Poprzednia

ⓘ Zamek w Kowalu




Zamek w Kowalu
                                     

ⓘ Zamek w Kowalu

Z 1383 roku pochodzi informacja Jana z Czarnkowa o fortalicjum Covale oppidum cum fortalicio, które zostało opanowane przez wojska wojewody płockiego Abrahama Sochy. Był to jednak zapewne jeszcze obiekt drewniany. Zamek w Kowalu powstał około roku 1400. Warownia stała poza miastem, oddzielona od niego parkanem, a z drugiej strony, od północy, zabezpieczała go rzeka Rakutówka i bagna. Walory obronne założenia nie były wielkie, a nazwa zamek jest używana nieco na wyrost. W jego obrębie stało kilka drewnianych budynków, z których największy był kancelarią grodzką i mieszkaniem podstarościego.

Według legendy w Kowalu urodził się na zamku w 1310 roku Kazimierz Wielki, lecz nie mogła to być opisywana wyżej warownia. Jednak istnieją pewne informacje o wcześniejszym założeniu obronnym typu grodowego zniszczonym przez Krzyżaków w 1327 roku, a następnie zastąpionym przez niewielką siedzibę obronną odnowioną przez Kazimierza.

Umiejscowienie grodu nie jest dziś znane i nie da się stwierdzić czy stał na miejscu późniejszego zamku czy też w zupełnie innym miejscu. Bohdan Guerquin przypuszcza iż stał on na wyspie na Jeziorze Rakutowskim. W 1420 roku na zamku zarządzanym przez starostę przebywał król Władysław Jagiełło i przyjmował tu oferujących mu koronę panów czeskich. W XV wieku funkcjonował tu sąd grodzki oraz kaplica zamkowa. Później zamek stał się siedzibą samodzielnego starostwa. Z 1536 r. pochodzi wzmianka o odbudowie spalonego zamku przez starostę. Na początku XVII wieku, po jednym z pożarów nastąpiła odbudowa i rozbudowa z inicjatywy starosty i marszałka nadwornego Andrzeja Przyjemskiego, który "zamek. znów a fundamentis wielkim kosztem i sumptem murować począł". W XVII wieku wśród drewnianej zabudowy powstał jedyny murowany budynek z dwoma izbami. Masywna przypora w domu przy ulicy Zamkowej 2 jest pozostałością po tym obiekcie. W 1674 r. funkcjonowała tu kancelaria starościńska.

W 1797 roku starosta Michał Sokołowski nakazał rozbiórkę zamku, którą ostatecznie ukończono na początku XIX wieku.

W latach 1981–82 przeprowadzono prace archeologiczne podczas których odkryto zabytki ruchome najstarsze datowane na pocz. XV wieku oraz pomieszczenia piwniczne.