Poprzednia

ⓘ Bilans płatniczy




Bilans płatniczy
                                     

ⓘ Bilans płatniczy

Bilans płatniczy – zestawienie wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami a nierezydentami w danym okresie sprawozdawczym. Jest on sporządzany zgodnie z wersją szóstą Balance of Payments and International Investment Position Manual publikowanym przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Bilans płatniczy Polski publikuje Narodowy Bank Polski, natomiast bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny.

Międzynarodowa pozycja inwestycyjna jest zestawieniem stanów zagranicznych aktywów i pasywów na koniec danego okresu sprawozdawczego.

Zadłużenie zagraniczne jest zestawieniem zobowiązań zagranicznych o charakterze dłużnym.

Statystyka bilansu płatniczego obejmująca bilans płatniczy, międzynarodową pozycję inwestycyjną i zadłużenie zagraniczne opisuje relacje gospodarki z zagranicą. Umożliwia prowadzenie analizy międzynarodowych stosunków gospodarczych, w tym ocenę nierównowagi zewnętrznej kraju.

                                     

1. Struktura bilansu płatniczego

  • Rachunek bieżący
  • Usługi
  • Dochody pierwotne
  • Obroty towarowe
  • Dochody wtórne
  • Oficjalne aktywa rezerwowe
  • Inwestycje portfelowe
  • Inwestycje bezpośrednie
  • Pozostałe inwestycje
  • Pochodne instrumenty finansowe
  • Rachunek kapitałowy
  • Rachunek finansowy
  • Błędy i opuszczenia
                                     

2. Charakterystyka sald składowych bilansu płatniczego

  • Rachunek bieżący – obejmuje transakcje w zakresie towarów, usług, dochodów pierwotnych oraz dochodów wtórnych.
  • Rachunek kapitałowy – obejmuje transfery kapitałowe o charakterze inwestycyjnym w Polsce przede wszystkim fundusze unijne.
  • Rachunek finansowy – zawiera transakcje finansowe z zakresu inwestycji bezpośrednich, portfelowych, pozostałych inwestycji, pochodnych instrumentów finansowych oraz oficjalnych aktywów rezerwowych.
                                     

3. Równowaga i nierównowaga bilansu płatniczego

Równowaga bilansu płatniczego w sensie księgowym występuje wtedy, gdy spełniona jest następująca tożsamość: saldo Rachunku Bieżącego plus saldo Rachunku Kapitałowego minus saldo Rachunku Finansowego plus Błędy i opuszczenia równa się zero. Polega ona na równoważeniu deficytów z jednego okresu, nadwyżkami z drugiego.

Do oceny nierównowagi bilansu płatniczego w sensie ekonomicznym, tzn. nierównowagi zewnętrznej kraju i jego wrażliwości na zarażenie zewnętrznymi zjawiskami kryzysowymi, wykorzystuje się dane statystyki bilansu płatniczego w relacji do PKB. Są to m. in. saldo rachunku bieżącego, udział eksportu netto, międzynarodowa pozycja inwestycyjna netto, zadłużenie zagraniczne i oficjalne aktywa rezerwowe.