Poprzednia

ⓘ Obwód twerski




Obwód twerski
                                     

ⓘ Obwód twerski

W obwodzie panuje klimat umiarkowany ciepły, o charakterze kontynentalnym. Zima jest dość chłodna – średnia temperatura stycznia to ok. −9 do −17 °C, lecz niezbyt długa, zaś lato – długie i ciepłe; średnia temperatura lipca to +17 do +18.5 °C. W stolicy regionu – Twerze – temperatury te mają wielkości odpowiednio: −9.6 °C i +18.2 °C.

W obwodzie notuje się dość wysoki poziom opadów ok. 650 mm, głównie w postaci deszczu, którego największe nasilenie przypada na przełom lipca i sierpnia. W Twerze spada średnio 593 mm/rok.

                                     

1. Historia

Badania archeologiczne wykazały, że w miejscu dzisiejszej stolicy regionu już w IX-X w. istniała niewielka osada. Twierdza w Twerze została wzniesiona najprawdopodobniej w latach 1130–1140, w trakcie wojny Rusi rostowsko-suzdalskiej z Księstwem Nowogrodzkim. Z kolei inne źródła jako datę powstania Tweru podają 1181. Niezależnie od daty powstania pod koniec XII w. Twer był niewielką twierdzą na zachodniej rubieży Rusi Suzdalskiej, a okoliczne ziemie podlegały temu właśnie państwu. Około 1220 region twerski wchodził w skład udzielnego księstwa perejasławskiego. Po zniszczeniu miasta przez Tatarów w 1238 gród odbudowano na przeciwnym brzegu rzeki.

Podział dzielnicowy Rusi spowodował, iż region twerski stał się niezależnym państwem Księstwo twerskie. Stało się tak za panowania brata Aleksandra Newskiego – Jarosława Jarosławicza.

Księstwo twerskie przez pewien czas było jednym z ważniejszych na Rusi. Sprzyjało temu korzystne położenie samego miasta – na szlaku łączącym Nowogród Wielki z północno-wschodnimi terenami Rusi. Drugim ważnym czynnikiem powodującym wzrost znaczenia kraju była polityka władców Złotej Ordy której podlegało Księstwo twerskie; polityka ta polegała m.in. na dbaniu o równowagę wśród zależnych od Tatarów ruskich księstw, co sprzyjało rozwojowi księstw słabszych i nie pozwalało na ich podbój w ramach ekspansji księstw silniejszych.

Zachodnią część dzisiejszego obwodu twerskiego z miastem Toropiec w późnym średniowieczu obejmowały granice Litwy.

W 1485 Księstwo twerskie zostało zaatakowane i podbite przez Ruś Moskiewską. Ówczesny twerski władca – Michał Borysowicz został zupełnie zaskoczony tym atakiem, wcześniej bowiem był sojusznikiem księcia moskiewskiego i wspierał go zbrojnie w walce z Tatarami i Księstwem Nowogrodu. Po upadku swej stolicy ostatni niezależny książę Tweru uciekł na Litwę. Po podboju moskiewskim księstwo twerskie zostało zlikwidowane, jednak za czasów Iwana Groźnego w mieście żył i nosił tytuł "księcia twerskiego” syn jednego z chanów; "władca” ten był jednak całkowicie zależny od Moskwy nie posiadał żadnej realnej władzy.

W 1580 w bitwie pod Toropcem Polacy dowodzeni przez Janusza Zbaraskiego odnieśli zwycięstwo nad liczniejszymi siłami rosyjskimi, a w 1609 pod Kalazinem została stoczona nierozstrzygnięta bitwa pomiędzy Rzecząpospolitą a siłami rosyjsko-szwedzkimi.

                                     

1.1. Historia Ziemia twerska w składzie Rosji i ZSRR

W 1796 utworzona została gubernia twerska, istniała do 1929. W 1931 stolica regionu została przemianowana na Kalinin na cześć radzieckiego działacza państwowego i partyjnego Michaiła Kalinina. Obwód twerski został utworzony 29 stycznia 1935 jako obwód kaliniński ros. Калининская область. W latach 1937–1939 na terenie obwodu znajdował się Karelski Okręg Narodowościowy.

