Poprzednia

ⓘ Nikołaj Nowosilcow




Nikołaj Nowosilcow
                                     

ⓘ Nikołaj Nowosilcow

Nikołaj Nikołajewicz Nowosilcow – rosyjski hrabia, polityk i działacz państwowy.

Zastępca przewodniczącego Rady Najwyższej Tymczasowej Księstwa Warszawskiego, sprawujący nadzór nad policją w latach 1813–1815, i kontrolę nad skarbem od 1814 roku, przewodniczący Komitetu Wyższego Nadzoru Policyjnego, w 1815 roku członek Rządu Tymczasowego Królestwa Polskiego, przewodniczący Petersburskiej Akademii Nauk 1803–1810.

Postać Nikołaja Nowosilcowa pojawia się w III części Dziadów 1832 Adama Mickiewicza.

                                     

1. Życiorys

Uczył się w Korpusie Paziów.

Służył w rosyjskiej armii w latach 1783-1796 i uczestniczył w pokonaniu insurekcji kościuszkowskiej w 1794 w Polsce i na Litwie. Odsunięty w 1796 przebywał w Londynie.

Jeden z najbliższych współpracowników Aleksandra I w pierwszych latach jego panowania. Mając pełne zaufanie Aleksandra I był członkiem Tajnej Komisji. Był dyplomatą w latach 1804-1809. Zawarł w 1805 antynapoleoński sojusz z Wielką Brytanią.

13 marca 1813 wszedł do pięcioosobowej Rady Najwyższej Tymczasowej okupowanego Księstwa Warszawskiego, w latach 1813-1815 zarządzał jego finansami. Z inicjatywy Nowosilcowa, Aleksandra Rożnieckiego, przy wsparciu Mateusza Lubowidzkiego powołano Biuro Centralne Policji dla Warszawy i Królestwa Polskiego. Powołał w Królestwie Kongresowym Wyższą Wojskową Tajną Policję. W latach 1815-1830 komisarz carski przy Radzie Stanu Królestwa Polskiego. Wróg polskich ruchów wolnościowych, rusyfikator.

Od 1824 kurator wileńskiego okręgu szkolnego. Prowadził intrygi przeciw Adamowi Jerzemu Czartoryskiemu. Aby przypodobać się carowi, przyczynił się do wykrycia nieprawdziwych spisków Filomatów i Filaretów w prowincjach zabranych. Od 1832 do 1838 roku przewodniczący Rady Państwa i Komitetu Ministrów Imperium Rosyjskiego.

Był członkiem honorowym Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk.