Poprzednia

ⓘ Brygada Syberyjska




                                     

ⓘ Brygada Syberyjska

Syberyjska Brygada Piechoty – brygada piechoty Wojska Polskiego II RP.

Brygada sformowana została na podstawie rozkazu ministra spraw wojskowych z 14 lipca 1920 z resztek 5 Dywizji Strzelców Polskich, które powróciły do kraju. 2 Syberyjski pułk piechoty organizowany był przy batalionie zapasowym 64 Grudziądzkiego pułku piechoty w miejscowości Grupa, natomiast 1 Syberyjski pułk piechoty w Toruniu przy 63 pułku piechoty. W pierwszej dekadzie sierpnia brygada skierowana została na front i podporządkowana dowódcy 5 Armii.

                                     

1. Geneza

Po rozwiązaniu korpusów polskich na Wschodzie, na wschodnich obszarach Rosji zaczęły żywiołowo tworzyć się polskie formacje zbrojne. Wstępowali do nich żołnierze rozpadającej się armii rosyjskiej, jeńcy wojenni z armii austro-węgierskiej oraz liczni legioniści. W styczniu 1919 sformowano 5 Dywizję Strzelców Polskich. Wspólnie z 4 DSP stanowiła organizacyjnie część Armii Polskiej we Francji Armii Hallera. Wiosną 1919 rozpoczęła ona marsz koleją w kierunku wschodnim. Jej celem, podobnie jak i słabo współdziałających z Polakami wojsk Republiki Czechosłowackiej był powrót do kraju droga morską. Ruchem kolejowym zarządzali przede wszystkim Czesi. Polska dywizja stanowiła ariergardę. Toczyła ona liczne walki z oddziałami "czerwonych”, regularnymi oddziałami i partyzanckimi. Ponosiła przy tym ogromne straty. 23 grudnia na węzłowej stacji Tajga Czesi nie chcieli przyjmować polskich pociągów. Oddziały 5 DP przegrupowały się w stronę Krasnojarska. Tam jednak wybuchło powstanie, a "czerwona” 5 Armia dokonała obejścia linii kolejowej. Ostatecznie część transportów dywizji dostała się w ich ręce. Część oddziałów polskich przedarła się w walce przez to miasto. Zostały jednak zablokowane w Klukwiennej. Prośba do gen. Syrowego o udzielenie pomocy spotkała się z brutalną odmową.

10 stycznia 1920, 3000 kilometrów od Polski, na Syberii, skapitulowała 5 Dywizja Strzelców Polskich. Część żołnierzy dywizji zdecydowała przedzierać się na wschód. Większość zginęła. Część jednak dotarła do Irkucka. W mieście zorganizowano tymczasową bazę i stąd różnymi drogami żołnierze kierowali się do Harbina. Tam powstał samodzielny batalion 1 pułku strzelców, Legia Oficerska oraz oddział kawalerii i artylerii. Rząd polski zorganizował powrót oddziałów do kraju. W kwietniu zgrupowanie wraz z rodzinami przejechało do portu Dairen i tam zaokrętowało się na statek "Jarosław”. Podróż do kraju przez Nagasaki, Hongkong, Singapur, Kolombo, Aden, Gibraltar i Kopenhagę trwała ok. 3 miesięcy. 1 lipca w Gdańsku witano 120 oficerów i 800 szeregowych.

Po rozładunku batalion strzelców rozmieszczono w Chełmnie, a Legię Oficerską i rodziny w Grupie. Początkowo zamierzano przeprowadzić demobilizację, a oficerów skierować na urlopy. Jednak wobec groźby ze strony, jak to określano, "czerwonej nawały” wszyscy pozostali w służbie czynnej.

                                     

2. Organizacja

14 lipca minister spraw wojskowych wydał rozkaz o sformowaniu dwupułkowej Syberyjskiej Brygady Piechoty. W jej skład weszli przede wszystkim ochotnicy. Do punktów formowania przyjeżdżały zorganizowane grupy. Stawili się tam m.in. "członkowie klubu wioślarskiego z Kalisza, dwie kompanie zorganizowane przez PPS w Łodzi, VII i VIII klasy gimnazjalne w pełnym składzie z księdzem i nauczycielami. Zgłaszają się ochotnicy grupami i pojedynczo, wszyscy niewyszkoleni, karabina w ręku nie mieli, wszyscy jednak pełni poświęcenia i zapału”. W pierwszych dniach sierpnia, przez Skierniewice, Warszawę dotarła do Zegrza, została włączona w skład 5 Armii. Jeszcze w czasie marszu prowadzono szkolenie strzeleckie i doposażano brygadę w sprzęt i umundurowanie.

                                     

3. Brygada w boju

13 sierpnia jej oddziały wyszły nad Wkrę pod Borkowem, a 14 sierpnia już walczyły. Walki pod Borkowem brygada okupiła dużymi stratami. Część żołnierzy dopiero teraz uczyła się strzelać. Brygada walczyła później pod Nasielskiem i Prusinowicami, zdobyła Maków. Toczyła też dramatyczny bój pod Chorzelami i Myszyńcem z przebijającym się na wschód oddziałami bolszewickiego III Korpusu i 4 Armii. Po bitwie brygada przeszła na odpoczynek stając się jednocześnie wraz z oddziałami Dywizji Ochotniczej częścią nowej 22 Dywizji Piechoty.

Dowódca 5 Armii gen. Władysław Sikorski tak ocenił brygadę:

Przebywający pod Chorzelami Lucjan Żeligowski wspominał:

                                     

4. Struktura organizacyjna Syberyjskiej Brygady Piechoty

  • Dowództwo
  • dowódca - płk Kazimierz Rumsza
  • Syberyjski dywizjon kawalerii
  • 2 Syberyjski pułk piechoty - kpt. Józef Werobej
  • 1 Syberyjski pułk piechoty - mjr Franciszek Dindorf-Ankowicz
  • Syberyjski dywizjon artylerii polowej od 12 IX 1920 - IV dywizjon 16 pułku artylerii polowej

Użytkownicy również szukali:

...
...
...