Poprzednia

ⓘ Wiedza ukryta




                                     

ⓘ Wiedza ukryta

Wiedza ukryta, wiedza milcząca, wiedza cicha, wiedza niejawna – pojęcie, które do filozofii nauki wprowadził Michael Polanyi, pozostając pod wpływem metody przykładów paradygmatycznych Wittgensteina i kwestionując utożsamianie całości wiedzy z wiedzą zwerbalizowaną. Argumentował on, że możemy wiedzieć więcej niż umiemy wypowiedzieć, czyli że istnieje wiedza personalna, którą trudno wyartykułować lub przekazać komuś innemu. Pojęcie to jest obecnie ważne w dziedzinie zarządzenia wiedzą.

Jest to rodzaj wiedzy wykorzystywanej w codziennych działaniach, której istoty nie do końca jednak można określić, przez co formalizacja i przekazywanie innym osobom wiedzy ukrytej jest bardzo utrudnione; zaliczane jest do niej tak zwane know-how czyli "wiedzieć jak”, w kontraście do know-what znajomość faktów, know-why wiedza naukowa, czy know-who powiązania społeczne).

                                     

1. Przykład

Przykładem wiedzy ukrytej może być wiedza jak się jeździ na rowerze. Trudno tę wiedzę wyartykułować. Wiedza milcząca może być czasem wyrażona – ale wciąż niemożliwym jest nauczyć się jazdy na rowerze przez studiowanie zasady, że:

Wiedzy ukrytej nie należy identyfikować z umiejętnościami manualnymi lub motorycznymi. Polanyi używa pojęcia wiedzy milczącej w celu zrozumienia paradoksu Menona.

                                     

2. Zastosowanie

Zdaniem Polanyiego wiedza ukryta tłumaczy: 1 prawdziwe rozpoznanie problemu; 2 zdolność do poszukiwań naukowych przez wyczucie kiedy rozwiązanie staje się bliższe; 3 przeczucie niemożliwych jeszcze do wypowiedzenia przyszłych implikacji końcowego odkrycia.