Poprzednia

ⓘ Gospodarka Słowacji




Gospodarka Słowacji
                                     

ⓘ Gospodarka Słowacji

Słowacja to wolnorynkowa, niewielka, lecz dynamiczna i jedna z najszybciej rozwijających się gospodarek w Europie. Po Czechach i Słowenii jest trzecim najbardziej rozwiniętym gospodarczo krajem byłego obozu socjalistycznego. Występują wyraźne różnice w rozwoju gospodarczym między wschodnią, biedniejszą częścią kraju, a zachodnią – bogatszą.

W wyniku udanych reform gospodarczych Słowacja została przyjęta do UE w 2004 r. W styczniu 2009 korona słowacka została zastąpiona przez euro.

                                     

1. Historia

Po zakończeniu II wojny światowej Czechosłowacja znalazła się w strefie wpływów ZSRR. Obowiązującym systemem gospodarczym stał się realny socjalizm. Na terenie Słowacji zaczęto rozwijać na szeroką skalę hutnictwo oraz przemysł zbrojeniowy. Rozwój przemysłu ciężkiego był ekonomicznie nieuzasadniony, ze względu na brak surowców naturalnych. Rozpad Czechosłowacji w 1993 Słowacja odczuła gorzej niż Czechy, a sama transformacja w gospodarkę wolnorynkową trwała dłużej, niż w pozostałych krajach dawnego RWPG. W latach 90. Słowacja uchodziła za kraj skorumpowany, a premier Vladimír Mečiar miał negatywną opinię w mediach europejskich, co nie sprzyjało inwestycjom zagranicznym oraz integracji z Zachodem.

W 1998 premierem został Mikuláš Dzurinda. Za jego rządów podjęto kroki do przystąpienia do Unii Europejskiej oraz NATO.

W 2001 bezrobocie wyniosło rekordowe 19.2%. Spowodowane było podobnie jak w Polsce ograniczaniem przerostu zatrudnienia oraz upadkiem nierentownych zakładów pracy. Dzurinda wprowadził podatek liniowy, zmniejszył koszty pracy, ograniczył wydatki socjalne, co jednak nie przyniosło mu popularności politycznej. Dotkliwe dla społeczeństwa reformy gospodarcze i wysokie bezrobocie przyczyniły się do jego porażki w wyborów parlamentarnych w 2006. Nowym premierem został uznawany za populistę Robert Fico. Po objęciu władzy Fico nie zrealizował swoich obietnic dotyczących wycofania się z reform dokonanych przez swojego poprzednika. W 2009 Słowacja po spełnieniu warunków konwergencji przyjęła euro.

                                     

2. Rolnictwo

Użytki rolne zajmują 40.4% powierzchni kraju. Większość terenów pod uprawę znajduje się na południu kraju w dolinach Dunaju i Cisy. Uprawia się głównie pszenicę, kukurydzę, jęczmień 0.5% udziału w światowych zbiorach, buraki cukrowe 0.5% udziału w światowych zbiorach, winorośl, tytoń. Hoduje się bydło, trzodę chlewna, drób oraz owce. Rolnictwo jest zmechanizowane i wydajne. Pozyskanie drewna wynosi 1.6 m³ na osobę i należy do jednego z wyższych w Europie. Produkuje się tarcicę 0.6% udziału w światowej produkcji.

                                     

3. Surowce naturalne

Na terenie Słowacji występują różnorodne, lecz mało zasobne surowce naturalne. Wydobywany jest węgiel brunatny, mangan, żelazo, miedź, rtęć, antymon, magnezyt. Na niewielką skalę wydobywa się ropę naftową 80. miejsce na świecie według CIA World Factbook.

                                     

4. Przemysł

Przemysł ma wciąż duży udział w gospodarce i wytwarza 1/3 PKB. Największe ośrodki przemysłowe to Bratysława, Koszyce, Żylina, Bańska Bystrzyca, Martin, Nitra. Szczególne znaczenie odgrywa w nim rozwinięte w czasach socjalizmu hutnictwo. Słowacja jest 32. największym producentem stali na świecie. Głównym ośrodkiem produkcji stali są Koszyce, gdzie znajduje się największa huta na Słowacji – U. S. Steel Košice. Produkuje się również na niewielką skalę aluminium i nikiel, a także miedź. Niegdyś ważną rolę odgrywał przemysł zbrojeniowy, obecnie jego pozycja słabnie. Rozwinięty jest przemysł motoryzacyjny. Swoje zakłady produkcyjne przeniosły tu liczne przedsiębiorstwa motoryzacyjne, m.in. Volkswagen zakład w Bratysławie, Peugeot produkcja w Trnavie, Kia Motors Żylina Jaguar Land Rover Nitra oraz wielkie koncerny elektroniczne, m.in. Samsung Electronics Galanta, Sony Trnava i Nitra, a także AGD – Whirlpool Poprad. Mały rynek wewnętrzny powoduje, że większość produkcji przeznacza się na eksport.



