Poprzednia

ⓘ Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Zagórzu




Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Zagórzu
                                     

ⓘ Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Zagórzu

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Zagórzu - świątynia parafii rzymskokatolickiej w Starym Zagórzu przy ulicy Piłsudskiego. Od 1 lipca 2007 roku na mocy dekretu metropolity przemyskiego Józefa Michalika kościół stał się Sanktuarium Matki Boskiej Zagórskiej - Matki Nowego Życia.

                                     

1. Opis

Późnobarokowy kościół parafialny w Starym Zagórzu zbudowany został w drugiej ćwierci XVIII wieku, przypuszczalnie z wykorzystaniem murów dawnej gotyckiej kaplicy. Podczas I wojny światowej w 1915 budynek został częściowo spalony. Był odnawiany w 1925 i w 1963.

Kościół zagórski to budowla jednonawowa, z przedsionkiem i zakrystią. Zbudowany jest z kamienia i pokryty tynkiem. Nawa główna, o rzucie prostokątnym, jest trójprzęsłowa, a łukowe barokowe sklepienie opiera się na ścianach. Przy dość krótkim prezbiterium znajduje się zakrystia; w przeszłości nad zakrystią mieściła się loża kolatorska z widokiem na ołtarz. Schody do loży znajdują się w zakrystii, sama loża jest nieczynna od lat powojennych i zasłonięta od ołtarza znacznej wielkości obrazem.

W fasadzie kościoła, w niszach umieszczone są drewniane rzeźby św. św. Piotra i Pawła; pomiędzy nimi umieszczona jest pamiątkowa tablica z czarnego marmuru ufundowana przez Polaków w Zagórzu z okazji dziesięciolecia odzyskania niepodległości 1928. Szczyt kościoła wieńczy sygnaturka bez dzwonu.

We wnętrzu barokowy ołtarz główny zwieńczony figurą przedstawiającą scenę Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Centralnym punktem ołtarza jest łaskami słynący późnogotycki obraz Zwiastowania Najświętszej Marii Panny. Koronacja obrazu Matki Boskiej Zagórskiej dokonana została 2 lipca 2007 roku przez arcybiskupa przemyskiego Józefa Michalika. Główne elementy ołtarza pokryte są 24-karatowym złotem. Po bokach ołtarza stoją figury św. Piotra i św. Pawła oraz dwie postacie alegoryczne. Po obu stronach nawy głównej dwa ołtarze boczne, neobarokowe z obrazami z II połowy XX wieku; po lewej Matka Boska z Maksymilianem Marią Kolbe, po prawej Chrystus Miłosierny. Na ścianach świątyni znajdują się znaczne wielkości obrazy uratowane ze spalonego Klasztoru Karmelitów Bosych. Poza tym seria obrazów tworzących 14 stacji Drogi Krzyżowej. W świątyni ozdobne witraże z okresu międzywojennego ufundowane przez rodzinę barona Adama Gubrynowicza. Oryginalna ambona oraz chór; na chórze organy spełniające kryteria koncertowe. Ściany pokryte polichromią wykonaną w latach 80-tych XX wieku.

Poniżej ołtarza głównego znajduje się obraz "Ostatnia Wieczerza”, autorstwa Kazimierza Lisowskiego, namalowany w 1933.

W odległości kilku metrów na północ od świątyni wolnostojąca dzwonnica z podpisem Kasper Siop oraz kamienny mur graniczny. W przeszłości wokół kościoła znajdował się cmentarz grzebalny o czym przypomina stosowna tablica.

Kościół wraz z dzwonnicą został włączony do uaktualnionego w 1972 spisu rejestru zabytków Sanoka w jego nowych granicach administracyjnych istniejących do 1977.

                                     

2. Tablice i obiekty pamiątkowe

We wnętrzu kościoła odraz obok niego znajdują się obiekty upamiętniające:

  • Tablica pamiątkowa na wewnętrznej ścianie południowej, upamiętnia wszystkich proboszczów parafii.
  • Tablica pamiątkowa umieszczona na południowej części ogrodzenia przy kościele, poświęcona Marianowi Golarzowi-Teleszyńskiemu, ochrzczonemu w kościele. Ustanowiona w 2010.
  • Epitafium na wewnętrznej ścianie północnej, upamiętnia Onufrego Truskolaskiego.
  • Tablica pamiątkowa na wewnętrznej ścianie północnej, upamiętnia dra Józefa Galanta.
  • Tablica pamiątkowa w przedsionku kościoła, w północnym wejściu, upamiętnia proboszcza ks. kan. Władysława Wójcika.
  • Kamień pamiątkowy, umieszczony na lewo od głównego wejścia obelisk, upamiętniający wizytę Karola Wojtyły w zagórskim kościele w lipcu 1958.
  • Tablica pamiątkowa na zewnętrznej, południowej ścianie kościoła, upamiętniająca 600 lat Zagórza 1412-2012. Ustanowiona w 2012.
  • Tablica pamiątkowa umieszczona na południowej części ogrodzenia przy kościele, upamiętnia parafian pochowanych do XIV do XVII wieku przy kościele.
  • Tablica pamiątkowa na zewnętrznej ścianie frontowej kościoła ustanowiona w 1928, w 10. rocznicę odzyskania niepodległości Polski 1918.
  • Epitafia w przedsionku kościoła, w północnym wejściu, upamiętniają Teresę Stadnicką i Józefa Ossolińskich.
  • Tablica pamiątkowa umieszczona na południowej części ogrodzenia przy kościele, upamiętnia mieszkańców Zagórza poległych i pomordowanych w obronie Ojczyzny. Ustanowiona w 2006.
  • Krzyż milenijny umieszczony przy bocznym, południowym wejściu do kościoła.
  • Epitafium na wewnętrznej, zachodniej ścianie pod chórem, upamiętnia Bronisława Gubrynowicza.