Poprzednia

ⓘ Akademia Połocka




                                     

ⓘ Akademia Połocka

Po odzyskaniu Połocka przez króla Stefana Batorego polski monarcha założył w Połocku wzorem Wilna w roku 1580 Kolegium Jezuickie, którego pierwszym rektorem został ks. Piotr Skarga. Kiedy tereny Wielkiego Księstwa Litewskiego w wyniku rozbiorów I Rzeczypospolitej znalazły się w granicach Rosji, doszło do konfliktu między Uniwersytetem Wileńskim a Kolegium w Połocku na tle reformy oświaty. Jezuici odrzucili żądania Uniwersytetu Wileńskiego, a efektem sporu było przekształcenie Kolegium w Akademię na prawach Uniwersytetu.

Otwarcie poprzedził ukaz carski Aleksandra I z 2/15 stycznia 1812 roku, ogłoszony w Połocku w języku polskim i rosyjskim w dniu 15/28 czerwca 1812 roku. Akademia Połocka dorobiła się filii w Krasławiu, Mohylowie, Romanowie, Petersburgu, Astrachaniu, Rydze, Odessie. Zamknięto ją w 1820 roku w następstwie kasaty Towarzystwa Jezusowego i wypędzenia jezuitów z zaboru rosyjskiego. Akademię zamknięto w 1820 roku, a kadra profesorska rozjechała się po świecie. I tak filozof i profesor Akademii, Wincenty Buczyński wykładał na Uniwersytecie w Louvain, a Franciszek Dzierożyński utworzył sieć szkół katolickich w USA. W roku zamknięcia Akademia liczyła około 700 studentów i 30 profesorów, w szkołach jej podległych – ok. 2300 uczniów.

Duchowym spadkobiercą Akademii Połockiej jest Bobolanum w Warszawie, część Papieskiego Wydziału Teologicznego PWT, który składa się z dwóch Sekcji: św. Andrzeja Boboli Bobolanum i św. Jana Chrzciciela. W obowiązujących obecnie statutach wspomina się o tym, że Bobolanum "posiada historyczne powiązania z Akademią Połocką założoną przez zakon Towarzystwa Jezusowego i rząd rosyjski w 1812 roku”. W kościele połockim złożono trumnę św. Andrzeja Boboli, patrona Bobolanum i od 16 maja 2002 roku Patrona Polski. Relikwie Męczennika pozostały w Połocku do 1922 roku, zaś jezuici z Akademii musieli opuścić miasto w roku 1820: po wypędzeniu z zaboru rosyjskiego przybyli do Małopolski wówczas Galicja pod zaborem austriackim, gdzie w końcu studium teologiczne znalazło siedzibę w Krakowie.

                                     

1. Struktura uczelni

Akademia Połocka miała 3 wydziały: teologii, filozofii oraz nauk wyzwolonych i filologii klasycznej i współczesnej. W krótkim okresie działalności Akademia nadała ponad 100 tytułów doktora teologii i obojga praw. Cieszyła się na Kresach wielką popularnością, konkurując z Uniwersytetem Wileńskim także doskonałą i międzynarodową kadrą profesorską. Uczelnia miała bogatą bibliotekę zagrabioną i wywiezioną do Petersburga po wypędzeniu jezuitów z Akademii, doskonale wyposażone pracownie naukowe, drukarnię oraz wydawała własne pismo, Miesięcznik Połocki. Akademia sprawowała nadzór nad placówkami w Czeczersku, Dźwińsku, Mohylewie, Mścisławiu, Orszy i Witebsku.

                                     

2. Słynni polscy studenci

W Akademii Połockiej studiowali między innymi: pisarz Jan Barszczewski, filozof Anioł Dowgird, filolog Stanisław Czerski, późniejszy arcybiskup Antoni Fijałkowski, archeolodzy: Justyn Karnicki i Marcin Łaski, historyk Konstanty Tyszkiewicz, malarz Walenty Wańkowicz, jezuita, teolog i późniejszy wykładowca uczelni Wincenty Buczyński.

Użytkownicy również szukali:

...
...
...