Poprzednia

ⓘ Ogniskowa (fotografia)




                                     

ⓘ Ogniskowa (fotografia)

W typowym klasycznym aparacie fotograficznym ogniskowa obiektywu standardowego dobrana jest tak, że w przybliżeniu jest równa przekątnej klatki rejestrowanego obrazu dla fotografii małoobrazkowej – najczęściej stosowanej – gdzie używana jest błona fotograficzna o szerokości 35 mm, wynosi ona 43 mm. Jest to format o rozmiarach klatki wynoszących 24×36 mm zwany formatem 135 lub w skrócie 35 mm, a kąt widzenia w tym formacie wynosi 53°. Każdy obiektyw o ogniskowej krótszej niż przekątna klatki jest obiektywem szerokokątnym. Z kolei każdy obiektyw o ogniskowej dłuższej od standardowej jest obiektywem długoogniskowym wąskokątnym.

                                     

1. Ogniskowa a fotografia cyfrowa

Parametry ramki fotografowanego obiektu rozmiary elementu światłoczułego, matrycy w fotografii cyfrowej są nieco inne – przekątna matrycy APS-C wynosi standardowo około 28 mm zależnie od producenta, a matryca klasy 2/3" – około 11 mm. Matryce typu full frame o przekątnej filmu małoobrazkowego, czyli 43 mm są natomiast dość rzadkie, głównie ze względu na wysoka cenę aparatów, które mają je zamontowane.

Krótkie ogniskowe, jakie z powodu mniejszej matrycy stosuje się w kompaktowych aparatach cyfrowych przyczyniają się do uzyskiwania dużej głębi ostrości na zdjęciach wykonywanych tymi aparatami zgodnie z zasadą: im krótsza ogniskowa, tym większa głębia ostrości.

                                     

2. Ekwiwalent ogniskowej

Ekwiwalentem ogniskowej jest wartość, którą otrzymuje się mnożąc ogniskową danego obiektywu przez przelicznik tzw. mnożnik ogniskowej podawany dla matrycy aparatu cyfrowego, w którym zamontowano ten obiektyw. W ten sposób można porównać kąty widzenia różnych matryc dla konkretnego obiektywu.

Często błędnie interpretuje się to jako liczbę zwiększającą lub zmniejszającą wartość ogniskowej. Ogniskowa obiektywu jest wielkością fizyczną i niezależną od wielkości matrycy aparatu, oznacza to, że konkretny obiektyw zawsze tworzy taki sam obraz, a jedynie matryce inaczej go "widzą”. Ekwiwalent nie ma nic wspólnego z przybliżeniem, czy też powiększeniem obrazu, ponieważ rodzaj matrycy nie zmienia geometrii obiektywu, ani kąta jego widzenia.

Przykłady mnożników ogniskowej nazywanych crop dla typowych matryc światłoczułych:

  • Matryca 2/3" – w przypadku aparatów kompaktowych z matrycą 2/3 przelicznik wynosi 4, tak więc obraz rzutowany przez ten sam obiektyw o ogniskowej 100 mm, będzie widziany przez matrycę 2/3 tak, jakby miał kąt widzenia obiektywu o ogniskowej ok. 400 mm dla matrycy w formacie 35 mm.
  • Matryca aparatów systemu 4/3 – analogicznie do powyższych, z tą różnicą, że przelicznik wynosi 2, tak więc obraz rzutowany przez obiektyw o ogniskowej 100 mm, będzie widziany przez matrycę 4/3 tak, jakby miał kąt widzenia obiektywu o ogniskowej ok. 200 mm dla matrycy w formacie 35 mm.
  • Matryca APS-C Canon – przekątna klatki filmu małoobrazkowego jest ok. 1.6 raza większa od przekątnej matrycy APS-C tej firmy. Obraz rzutowany w tym przypadku przez ten sam obiektyw o ogniskowej 100 mm, będzie widziany przez matrycę APS-C tak, jakby miał kąt widzenia obiektywu o ogniskowej ok. 160 mm dla matrycy w formacie 35 mm.
  • Matryca APS-C – przekątna klatki filmu małoobrazkowego jest ok. 1.5 raza większa od przekątnej matryc APS-C tych firm. W tym przypadku obraz rzutowany np. przez obiektyw o ogniskowej 100 mm, będzie widziany przez matrycę APS-C tak, jakby miał kąt widzenia obiektywu o ogniskowej ok. 150 mm dla matrycy w formacie małoobrazkowym 35 mm tzw. pełna klatka.

Przykład w odwrotną stronę: aparat kompaktowy Canon SX130 ma matrycę 1/2.3" oraz obiektyw zmiennoogniskowy o zakresie 5–60 mm, co przy tym rozmiarze matrycy crop równy 5.6 przekłada się na odpowiednik 28-336 mm dla matrycy pełnoklatkowej lub 17.5–210 mm dla matrycy APS-C Canona.