Na terenie obwodu twerskiego leży miasto Ostaszków, gdzie znajdował się obóz NKWD dla jeńców polskich, zamordowanych następnie w Twerze w ramach zbrodni katyńskiej.

W czasie ataku III Rzeszy na ZSRR w 1941 teren obwodu kalinińskiego został zajęty przez Wehrmacht. Nastąpiło to w październiku 1941, jednak już w 2 miesiące później większość obszarów regionu wraz z Twerem została odbita przez Armię Czerwoną, zaś Twer stał się pierwszym dużym miastem ZSRR wyzwolonym spod okupacji niemieckiej.

W 1990, po zastąpieniu nazwy stolicy obwodu – miasta Kalinin historyczną nazwą Twer zmieniono nazwę obwodu na twerski.

                                     

2. Ludność

W obwodzie zamieszkuje 1 334 061 osób według stanu na 1 stycznia 2013; liczba ta w ostatnich latach spada w wyniku niskiego przyrostu naturalnego i emigracji zarobkowej do innych regionów Rosji, najczęściej dużych miast, zwłaszcza Moskwy.

Ponieważ wyjeżdżają głównie ludzie młodzi, średnia wieku mieszkańców obwodu jest dość wysoka.

Zmiany liczby mieszkańców obwodu

Ludność miejska stanowi 73.5% populacji 2005.

                                     

2.1. Ludność Gęstość zaludnienia

Średnia gęstość zaludnienia w obwodzie wynosi 17 os./km². W rzeczywistości istnieją duże różnice pod tym względem pomiędzy poszczególnymi częściami obwodu. W rejonie dużych miast gęstość zaludnienia przekracza tysiąc os./km² Twer – 2767 os./km²., zaś pewne części rejonów wiejskich mają zaludnienie rzędu 2 – 3 os./km².

                                     

2.2. Ludność Wyznania

Większość ludności wyznaje prawosławie, istnieje także spora liczba niewierzących, pozostała po okresie przymusowej ateizacji za czasów Związku Radzieckiego. Niektóre grupy mniejszości narodowych np. Tatarzy, Tadżycy i Czeczeni wyznają islam. Muzułmanie zamieszkują głównie na południu obwodu.

                                     

2.3. Ludność Narodowości

Niemal całą populację obwodu stanowią Rosjanie. Poza tym na terenie obwodu żyją niewielkie grupy mniejszości narodowych, jednak ich przedstawiciele żyją rozproszeniu na terenie całego obszaru obwodu, głównie w większych miastach, zaś jedyną mniejszością zamieszkującą w sposób zwarty są żyjący w jednym z północno-wschodnich rejonów Karelowie.

Liczebność poszczególnych narodów:

wymieniono tylko narody liczące ponad 1000 osób
                                     

3. Gospodarka

Gospodarka obwodu, po rozpadzie ZSRR pogrążona jest w kryzysie. Produkt krajowy brutto regionu wynosi 94.9 mld rubli 2005, co daje 67 tys. rubli/os.

Podstawowymi źródłami utrzymania dla mieszkańców obwodu jest praca w szeroko pojmowanych usługach, przemyśle i rolnictwie.

Produkt krajowy brutto regionu wynosi 94.9 mld rubli 2005. Jego struktura wygląda następująco:

przemysł przetwórczy – 22.4% przemysł elektroenergetyczny – 7.5% handel – 16.8% transport i komunikacja – 13.9% budownictwo – 9.0% rolnictwo – 8.1%
                                     

3.1. Gospodarka Przemysł

Głównym centrum gospodarczym i ośrodkiem przemysłowym na terenie obwodu jest jego stolica – Twer. Znajdują się tam m.in. zakłady przemysłu maszynowego, lekkiego, chemicznego, poligraficznego, spożywczego i budowlanego. Także inne większe miasta na terenie obwodu stanowią ośrodki przemysłowe, w których znajduje się m.in. przemysł lekki, spożywczy, elektromaszynowy, budowlany, celulozowo-papierniczy, meblowy oraz budowlany.

Około 30% wartości produkcji przemysłowej przypada na przemysł maszynowy i elektromaszynowy, a 7% – na przemysł lekki. 30% wartości produkcji przemysłowej wytwarza elektroenergetyka.

