Poprzednia

ⓘ Horyzont




Horyzont
                                     

ⓘ Horyzont

Horyzont horízōn, dosł. "oddzielający”) – okrąg powstały w wyniku przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, wyznaczający granicę między przestrzenią widoczną dla obserwacji a zasłoniętą przez Ziemię.

Płaszczyzna horyzontu jest zawsze prostopadła do lokalnej osi pionu. Ze względu na odchylenie kształtu Ziemi od kuli, oś pionu nie pokrywa się z osią łączącą środek Ziemi z obserwatorem, z wyjątkiem równika i biegunów ziemskich.

Wyróżnia się trzy zasadnicze typy horyzontu:

  • horyzont prawdziwy – okrąg będący częścią wspólną podstawy stożka o wierzchołku na wysokości oka obserwatora i powierzchni Ziemi. Horyzont prawdziwy jest obniżony względem horyzontu astronomicznego o kąt: cos ⁡ α = R + h {\displaystyle \cos \alpha ={\frac {R}{R+h}}} gdzie R jest promieniem Ziemi, a h wysokością obserwatora. Odległość horyzontu prawdziwego od obserwatora można obliczyć, stosując ścisłą zależność: d = h 2 R + h {\displaystyle d={\sqrt {h2R+h}}} gdzie h to wysokość obserwatora, a R to promień Ziemi. Dla małych h, podstawiając za R promień Ziemi i przyjmując, że 2R+h jest w przybliżeniu równe 2R, dostajemy przybliżony wzór: d ≈ 3, 57 h ≈ 13 h {\displaystyle d\approx 3.57{\sqrt {h}}\approx {\sqrt {13h}}} gdzie h jest wyrażone w metrach, a d w kilometrach.
  • horyzont astronomiczny – okrąg wielki na sferze niebieskiej, którego płaszczyzna jest prostopadła do osi pionu
  • horyzont topograficzny – uwzględnia elementy topografii miejsca obserwacji. Ten rodzaj horyzontu zwykle nie jest już okręgiem.

Wielkość obniżenia horyzontu prawdziwego dla przeciętnego obserwatora jest niewielka i wynosi od 2 do 3 minut łuku, jest więc trudna do zauważenia. Podczas lotu samolotem na trasie międzykontynentalnej obniżenie to sięga już 3 stopni.

Termin "horyzont” jest często mylony z terminem "widnokrąg”. Mówiąc, że coś widzimy na horyzoncie, w rzeczywistości mamy na myśli widnokrąg.