółką poszukiwawczo-wydobywczą Petrobaltic. W lipcu 2009 Nafta Polska przekazała z powrotem akcje Grupy Lotos do Skarbu Państwa. Ostatnim etapem zmian własnościowych była sprzedaż kolejnych 10.8% wszystkich akcji spółki na giełdzie przez Skarb Państwa, który pozostawił sobie 53.19% akcji.

                                     

2.2. Działalność Struktura organizacyjna

W obecnej chwili w skład grupy kapitałowej Lotos wchodzą następujące spółki:

  • Lotos-Air BP Polska Sp. z o.o. – przedmiotem działalności Lotos-Air BP Polska jest sprzedaż paliwa lotniczego Jet-A1 oraz tankowanie paliwem lotniczym statków powietrznych w: Porcie Lotniczym im. Lecha Wałęsy w Gdańsku, Międzynarodowym Porcie Lotniczym im. Fryderyka Chopina w Warszawie, Międzynarodowym Porcie Lotniczym Katowice w Pyrzowicach, Porcie Lotniczym w Lublinie oraz w Porcie Lotniczym Ławica im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu.
  • Lotos Paliwa Sp. z o.o założona w 1996 roku spółka Lotos Paliwa zarządza siecią ponad 400 stacji paliw w całym kraju
  • Lotos Exploration & Production Norge AS – Działalność w dziedzinie poszukiwań i wydobycia węglowodorów na norweskim szelfie kontynentalnym
  • Lotos Petrobaltic S.A. – główną działalnością jest poszukiwanie oraz wydobycie węglowodorów
  • Lotos Terminale S.A. – spółka pełni funkcję ośrodka biznesowego zajmującego się profesjonalną działalnością związaną z magazynowaniem i dystrybucją paliw na terenie całego kraju.
  • Lotos Straż Sp. z o.o. – jednostka ochrony przeciwpożarowej, świadcząca usługi na terenie Grupy Lotos
  • Lotos Lab Sp. z o.o. – świadczy usługi w zakresie badań produktów naftowych, wód, ścieków oraz środowiska pracy
  • Lotos Asfalt Sp. z o.o. – utworzona w 2004 roku spółka specjalizująca się w produkcji i handlu asfaltami oraz emulsjami drogowymi
  • Lotos Kolej Sp. z o.o. – podstawowym jej zadaniem jest kompleksowa obsługa kolejowa spółek wchodzących w skład Grupy Lotos oraz wykonywanie usług transportowych, taborowych dla klientów zewnętrznych
  • Lotos Infrastruktura S.A. – spółka została przekształcona z Rafinerii Jasło i w obecnej formie prawnej funkcjonuje od 1996 roku
  • Grupa Lotos S.A. – koncern naftowy zajmujący się wydobyciem i przerobem ropy naftowej oraz sprzedażą hurtową i detaliczną produktów naftowych
  • Lotos Oil Sp. z o.o. – produkcja i dystrybucja środków smarnych: olejów samochodowych, przemysłowych i smarów, olejów bazowych, a także kosmetyków i chemii samochodowej
  • Lotos Serwis Sp. z o.o. – realizowanie usług z zakresu utrzymania ruchu, obsługi urządzeń i instalacji, wykonawstwa remontów oraz diagnostyczno-pomiarowych
  • Lotos Ochrona Sp. z o.o. – spółka świadczy usługi w zakresie ochrony osób i mienia na rzecz Grupy Lotos i spółek zależnych w zakresie przestrzegania wymogów bezpieczeństwa na powierzonym terenie
  • AB Lotos Geonafta – głównym przedmiotem działalności AB Lotos Geonafta są poszukiwania, wydobycie oraz produkcja ropy naftowej. Spółka jest obecnie liderem rynku produkcji ropy na Litwie.
                                     

2.3. Działalność Program 10+

Program 10+ to strategiczne zadanie inwestycyjne realizowane przez Grupę Lotos w ramach rozwoju należącej do koncernu rafinerii w Gdańsku. Programu 10+ zakończono w marcu 2011 r., a związane z nim wydatki inwestycyjne zamknęły się w kwocie 1.428 mld euro. Pod względem skali i wartości było to największe przedsięwzięcie realizowane w polskiej gospodarce w latach 2000–2010.

W ramach Programu 10+ w rafinerii w Gdańsku powstał szereg nowych zaawansowanych technologicznie instalacji.

Wybrane korzyści Programu 10+:

  • wzmocnienie pozycji Grupy Lotos na hurtowym i detalicznym rynku paliw 2006: 26.5%, 2011: 33.5%
  • w dobie kryzysu lat 2008–2009 był największym placem budowy w kraju i zapewniał pracę ok. 3500 zewnętrznych pracowników,
  • zwiększenie nominalnych mocy przerobowych rafinerii w Gdańsku o 75% i pogłębienie przerobu surowca o 23%,
  • zwiększenie uzysku produktów wysokomarżowych – zwłaszcza oleju napędowego i paliwa lotniczego wzrost z 2.5 do 5.5 mln t/r, dzięki czemu zwiększyła się konkurencyjność gdańskiej rafinerii w Europie,
  • możliwość przerobu różnorodnych gatunków ropy naftowej, dzięki budowie nowego zintegrowanego ciągu instalacji destylacji ropy naftowej, co przekłada się na zwiększenie konkurencyjności spółki,
  • wprowadzone wysokie standardy BHP przełożyły się na znaczne zmniejszenie liczby wypadków, których wskaźnik był niższy nawet niż średnia dla placów budowy w Europie Zachodniej uważanej powszechnie za dość bezpieczne – wskaźnik LTIF ang. Lost-Time Injury Frequency 1.76, przy założeniu
  • wzrost przychodów koncernu jeszcze w okresie realizacji inwestycji, wzrost przychodów 2006: 12.8 mld zł, 2011: 29.2 mld zł