Poprzednia

ⓘ Aleksander Adelman




Aleksander Adelman
                                     

ⓘ Aleksander Adelman

Aleksander Adelman – polski polityk chadecki, samorządowiec, senator I kadencji w latach 1923–1927, działacz społeczny, publicysta.

                                     

1. Młodość

Urodził się w rodzinie Jana i Adeli z domu Macielińskiej. Ukończył szkołę ludową w Lisku a następnie gimnazjum realne we Lwowie i Jarosławiu. Od 1875 studiował na Politechnice Lwowskiej na Wydziale Chemiczno-Technicznym a następnie na Politechnice Wiedeńskiej, gdzie w 1879 uzyskał dyplom inżyniera chemii. Równolegle w latach 1877–1878 uczył się w szkole gorzelniczej.

                                     

2. Życie i działalność do 1918

Od 1880 pracował jako chemik w cukrowniach w Mizoczu, Czarnominie od 1881 i w Ragozdzie gubernia charkowska od 1884. W 1886 kierował rafinerią ropy naftowej we Lwowie oraz ożenił się z Marią z domu Majewską – pianistką i uczennicą Ferenca Liszta. W 1888 został inspektorem gorzelnianym w Rzeszowie i Stanisławowie jako funkcjonariusz Krajowej Dyrekcji Skarbu we Lwowie. Ze względu na ciężką chorobę opuścił służbę państwową w 1908 i przeszedł na emeryturę. Na emeryturze był administratorem w krakowskim przedsiębiorstwie "Tomasz Górecki i Spółka”.

Pod koniec XIX wieku zaangażował się w społeczny komitet budowy pomnika Adama Mickiewicza we Lwowie. Działał również jako wiceprezes Towarzystwa Muzycznego i Towarzystwa Politechnicznego w Stanisławowie. Adelman pełnił także funkcję starszego w Kongregacji Kupieckiej w Krakowie, był radnym tego miasta.

                                     

3. Działalność społeczna i polityczna w II Rzeczypospolitej

W II Rzeczypospolitej Adelman kontynuował działalność społeczną i rozpoczął działalność polityczną w Polskim Stronnictwie Chrześcijańskiej Demokracji. Zorganizował przedsiębiorstwo pod nazwą "Biuro Metalowe”, biuro notarialne oraz szkolnictwo handlowe w Krakowiezałożyciel Wyższej Szkoły Handlowej, był członkiem rady nadzorczej Miejskiej Kasy Oszczędności oraz radcą Izby Przemysłowo-Handlowej w Krakowie. Adelman kierował także Biurem Odbudowy Małopolski z siedzibą w Krakowie.

W trakcie swojej działalności publikował artykuły prasowe między innymi w lwowskiej "Gazecie Codziennej” i krakowskim "Głosie Narodu” a także w czasopiśmie specjalistycznym – "Gorzelnik”.

W wyborach w 1922 startował do Senatu z listy nr 8 Chrześcijański Związek Jedności Narodowej jako zastępca senatora w województwie krakowskim. Objął mandat senatora opróżniony 9 marca 1923 na skutek rezygnacji biskupa Adama Stefana Sapiehy. W dniu 22 marca 1923 złożył ślubowanie i rozpoczął działalność w Senacie jako członek klubu Chrześcijańsko Narodowego Stronnictwa Pracy-Chrześcijańskiej Demokracji. Adelman zasiadał w komisji skarbowo-budżetowej od 1926 był jej przewodniczącym, od 1925 był także przewodniczącym połączonych komisji w sprawie ustawy o reformie rolnej. W ramach działalności senackiej referował projekt ustawy o zaopatrzeniu inwalidów i ich rodzin oraz był sprawozdawcą budżetu Ministerstwa Skarbu.

Po zakończeniu mandatu senatora, bez powodzenia, startował w wyborach do Sejmu II kadencji z listy nr 25 lista państwowa oraz do Senatu III kadencji z listy nr 18 lista państwowa i lista w województwie nowogródzkim. Niepowodzeniem zakończyły się także jego starania o fotel prezydenta Krakowa. W latach 30. działał w Polskim Stronnictwie Chrześcijańskiej Demokracji i Polskim Związku Turystycznym w Krakowie. Przed wyborami do Rady Miasta Krakowa z 1938 został wiceprezesem Prezydium Polskiego Bloku Katolickiego.