                                     

3.2. Gospodarka Rolnictwo

Duże znaczenie w gospodarce obwodu odgrywa rolnictwo, któremu sprzyjają dość korzystne warunki klimatyczne i glebowe. Najczęściej uprawiane są rośliny pastewne, a także zboża, głównie pszenica i żyto, w mniejszym stopniu owies, a poza tym len, ziemniaki oraz warzywa, a także, na niewielką skalę – owoce.

Łączna powierzchnia terenów rolniczych w regionie to 2434.6 tys. ha. Ponad 60% tej liczby to grunty orne. Powierzchnia zasiewów w 2001 wynosiła 898.9 tys. ha., z czego zboża zajmowały 200.3 tys. ha, len – 22.1 tys. ha., ziemniaki – 49.2 tys. ha., a warzywa – 10.6 tys. ha. W 2001 z zasiewów tych uzyskano m.in. 206.4 tys. ton ziarna, 604.5 tys. ton ziemniaków i 10.2 tys. ton. włókna lnianego. Łączna wartość produkcji rolnej bez hodowli to ok. 11.331 mln rubli dane za 2004.

                                     

3.3. Gospodarka Hodowla

Chów i hodowla zwierząt ukierunkowana na produkcję mięsno-mleczną jest podstawą gospodarki rolnej regionu. Chów obejmuje głównie bydło domowe, a także trzodę chlewną i drób. W 2002 г. na terenie obwodu żyło m.in. 348.2 tys. sztuk bydła z czego 174.3 tys. krów mlecznych, 127.8 świń i 3374.5 tys. drobiu różnych gatunków.

Zwierzęta te w 2001 dostarczyły 74.8 tys. ton mięsa, 476.5 tys. ton mleka i 484.5 mln szt. jaj.

                                     

3.4. Gospodarka Transport

Przez obszar obwodu przechodzi bardzo ważna linia kolejowa Moskwa – Petersburg, łącząca byłą i obecną stolicę Rosji. Odchodzące od tej trasy odnogi prowadzą do innych dużych miast kraju, przechodząc przez ośrodki miejskie obwodu.

Na terenie obwodu znajduje się 16.032 dróg o utwardzonej nawierzchni, w tym bardzo ważne z gospodarczego punktu widzenia trasy M-9 M-10.

Pod Twerem znajdują się dwa duże cywilne porty lotnicze: międzynarodowy Migaczowo oraz lokalny Zmiejewo.

Ważne znaczenie w transporcie towarów odgrywa transport wodny, którego głównym szlakiem jest Wołga; najważniejszym portem jest port "Twer”.

Przez teren obwodu biegną liczne rurociągi, w tym strategiczne dwa ropociągi. Jeden z nich łączy port w Primorsku z Jarosławiem; przepustowość tego rurociągu to 25 mln t./rok. Drugi z nich łączy Jarosław z Połockiem, zaś jego nominalna przepustowość to ponad 20 mln t./rok; w rzeczywistości możliwości tego rurociągu nie są w pełni wykorzystywane w 2006 przesłano nim tylko 3 mln ton ropy.

Istnieje tutaj także kilka ważnych nitek gazociągów, prowadzących z zachodniej Syberii do zachodnich rejonów Rosji i dalej do Europy.



                                     

3.5. Gospodarka Energetyka

Energetyka stanowi 30% wartości produkcji przemysłowej regionu.

Na terenie obwodu znajdują się m.in. mające status "federalnych”: elektrownia atomowa Калининская АЭС o mocy 3 GW 21.1 mld kW/h w 2006 oraz elektrownia wodna Конаковская ГРЭС o mocy 2.4 GW 8.1 mld kW/h w 2006. Prócz nich istnieje kilka regionalnych elektrociepłowni, zasilanych węglem i torfem z lokalnych złóż.

                                     

3.6. Gospodarka Bogactwa naturalne

Głównymi bogactwami naturalnymi regionu są surowce energetyczne: węgiel i torf. Na terenie obwodu znajdują się duże pokłady węgla brunatnego, stanowiące cześć tzw. zagłębia podmoskiewskiego zagłębia węglowego.

