Poprzednia

ⓘ Reguła kwadratu (szachy)




Reguła kwadratu (szachy)
                                     

ⓘ Reguła kwadratu (szachy)

Reguła kwadratu – jedna z technik rozgrywania końcówek szachowych. Dzięki tej technice można szybko obliczyć czy król zdąży zbić pionka, zanim ten dojdzie do pola przemiany. Technika ta umożliwia zarówno wygrać partie jak i w gorszej pozycji zremisować ją. Reguła kwadratu szczególnie się przydaje, gdy mamy mało czasu na zegarze szachowym.

Spójrzmy na diagram 1. Jeżeli na posunięciu są białe, to uratują remis, gdyż zdążą wejść do kwadratu b5-b1-f1-f5 np.:

  • Kf5!! inne posunięcia prowadza do przegranej białych.b4
  • Kc2 i biały król zdążył w samą porę. W następnym posunięciu bije czarnego piona.
  • Kd3 b2
  • Ke4 b3

Natomiast, gdy czarne wykonują posunięcie, wtedy wygrywają partię biały król nie zdąży wejść do kwadratu np.:

  • Hb1 białe dorabiają hetmana i bez problemu wygrają partie.
  • b2 Kd3
  • b3 Ke4
  • .b4!! inaczej biały król znajdzie się w kwadracie i będzie remis Kf5

W czasie partii szachowej zazwyczaj rysuje się w myślach jedną linie przekątną kwadratu b5-f1. Na jej podstawie szybko i bez problemu można wyznaczyć wierzchołki b1 oraz f5.

Trzeba pamiętać, że reguła kwadratu nie działa w przypadku, gdy pion stoi w pozycji wyjściowej i może ruszyć się o dwa pola.

Popatrzmy teraz na diagram 2. Pionek czarnych znajduje się na pozycji wyjściowej, dlatego teraz przekątna liczymy od pola b6 jak wiadomo w klasycznych szachach pionek, gdy jest w pozycji wyjściowej może przesunąć się o dwa pola do przodu. Jeżeli czarne zaczynają, to wygrywają.b5!!, a jeżeli białe zaczynają, to jest remis Kg5!! lub Kg6!!.

                                     

1. Kompozycja szachowa i praktyka

Diagram 3 - Białe zaczynają. Remis mogą uzyskać wykorzystując podwójną groźbę awansu pionka na hetmana lub dostanie się do kwadratu czarnego pionka.

  • Kd7
  • Ke7! Kb6
  • Kf6 h3 lub 2.Kb6 3. Ke5 Kc6 4. Kf4, dostając się do kwadratu =
  • Kg7 h4

Remis.

Diagram 4 - Posunięcie białych - remis.

  • Kd7 Kd5
  • Ke7 Ke4
  • Kc7 Kc5 2.a4 3. f5
  • Kd5
  • Kb7 a5
  • Ke6! Kf4

Król znalazł się w kwadracie. Remis.

Diagram 5 - Dzięki tej idei mistrzowi świata E. Laskerowi udało się uratować pozycję przy następnym spotkaniu.

  • Kb5 Kc2
  • Kf5 Kg3
  • Kg6 Przegrywało Kf6? ze względu na 2.c4 3. bc 4. Ke5 c3! 5. bc a4 - +.Kh4
  • Ke4 Kf2
  • Kd5 Ke3
  • Kc5 Kd3
  • h4 Kg4 inaczej h5
  • Ka5 Kb3

Remis.