                                     

5. Energetyka

Słowacja produkuje rocznie 24.7 mld kWh 2011 rok. Ponad połowa energii elektrycznej jest produkowana w 2 elektrowniach jądrowych – Elektrownia jądrowa Bohunice i Elektrownia jądrowa Mochovce. Ponieważ dwa przestarzałe reaktory w elektrowni jądrowej Bohunice zostały już wyłączone, Słowacja boryka się z niedoborem energii elektrycznej, która musi importować z zagranicy. Planuje się wybudowanie dodatkowych, nowoczesnych reaktorów na miejsce starych, aby zrównoważyć deficyt energetyczny. Pozostałe źródła energii elektrycznej to elektrownie na gaz lub węgiel 29% i wodne 16%.

                                     

6. Turystyka

Główne ośrodki turystyczne to Bratysława, Tatry, Słowacki Raj, Kras Słowacki oraz kąpieliska termalne. Najczęściej kraj odwiedzają Czesi, Polacy i Węgrzy. Słowacja nie należy do krajów bardzo popularnych turystycznie, lecz liczba przyjazdów regularnie rośnie. W 2005 r. przyjechało 1 515 000 turystów, a zyski z turystyki oszacowano na 1.21 mld $.

                                     

7. Handel zagraniczny

Słowacja ma minimalnie ujemny bilans handlowy. Eksport to głównie samochody i inne pojazdy 25.9%, maszyny i elektronika 21.3%, metale 14.6%, produkty przemysłu chemicznego i minerały 10.1%, plastiki 5.4%. Podobnie jak większość państw Europy Środkowej czołowe miejsce wśród partnerów handlowych zajmują Niemcy, jednak nie mają oni, aż takiego udziału w bilansie handlowym w jak w innych krajach tego regionu. Tradycyjnie Słowację wiążą silne stosunki gospodarcze z Czechami, które są drugim importerem słowackich produktów i drugim eksporterem do Słowacji. Znaczący jest handel z Węgrami, Austrią i Polską. Pomijając najbliższych sąsiadów eksportuje się towary głównie samochody i elektronikę do Francji, Włoch i Wielkiej Brytanii. 3 największym importerem jest Rosja. Sprzedaje na Słowację paliwa oraz surowce naturalne.

Ta jednostronna wymiana handlowa z Rosją, sprawia, że kraj jest bardzo uzależniony od rosyjskiego gazu, co ujawniło się podczas kryzysu gazowego na początku 2009 r. kiedy w wyniku sporu Ukrainy z Rosją, Słowacja została pozbawiona tego surowca. Polska ma dodatni bilans handlowy 2007 ze Słowacją. Wartość słowackiego eksportu do Polski wynosi 2.190 mld €, a eksportu polskiego na Słowację 2.219 mld €.



                                     

8. Transport

W przewozie ładunków główną rolę odgrywa kolej, natomiast w przewozie pasażerów transport drogowy. Sieć autostrad jest słabo rozwinięta i nie połączona ze sobą, jednak stale się ją rozbudowuje. W transporcie rzecznym, główne porty znajdują się w Bratysławie i w miejscowości Komárno. Największy ruch pasażerski odnotowuje się na lotniskach w Bratysławie oraz w Koszycach.

                                     
  • Gospodarka Łotwy, Gospodarka Malty, Gospodarka Niemiec, Gospodarka Polski, Gospodarka Portugalii, Gospodarka Rumunii, Gospodarka Słowacji Gospodarka Słowenii
  • wykonawczej, w skład niej wchodzą artykuły o: Prezydencie Słowacji Artykuły 101 107 Rządzie Słowacji Artykuły 108 123 Część 7 jest poświęcona władzy sądowniczej
  • na Słowacji według spisów 1950 2011 Osobny artykuł: Miasta na Słowacji Osobny artykuł: Gospodarka Słowacji W 2015 r. Słowacja była 19. gospodarką Unii
  • Awersy monet euro bitych na Słowacji Korona słowacka została zastąpiona 1 stycznia 2009 r. przez euro. 19 sierpnia 2008 r. Słowacja rozpoczęła produkcję monet
  • Partie polityczne Słowacji na Słowacji istnieje system wielopartyjny. Partie konkurują o miejsca w 150 - osobowej Radzie Narodowej. W wyniku wyborów z
  • Gospodarka Rosji gospodarka mieszana zaliczana do rozwijających się, a zarazem należąca do światowej czołówki w kontekście potencjału gospodarczego
  • Gospodarka Polski jest gospodarką mieszaną. To ósma co do wielkości gospodarka w Unii Europejskiej i największa wśród członków Unii Europejskiej z krajów
  • Historia Słowacji Tereny obecnej Słowacji były zamieszkane w okresie starożytności przez Kwadów, oraz podbite przez Cesarstwo Rzymskie. W okresie średniowiecza
  • zorganizowana na Słowacji O samorządzie terytorialnym mówi rozdział IV art. 64 71 Konstytucji Republiki Słowackiej. Artykuł 64 Konstytucji Słowacji stanowi
  • Gospodarka Cypru oparta jest na usługach i turystyce. Osobny artykuł: Rolnictwo na Cyprze. Uprawy ziemniaków, warzyw, owoców cytrusowych, winogron i oliwek
  • Gospodarka Chorwacji gospodarka mieszana, rozwijająca się gospodarka rynkowa po transformacji ekonomicznej w latach 90. XX wieku, której rozwój zaburzyła