W równinnej części obwodu szeroko rozpowszechnione są złoża torfu, szacowane na ok. 15.4 mld m³ ok. 2051 mln ton, co stanowi 7% torfu znajdującego się w europejskiej części Rosji. Dla potrzeb przemysłu eksploatacja tego surowca prowadzona jest w 43 miejscach, na obszarze ok. 300 tys. ha.

Ponadto znajdują się tutaj złoża wapieni, glin ogniotrwałych i budowlanych, piasków kwarcowych, sapropelu, oraz źródła wód mineralnych.

                                     

4. Symbole obwodu

Herb obwodu twerskiego jest praktycznie kopią herbu guberni twerskiej, który z kolei semantycznie nawiązuje do herbu Tweru.

Flaga obwodu twerskiego ma postać herbu regionu umieszczonego na płótnie w kolorach tegoż herbu.

                                     

5. Władza i administracja

Obwód, podobnie jak inne części Rosji, posiada dość szeroki zakres autonomii. Władzę prawodawczą sprawuje Obwodowe Zgromadzenie Prawodawcze, złożone z 33 posłów, spośród których 17 wybieranych jest z list partyjnych, a 16 – w jednomandatowych okręgach. Skład aktualnie urzędującego zgromadzenia ustaliły wybory z 18 grudnia 2005. Najwięcej mandatów 150 uzyskała w nich partia Jedna Rosja.

Na czele lokalnej administracji stoi gubernator. Obecnie funkcję tę sprawuje Igor Rudenia.

                                     

6. Podział administracyjny

12 największych miast rejonu stanowi okręgi miejskie i są to:

  • Kaszyn ros. Кашин
  • Twer ros. Тверь
  • Udomla ros. Удомля
  • Bieżeck ros. Бежецк
  • Ostaszków ros. Осташков
  • Konakowo ros. Конаково
  • Bołogoje ros. Бологое
  • Rżew ros. Ржев
  • Wysznij Wołoczok ros. Вышний Волочёк
  • Nielidowo ros. Нелидово
  • Kimry ros. Кимры
  • Torżok ros. Торжок

Pozostała powierzchnia obwodu podzielona jest na 36 rejonów.

  • Rejon bielski ros. Бельский район
  • Rejon maksatichiński ros. Максатихинский район
  • Rejon mołokowski ros. Молоковский район
  • Rejon sonkowski ros. Сонковский район
  • Rejon żarkowski ros. Жарковский район
  • Rejon spirowski ros. Спировский район
  • Rejon oleniński ros. Оленинский район
  • Rejon udomielski ros. Удомельский район
  • Rejon ostaszkowski ros. Осташковский район
  • Rejon pienowski ros. Пеновский район
  • Rejon staricki ros. Старицкий район
  • Rejon rżewski ros. Ржевский район
  • Rejon kaliniński ros. Калининский район
  • Rejon zubcowski ros. Зубцовский район
  • Rejon nielidowski ros. Нелидовский район
  • Rejon kalaziński ros. Калязинский район
  • Rejon kaszyński ros. Кашинский район
  • Rejon kimrski ros. Кимрский район
  • Rejon andrieapolski ros. Андреапольский район
  • Rejon toropiecki ros. Торопецкий район
  • Rejon bołogowski ros. Бологовский район
  • Rejon kiesowogorski ros. Кесовогорский район
  • Rejon krasnochołmski ros. Краснохолмский район
  • Rejon konakowski ros. Конаковский район
  • Rejon sieliżarowski ros. Селижаровский район
  • Rejon bieżecki ros. Бежецкий район
  • Rejon firowski ros. Фировский район
  • Rejon torżokski ros. Торжокский район
  • Rejon kuwszynowski ros. Кувшиновский район
  • Rejon sandowski ros. Сандовский район
  • Rejon zapadnodwiński ros. Западнодвинский район
  • Rejon ramieszkowski ros. Рамешковский район
  • Rejon lichosławlski ros. Лихославльский район
  • Rejon leśnojski ros. Лесной район
  • Rejon wiesiegoński ros. Весьегонский район
  • Rejon wyszniewołocki ros. Вышневолоцкий район